anila prifti

Kur natyra nuk fal!

2010-01-04T12:10:00.000-08:00

Anila Prifti

U çmend natyra!!! Po çmendet e do të çmendet. E ka zënë keq me ne e fatin tonë të kudondodhjes. Vazhdon të bëjë presion me ujë duke na kërcënuar ekzistencën tonë dhe të sendeve tona. Tashmë përballë saj duket se jo vetëm që bie pesha e racionales për të mundësuar qëndrim, por edhe pesha e besimit të madh se natyra i fal lehtë gjërat e saj.
Në të vërtetë edhe fal, e ndoshta më shumë se ndër ne e me ne s`ka falur gjëkundi. Kursimet e saj na kanë ngrehur shkretinave të mendjes se gjithçka është e jona, se duhet përderisa edhe kundra ligjeve të saj ne mund ta ngremë. Mund të fuqizojmë ngrehinën tonë në kohëpakohën e gjithçkasë që duhet të na përkasë me çdo kusht. E njëherë, kur ndoshta edhe vetë asaj (natyrës) i dalin kundër edhe ligjësitë e veta, atëherë mbetemi ne dhe ajo, si përballje të marra për të cilat s`ka gjykim, të gjykuar dhe gjykues. Kjo është ajo c`ka lehtë mendoj teksa shoh litarët e gjatë e të egërsuar të ujit në kërkim të shtratit të hershëm, e që ne njerëzit prej kohësh bëjmë gjumin e brejtësve mbi të. Është lumi që shpall hapur tërbimin e tij prej bishe të sapozgjuar ballë njeriut të vogël, ashtu si poezitë e vrullshme pushtojnë shpirtin e një poeti vetëvrasës. Njerëzve çmendurisht te uritur në padijen e tyre as që edhe u ra në mend se orëve të errësirës, minutave kur një vit shkoi dhe një tjetër erdh, trokiti edhe natyra. Me atë shpejtësi dhe befasi që vetëm ajo mund të vijë, hyri heshtazi si për të festuar me ata; sfiduesit e saj. Kështu ndodhi në veri të vendit tonë, në ultësirën e Shkodrës përreth Bunës dhe në atë Lezhës afër detit. Si një përballje superfuqish, deti ngre dallgët dhe hyn në brendësi, kurse lumenjtë zbritën nga malet; qindra banesa ndodhen mes ujit. Por edhe pse shikon fëmijë gjysmë të zhveshur,të rritur të hidhëruar, nuk është e lehtë të akuzosh për padrejtësi natyrën, ndërsa kërkon atë c`ka njeriu i ka grabitur. Pas kësaj vijnë pamjet sa banale aq edhe kokëshkreta prej njeriu. Nga njëra anë qëndrojnë ata që në propagandojnë në emër të jetës dhe të mirëqenies, nga ana tjetër ata të mjerët; viktimat.
Një i moshuar mendueshëm shikon ujin përreth shtëpisë së tij gjysmë të fundosur dhe vendos të qëndrojë deri në fund. Eshtë banorë i Dajçit të Bregut të Bunës, ashtu si edhe bashkëfshatarëve të tjerë, uji i ka rrëmbyer gjithçka sende të vetat; apo si ata janë mësuar tu thonë kohëve të sotme; pasurinë. Odat janë të pabanueshme dhe nuk është ndonjë çudi që muret e dykatëshes të shemben. Pjesëtarët e tjerë të familjes të marrë me forcë nga ushtria janë dërguar në ambjente t’tjera në Shkodër. Asgjë e vlefshme, e çmueshme nuk duket të ketë shpëtuar në këtë lagje fshatarësh, por plaku vazhdon të qëndrojë. Fytyra e tij, si e një portreti skalitur në bronz duket se i njeh mirë tekat e natyrës, ndaj ai vetëm hesht. Me një dru të gjatë në dorë rremon në fundin e ujit të turbullt me shpresën për të shpëtuar c`të mundet. Nuk dëgjon as thirrjet e policisë a të ushtrisë, që në emër të Shpëtimit i kërkojnë të largohet prej aty. Nuk dëgjon as lutjet e gruas që herë pas here merr rrugën drejt hapësirës së ujshme me shpresën se burri do të tundohet nga rënkimet e saj. Kjo pamje sa intriguese aq edhe e dhimbshme të tregon sesa i vogël e i mjerë është njeriu. Sa i vogël për të marrë në dorë fatin e jetës së tij, sa i mjerë në egërsinë për të marrë gjithçka mendon se i takon. Duket si një përballje e fundit midis lumit dhe plakut 70 vjeçar. Herën e shkuar, takimi midis tyre ndodhi rreth 30 vjet më parë. Edhe kësaj rradhe uji do të shkojë, duke i rrëmbyer plakut atë c`ka mblodhi gjithë jetën e tij; si një kompensim për gjumin që bëri pa pyetur për natyrën.

