Thursday, July 14, 2016

Nene duhet te vdesesh !?


Me teper se dy vjet duke lenguar. Kete term dua te perdor per tia bere vetes me te lehte, se ne te vertete ti po vuan dhimbshem dhe padrejtesisht.
Nene duhet te vdesesh!?  S’kam degjuar gje tjeter qe kur ALS te zoteron ty. E thone te njohurit, te afermit, mjeket. Nder ta, asnje nuk i di dhimbjet e tua.
Ne rastin me te mire ndokush pati durimin te degjoje copez rrefimi per cfare ndodh ne shtepine tone.
As une nuk i di tmerret ne trupint tend dhe pse aty; deshmitare e syve qe nuk mbyllen asnjehere.  Sepse ashtu dyshon se bashkohesh me shpejt me boten tjeter. Ne ate bote ku  nuk do te shkosh; andej ku nuk dime çeshte dhe si eshte;  me e lehte te durosh deri ne agoni.
Do te qendrosh ne shtrat, edhe kur mbytesh me peshtymen tende; edhe kur nuk mund te perfundosh dot as gjysmen e gotes me lengun e sheges. Do te jesh aty, ne ate qe ne besojme se eshte bota e te gjalleve.
Nuk jam nga ato qe di te rrefehem, e rrefimi te ndihmoje dike tjeter. Sjam as ajo qe di te tregoj cilen jete po beje me ty shtrire, qe lutesh te te shpetoj.
Perpiqem sikur ti do te ngrihesh neser; edhe ne gjume te njejten enderr kam.  Por degjoj token te me lekundet nen kembe. Aty cdo gje e imja s’ka kuptim. Ti prape do ikesh.
Nese do te prekesha nga ALS, a do doja ti nenshtrohesha eutanazise?- i thashe dikujt.
Eshte nje sfide e veshtire per ne, dhe pse jo tamam viktima te nje kulture arkaike katolike që thotë se “Jeta eshte dhurate e Zotit”.
Mos te vuaje shume, me mire te vdes, me thone. Sa me shume degjoj dicka te tille, aq me e lige ndjehem. Ne heshtje them, jeto dhe nje dite, edhe nje ore. Do ikim gjithsesi, por jo tani.      



PS) Skleroza laterale amiotrofike (ALS), shpesh e referuar si “Sëmundjeva e Lou Gehrig” është një sëmundje progresive neurodegjenerative që prek qelizat nervore në tru dhe në palcë kurrizore. Neuronet motorike, vdesin tek të prekurit nga sëmundja ALS. Kur neuronet motorike vdesin, aftësia e trurit për të filluar dhe kontrolluar lëvizjen e muskujve humbet. Pacientët në fazat e mëvonshme të sëmundjes mund të bëhen krejtësisht të paralizuar.

Friday, August 22, 2014

ALS, vëmendje për VIP-a

Anila Prifti Me ALS (Sklerozë Amiotrofike Laterale), u njoha këtë fillim vere. Nuk kisha dëgjuar më parë për të. Kuptova mungesën e shakasë nga zëri i trishtë i specialistit nurolog në QSUT Altin Kuqi. Po më njoftonte për një realitet të ri. Nuk pata përceptim të saktë për rrezikun, por në imagjinatë një “vrasës” ishte nisur drejt nënës time. Në dispozicion për të shuar kureshtjen e frikësuar ishin vetëm pak orë. Çdo gjë; sikur shfletoje një libër të bardhë dhe dy radhë në fund për mbylljen dramatike. Mjeku u mjaftua me “më vjen keq, e kam të vështirë…” dhe me heshtjen e mëpasshme për të më treguar se ajo çfarë kërkoja të dija në pak minuta, nuk kishte lidhje me naivitetin, frikën, apo mëshirën. ALS është aty me ty! Të merr frymën, gjymtyrët, të shuan të qeshurën dhe të qarën, e gjitha kjo gjatë një procesi turture. Kurse ti, vetëm mund të jesh një dëshmitar i heshtur i dhimbjes e vuajtjes së njeriut tënd. Mbaj mend mjekun, i cili u kujdes të më tregonte se sëmundja konsiderohej “sfidë e shekullit” për shkencën. Më vinte të qeshja për gjithë besimin naiv dhe mediokër mbi jetën. Për ALS-në nuk dihet asgjë. Edhe interesimi për të, nuk duket të ketë qenë serioz. Mjekësia dhe shkenca janë mjaftuar ta njohin edhe si sëmundja e Lu Gerigu, një lojtar amerikan i famshëm bejzbolli, që u diagnostikua me ALS në vitin 1939 dhe vdiq më 1941, në moshën 38-vjeçare. Në një korrespodencë me shkencëtarin gjenetist Edor Kabashin në Kanada, zbulues i gjenit përgjegjës për ALS (C9ORF72) mësojë se të gjitha studimet e deritanishme të ekipit të tij, bazohen në modelet kafshë dhe qeliza. Pra nuk kanë asnjë dijeni për aksionin që do ketë tek pacienti. Me pak fjalë po tregoj që ALS nuk është një kapriço që i vërtitet njeriut për të kaluar kohën. Por, ndërsa i prekuri nga kjo sëmundje dhe familjarët e tij do ju duhet të kalojnë në një rrugëtim të tmerrshëm, nga 1 deri në 5 vjet, këto ditë vëmendjen time e mori edhe fushata “Sfida e akullit”. Nuk jam kundër iniciativave të tilla, dhe pse as më parë dhe as sot nuk më afrojnë ndonjë ndjesi pozitive. Ne rastin me te mire i kam parë si një mundësi tjetër, që personazhe të fushave të ndryshme, të tërheqin vëmendjen drejt tyre dhe jo drejt problemit. Në videot e tyre nuk kursehet as e qeshura normale, kur një kovë me akull të hidhet në kokë. Por ndërsa një Qereti, Maliqi, Kokëdhima, apo shumë të tjerë le të selvid-ohen, politikanët duhet të bëjnë një xhiro deri në QSUT. Të mësojnë më tepër çfarë ndodh me realitetin shqiptar lidhur me këtë sëmundje. Jam e sigurtë se përveçse ndonjërit për shkak të profesionit, të tjerët janë mediokër rreth kësaj “Sfide të shekullit”. Të prekurve nga ALS në Shqipëri, nuk iu afrohet asgjë, përveçse një keqardhje, pasi kane marrë rrugën për në shtëpi.