2009-11-18T17:31:00.000-08:00

“Mafia e Re” , kriminelët shqiptarë kërcënim për botën

2009-11-10T10:08:00.000-08:00

Anila Prifti

Pesë vite më parë, Kris Sueker, asistent-drejtori i FBI-së për Hetimet Kriminale, dha alarmin për krimin e organizuar shqiptar. Lajmi u përcoll në CNN, ndërsa theksohej se, pas goditjeve të fundit ndaj familjeve mafioze, shqiptarët kërcënonin zëvendësimin e "La Cosa Nostra", e cila konsiderohej si kryemafia në SHBA. Sueker tha se, duke vepruar në Nju-Jork dhe në qytetet lindore të SHBA-së, "Mafia e re" është e sofistikuar dhe e dhunshme, aq sa konkurron mafien ruse. Një vit më parë, një raport i CIA-s për kriminalitetin e shqiptarëve, vuri në dukje se llogariteshin 2 500 padrino shqiptarë të shpërndarë në vende të ndryshme të botës, ku dhe ushtronin aktivitetin e tyre mafioz. Një raport tronditës hartuar nga investiguesit ndërkombëtarë do dalë së shpejti për “Mafian e Re” e cila shikohet si kërcenim real. Dje, një goditje u bë në Itali. Policia e Padovas sulmoi një bandë të trafikut ndërkombëtar të drogës, të drejtuar nga një familje shqiptare. Banda kishte baza jo vetëm në Lombardi, Friuli, Venecia dhe Xhulia e Marche të Italisë, por edhe në shtete të tjera, si në Francë, Holandë dhe Spanjë. Referuar të dhënave të shtypit vendas, në operacionin e policisë, të koduar “Nafiza”, u përfshinë qindra policë, oficerë të antidrogës, si dhe një helikopterë. Operacioni përfundoi dje në mëngjes, me ekzekutimin e 54 urdhër-arresteve, si dhe me një numër sekuestrimesh. Hetimet ndaj kësaj bande kanë zgjatur 9 muaj dhe, që nga kjo kohë, janë arrestuar 74 trafikantë droge.

Alarmi i CIA-s dhe raporti i OKB-së
Në raportin vjetor të CIA, më 2004-n, bërë publik nga Ian Burell, reporter i “The Independent”, shkruhej: “Është vërtet e vështirë që Cosa Nostra (mafia italiane) ta fitojë sërish kontrollin, pasi mafia shqiptare tashmë e ka atë në dorë. Kanalet e trafikut janë të hapura vetëm për ata. Mafia shqiptare i ka harruar marrëdhëniet e biznesit me miqtë e vjetër italianë. Cosa Nostra bën pjesë tashmë në një sistem lokal, ndërsa mafia shqiptare në një sistem mbarëkombëtar. Shqiptarët fituan supermaci mbi Cosa Nostra-n, kontrollojnë në qendër të Evropës, në Gjermani, biznesin e fuqishëm të drogës, të prostitucionit, të pijeve alkoolike dhe të duhanit, në bashkëpunim me mafien ruse”. Nga ky moment, krimi shqiptarë jo vetëm që po shihej seriozisht nga autoritetet ligjore të vendeve të ndryshme, por filluan përgatitjet e projekteve, plan masash për goditjen e kriminelëve shqiptarë. Këta të fundit, së pari përdorën Italinë, për të vendosur bazat e tyre, por shumë shpejt grupet u shtrinë në të gjithë botën. Raportet e shërbimeve të inteligjencës në SHBA, Itali, Spanjë, Angli tregonin çdo gjashtë muaj për zonat e influencës së mafies shqiptare dhe aktivitetin e tyre në marrëdhënie me mafiet e tjera. Në vitet 2000- 2004, mafia shqiptare konsiderohej si padrone e trafikimit të femrave dhe të drogës në vendet e Evropës. Fillimisht, grupet kriminale bashkëpunuan me ato italiane dhe më pas u kapën në rrjetet e tjera, duke arritur deri në lagjet e Broklin në Nju-Jork. Marrja e sigurisë bëri që shqiptarët t’i braktisnin miqtë e vjetër, kryesisht italianë, duke e marrë vetë në dorë komandën e trafiqeve. Ishte momenti kur shqiptarët e Shqipërisë dhe ata të Kosovës, ndonëse ndaheshin politikisht apo për çështje patriotike, grupet kriminale bashkëpunonin fuqishëm me ato sllave në tregun e drogës dhe të prostitucionit.
Në fund të vitit 2008, në raportin e OKB-së, për trafiqet dhe grupet kriminale në Ballkan e kudo, kur flitet për trafikantët shqiptarë thuhet “këta lloj njerëzish... janë kërcenim për BE-në”. Me të njëjtin vokacion, “gangsterët shqiptarë”, trajtohet edhe mafia e vendeve të ndryshme të botës. Studimet e ekspertëve kriminalistikë tregojnë se ka një marrëveshje të heshtur midis grupeve kriminale në botë që, e pagëzuar nga OKB-ja me “Parajsa e Gangsterëve shqiptarë”, të mos institucionalizohet. Ndoshta për shkak të karakterit të paqëndrueshëm të tyre, si dhe dëshira për të qenë të gjithë kapo. Si pasojë, ka sjellë pozicionin e shërbëtorit të tyre para grupeve kriminale në Evropë, Amerikë e kudo, edhe pse në raportin e OKB-së shqiptarët shihen si një rrezik, ndërsa arrijnë të kalojnë nëpërmjet tokës së tyre mbi 100 tonë drogë heroinë dhe kokainë në vit, sikurse për afro 10 vjet kanë qenë burim furnizimi me Canabis Sattiva për tregjet ndërkombëtare. Shifër kjo që luan një rol të rëndësishëm në statusin e një grupi mafioz.

Parajsa e Gangsterëve me 2 500 anëtarë
Në studimin e specialistëve të antikrimit ndërkombëtar veçohet mosha fare e re e shqiptarëve të futur në grupet kriminale. Përafërsisht, rezulton se në “Parajsën e gangsterëve” janë mbi 2 500 anëtarë – (sipas raportit të OKB-së) me role e detyra kriminale, dhe mosha më e vogël e rekrutëve është 15 vjeç. Është pikërisht ky grupim që arrin të depërtojë në të gjithë botën, të ketë lidhje me mafiet më të hershme e ta kthejë Shqipërinë në një vend transit të linjave kryesore të trafikut të drogës, nga Lindja në Perëndim. “Niveli i lartë i krimit në këtë zonë vjen edhe nga përbërja e qytetarëve”, - thuhej në raportin e OKB-së. Të rinjtë janë përfshirë në krime, për shkak të varfërisë, dhe janë bij të zonave të prapambetura. “Këta lloj personash bëhen shumë shpejt pre e krimit dhe disa nga këto vende nuk dinë se si të punojnë, për ta zhvilluar këtë popullsi. Gjithashtu, emancipimi i njerëzve është shumë mbrapa dhe në nivele të ulëta”, - citohet në raport. Regjimi diktatorial ka lënë pasoja. Ekspertët shpjegojnë se shqiptarët janë mësuar me polic te koka ndaj, pas 90-s, i kishin të gjitha shanset për ta zhvilluar krimin