Friday, June 14, 2013

ZEKTHI -Liria e Fjales ndryshe: Marshi i vdekjes -nga E.Kaceli

ZEKTHI -Liria e Fjales ndryshe: Marshi i vdekjes -nga E.Kaceli: Në një qytet të vjetër (antik) U çuan shpirtrat e vdekur dymijë vjet më parë. Të gjithë u strukën në shpellat e shpirtit Frika zapt...

Monday, October 22, 2012

Aishja e dashurisë dhe e vdekjes së shëmtuar

Anila Prifti Jo vetëm, sigurisht, por kushdo i informuar sadopak mbi krimin e 80 vjeçarit Shaban Norja në Xhafzotaj të Durrësit; vdekjen e 18 vjeçares Aishe Vata, dhe historinë e të dyve, përballet me dilemen - edhe dashuri edhe vdekje e shëmtuar? Prej natyrshmërisë së tij, njeriu ka luftuar për të zgjedhur, dashurinë me më të mirin dhe vdekjen më të bukur. Aishja, një përjashtim?! Lehtshëm s’mund t`i përgjigjet kush, aq edhe pak vështirshëm. Mbase edhe vajza që shkoi, nëse do ti mundësohej një rrëfim në të përtejmen e disa-ve, s’do di të tregojë. Nuk besoj se do mund të tregonte se si për katër vjet radhazi ndante aromën e trupit të saj me pulsimet toksike të një udhëtari shumë afër me nëntokën. Sikurse nuk mund të kuptojë se si, dhe sigurisht as s’do mund të na tregonte, si ajo e shihte veten në atë labirinth kundërshtish. Se s’kish si zgjidhte njeherazi prej një skeleti; edhe frytin e dashurisë, edhe dorën e vdekjes. Por, ajo ç`ka la pas kjo 18-vjeçare; më rëndë se makthin, realitetin - atë që jetoi dhe atë që jetojnë. Eshtë ky Përbindëshi të cilit i kanë shpallur luftë, por jo për ta vrarë, por për të vdekur; ca më keq - për të lotuar, frustruar, friguar, viktimizuar. Ca më bukur kur është fjala për të demostruar inteligjencë, debatuar a diskutuar, fajësuar apo shfajësuar. Megjithatë ai është aty; është si një udhëtar që vetëm ndalet e pushon, për të vazhduar sërish… Ka një strehë që s’do ta humbasë asnjëherë; mendjen njerëzore! Në të thjeshtën, dua të them, prej kohës kur erdhëm në këtë planet, njerëzit lindin dhe vdesin. Bukur apo shëmtuar, kjo është mënyra si ne i afrohemi tokës; nuk të shpëton askush nga thonjtë e saj; është një rrugë e nisur. Gjeneza e problemit; modeli. Aishe quhej edhe vajza 11 vjeçe që u martua me Muhametin për Medinën. Në kurriz të saj u bënë pazaret e një vendi që asokohe e sot e kësaj dite rivalizon kohësinë dhe njerëzinë. Të mundet që vajza ka studiuar pikërisht këtë model dhe e ka përvetësuar?! Jo rrallë kemi dëshmuar se jemi popull që i praktikojme dhe i përqafojmë lehtësisht modelet aq me tepër kur në themel kanë bestytni; bestytni që na i transmetojnë si frymë pavdekshmërie që në të vërtet nis pikërisht nga vdekja. Cak dhe shkak s`ka dhe s`duket fare e nevojshme të konstatohen; duam përfundimin..?! Ja; marrim tronditjen e vetes dhe të unit deri në mosmundësinë e ringritjes. Aishe po rritej pa nënë, e rrethuar nga një turmë grash të paditura e t’vetmuara, me burra e fëmijë në emigrim, mes njerëzve që veç moshës, mënyra e jetesës i ka moleps në figurantë të frikshëm. Larg vëmendjes së një të riu, udhëtare e një kohe pa kohë, frymëzueshëm aq sa është e mundshme nga një shkolle medreseje, zgjedh modelin e saj - të marrë dashurinë dhe vdekjen e të vetmit që mund t`ia japë të dyja, njëra pas tjetrës; madje edhe në formën e besuar. A nuk është kjo rruga që kërkojnë njerëzit? Ç’tjetër bëjnë femrat në Shqipëri, përveçse janë pak me më fat dhe nuk takohen me çastin kur duhet të thonë: - Më vrit tani! Apo edhe me më pak fat më tepër; nuk kanë takuar ende mostrën e rreckosur në jetën e tij, që më një të ngritur të dorës të përplas sëpatën mbi eshtra. Në të vertetë Monstra është i kudondodhur. Aty thjesht u shfaq prej lodhjes së vet…! Ndonëse pa finalizuar një akt makabër, dhunojnë, përdhunojnë, presin koka; vrasin e presin përditë ARSYE; arsye që janë Ne! Aishja nuk është viktima e vetmuar..!