Krimi në Ballkan, produkt i pas-komunizmit
Me hapjen e kufijve, vendet e Ballkanit përfituan lejen e kalimit për në anën tjetër dhe nisën të tërhiqeshin drejt heroinës, duke e kthyer kështu gadishullin në “Parajsën e gangsterëve”. Hartuesit e raporteve, edhe sot e shikojnë progresin e këtyre vendeve shumë delikat. Të dhënat e shërbimeve të posaçme tregojnë se situata kriminale në Evropën Juglindore është në rritje, për disa arsye. Rajoni ballkanik vazhdon të jetë një zonë transite për kalimin e heroinës në Evropën Perëndimore. Trafikimi njerëzor, po ashtu, vazhdon të jetë një problem i madh, si dhe korrupsioni, rregullat e ligjit, si dhe reforma e drejtësisë. Krimi më i rrezikshëm është ai i drogës. Shqipëria klasifikohet si një nga vendet më të rrezikshme. Trafikantët shqiptarë kontrollojnë rreth 70 % ose më shumë të tregut të heroinës. Kjo gjë është e pranishme në të gjithë Shqipërinë etnike, pasi këtu përfshihet edhe populli shqiptar, që është në vende të tjera të Ballkanit, si në Kosovë, Serbi, Mal të Zi, Maqedoni etj. Në raportin më të fundit, që pritet të dalë, citohet se rreth 100 tonë heroinë kalon nga rajoni i Ballkanit drejtë Evropës Perëndimore. Megjithatë, heroina nuk është e vetmja që qarkullon nga Ballkani. Kanabis rritet në Shqipëri dhe në Bulgari, por në këto vende përpunohet edhe kokaina dhe drogat sintetike.

Historik; organizatat mafioze në Itali, Rusi, Japoni
Cosa Nostra - Sicili
Themeluar në fillim të shekullit XVI, por lindja e saj u atribuohet viteve të Luftës së Dytë Botërore, me ndihmën e amerikanëve, për ringritjen e Mafies në Sicili. Shumë bosë italo-amerikanë, të burgosur në SHBA (si Lucky Luciano e Vito Genovese, sa për të thënë ndonjë emër), u kontaktuan nga CIA, por u lanë të lirë, në mënyrë që t’u siguronin mbështetje në Itali aleateve. Cosa Nostra fiton çdo vit 8 milionë euro nga trafiku i drogës, 2 841 milionë nga investimet për pastrim parash, 176 milionë nga prostitucioni, 1 549 milionë nga trafiku i armëve dhe 351 milionë nga gjobë-vëniet, bën xhiro totale 13 miliardë euro.

Cosa Nostra amerikane
U themelua në fillim të shekullit të kaluar, por u pasurua në dy dekadat e para. Ajo lindi për dy arsye: emigrimi në SHBA i një numri të madh italianësh, midis të cilëve kishte edhe kriminelë, por edhe për shkak se shumë mafiozë nga Sicilia, për t’i shpëtuar ligjit në Itali, u detyruan të shkonin në SHBA. Një rol të madh në largimin e tyre pati Mori, prefekti i Palermos, gjatë periudhës fashiste, i cili i persekutoi për një kohë të gjatë. Zhvillimi i Cosa Nostra-s amerikane mendohet të ketë ardhur për një sërë arsyesh. Trajtimi i keq i shtetit amerikan ndaj emigrantëve italianë, të cilët, duke mos pasur asnjë lloj mbështetje financiare, ishin të detyruar të kryenin aktivitete ilegale. Ligjet amerikane të viteve 30, që ndalonin alkoolin, bëri që kontrabanda e tij të kishte përhapje të madhe në territorin amerikan.
Kjo organizatë varej drejtpërdrejt nga Cosa Nostra siciliane. 5 familjet në Amerikë mbanin kontakt të ngushtë me krerët në Itali: familjet Bonano, Lukese, Kolombo, Xhenovese dhe Gambino. Kjo e fundit merr pjesën më të madhe të fitimeve.

Camorra - Napoli
Themeluar nga mesi shek XVI. Fjala Camorra dikur kishte kuptimin e një takse që paguhej nga pronarët e lokaleve, për të siguruar mbrojte. Me këtë përkufizim, rezulton edhe në dokumentet e para, ku kjo fjalë është gjetur. Të dhënat i përkasin Mbretërisë së Napolit dhe datojnë vitin 1735. La Camorra vepron në 111 vende. Struktura e saj është e ngjashme me atë të Cosa Nostra-s, ku çdo familje zotëron një zonë të caktuar. Nga të dhënat e antikrimit italian, çdo vit Camorra fiton 7 230 milionë euro nga trafiku i drogës, 2 582 milionë nga investimet për pastrim paraje, 258 milionë nga prostitucioni, 2 066 milionë nga trafiku i armëve dhe 362 milionë nga gjobë-vëniet. Xhiron në total 12.5 miliardë euro.

Organizata – ish-Bashkimi Sovjetik
Kjo organizatë i ka fillimet në kohën e ish-Bashkimit Sovjetik dhe ndahet në 3 nivele: grupe të vogla, të përbëra nga 10/15 persona të pavarur, në mënyrë direkt nga krerët e mafies. Brigadat e mëdha, që përbëhen me 200 deri në 300 persona, të cilët drejtojnë grupet e vogla dhe të ashtuquajturit "Vjedhësit e ligjit", që janë rreth 150 veta. Ata kanë pushtet ekonomik dhe politik. Duke qenë se shumica janë avokatë, mjekë, inxhinierë dhe politikanë, janë të aftë të realizojnë projekte dhe operacione financiare me shifra stratosferike. Mafia ruse merret më shumë me trafik droge dhe armësh, dhe është e shtrirë në të gjithë Evropën Lindore, sikurse në Francë, Zvicër dhe Itali.

Yakutsa - Japoni
Çdo bandë mafioze në Japoni quhet Yakuza, por drejtohet nga krerë të ndryshëm. Në traditë kryhen rituale shumë të hershme, si Sakazukishiki, ceremonia e pranimit të çdo anëtari të ri, i cili betohet për besnikëri dhe devotshmëri, duke pirë sakè nga gota e kryetarit. Irezumi, tatuazhi i ndryshëm për çdo bandë, dëshmon përkatësinë e anëtarëve të bandave.
Yubitsume – prerja e gjymtyrëve.
Në të tria ceremonitë e sipërpërmendura, protagonistë janë oyabun (kapo), kobun (vartësit). Në rast se dikush tradhton, duhet që t’i paraqitet shefit dhe, në prani të pjesës tjetër të bandës, ta presë gishtin e tij dhe ta ofrojë atë, të mbështjellë në një shami të bardhë. Nëse ky veprim kryhet, atëherë fajtori falet, por, në të kundërt, atij i prihet koka nga vetë kryetari.

Gazeta LIBERTAS

Këpucë-hedhësit e medies

2009-11-04T08:57:00.001-08:00

Anila Prifti

Një grup gazetarësh dje hoqën këpucët e me to qëlluan muret e gurta të godinës së Kryeministrisë. Protesta, nga sa kuptova, ishte ndaj Kryeministrit Sali Berisha ose, më saktë, ndaj ish-mikut e mikut të shumë prej atyre që dolën në shesh e flisnin në emër të fjalës së lirë, apo në mbrojtje të gazetarit Mero Baze. Ky i fundit u sulmua nga një milioner shqiptar emocionalisht i pa kultivuar. Kur u njoftova për protestën e këtyre gazetarëve që, si në çdo rast tjetër të kaluar, vendimet i marrin në zyra partiake apo, akoma më keq, në bare miqsh, mendova se mos do të marrin ndonjë tank nga ato të mbetura nga `97-a e fuqishëm e do të shembnin muret e qeverisë apo atë zyrën e “armikut” të tyre Kryeministër. Siç vijnë vegimet, ashtu edhe mendja ime dukej se po ndriçohej nga pak në këtë mugëtirë hipokrizie. Nuk ndodhi kështu, vetëm disa këpucë të panevojshme të tyre fluturuan që, sipas po këtyre protestuesve, simbolizonin protestë ndaj fjalës së lirë(!) Sa humor bëhet në këtë vend, edhe pse pak besojnë në humorin e shqiptarëve! Po luftohet me “këpucë”, për fjalën e lirë! Por, edhe për dhunën ndaj gazetarëve..., qesharake!
Ashtu si edhe ata, edhe unë kërkoj të dënohet çdo njeri që godet, që dhunon jo vetëm gazetarë; sikurse uroj shërim nga lëndimet për kolegun Baze. Por, po në emër të fjalës së lirë, po dua të t’u kujtoj këtyre gazetarëve këpucë-hedhës, se qëllimi i tyre është më tepër se i dyshimtë. Them i dyshimtë, teksa nisem nga fakti se nuk pashë aty asnjë nga ata gazetarë apo liridashës të fjalës t`i kërkonin mikut e ish-mikut të tyre, Berishës, ndonjë pallat, nga shumë pallatet që pronarët e medieve apo edhe syresh gazetarë–protestues kanë ndërtuar. Mbase, me këtë rast ndihmonin i shkruesit të jenë më të dashur me fjalën e lirë! Po të mos shkojmë deri te kjo kërkesë, sa fëminore aq edhe të pakuptimtë, për ata që protestonin me kostumet shik. Thjesht, po rendis këtu disa nga momentet e tyre, ashtu të firmosura në zyrat partiake. Më kujtohet se një pronar mediesh, në kohën kur pakkush dinte ç`ishte “gazetaria e lirë” në vendin tonë, ndërsa vinte dita e pagave, kalonte në një gjendje shoku, irritimi, aq sa agresiviteti i Al-Capones Taçi të duket foshnjor. Ky botues dhe gazetar qëllonte me shpulla këdo që të gjente para tij apo, akoma më keq, t`i kërkonte që të paguhej. Nuk arrinte të kuptonte se një gazetar duhej të paguhej, ndërsa histerizohej para vlerës qesharake, që duhej të firmoste për rrogë, përballë shumave që Ai-Ata vilnin nga firmat piramidale. Kjo i bënte këta njerëz të ndjenin frikë, të strukeshin, si për të harruar të kaluarën e tyre mjeruese, kur dëgjonin se dikush e pranonte atë vlerë qesharake, por shumë të rëndësishme për ata që e vlerësojnë çka është e Drejta në një marrëdhënie me punën, me profesionin, me jetën dhe parimet e tij!
Dje ishin bashkuar shpullë-dhënësi e shpullë-ngrënësi. Aspak nuk ndryshonin! Dikur ai ndërtonte pallate e bëhej pronar toke, sapo dilte nga zyra e ish-Presidentit Sali Berisha. Kurse këta të dytët, janë pronarë e posedues pronash, sepse dinë mirë t`i zbresin e t`i ngjisin zyrat e kryeministrave apo të ministrave; po ashtu, të veshur shik dhe shik-s... Kur i pashë bashkë, pronarë e gazetarë, m’u kujtuan alarmet për bomba. Më saktë, një shoqe e kolegia ime më tha: “Anila, a të kujtohet kur varnim çantat te kangjellat, sepse jepej urdhri se mos gazetarët mbanin bomba me vete?! Të kujtohet kur vraponim, për të marrë lines-at, se as ato nuk lejoheshin në zyrën e punës, sepse pronarit i kishin thënë se do të vendosin bombë?”. Ndërsa kujtonim situatat qesharake, në vitet tona si reportere, më shkoi në mendje se mos këta protestues nuk hyjnë dot në zyra, nga frika e granatave? Dyshova, pasi kohët kanë ndryshuar dhe ato “granatat” me çanta dore tashmë janë zëvendësuar me çeqe, me firmë trojesh, me tenderë rrugësh, me pallate. E ata-protestuesit, si dashamirës për të kursyer fjalën e lirë, nuk mund të shkarravisin as dy radhë letër, pavarësisht se motivimi i tyre publik u përqendrua në hedhje të një shume për “kokën” e agresorit. Fundja, kush i pengon ata të shkruajnë si të duan? Askush! Duhet vetëm ide, për të mbushur gazetat. E ajo sot është e shtrenjtë, është e barabartë me një pallat, me një post ministri ose, akoma edhe më lart: e barabartë me postin e vetë Kryeministrit...
Por, edhe ndoshta protestuan ata gazetarë dje para mikut të tyre që, me sa duket, nuk po u jepka “ide” kohët e fundit. Kurse për fjalë-dashësit apo liridashësit e fjalës, përherë do të ketë një copë letër, ku të shkruajnë!

Historia e zinxhirëve dhe modeli presidencial

2009-10-28T09:23:00.000-07:00

Nga Anila Prifti

Shqiptarët janë nevrikë. Irritohen njësoj: si kur marrin pjesë në kortezhin e gjatë të një ceremonie varrimi, ashtu edhe pas dyerve të maternitetit, në pritje të lindjes së fëmijës... Portreti i tij sa është i ekzaltuar aq edhe ka mllef.
Kështu, dy ditë më parë, pasi historia e familjes nga Peshkopia bëri xhiro në të gjitha mediet e botës, doli edhe Presidenti Bamir Topi. I irrituar, për mbajtjen lidhur për 20 vjet me radhë të dy vajzave të sëmura në Peshkopi, po aq i shqetësuar u tregua për femrën shqiptare, e cila, sipas tij, tashmë duhet të emancipohet, por edhe të ketë fizionominë e misionares Nënë Tereza. Këtë të fundit po e lëmë ta diskutojmë njëherë tjetër, atëherë kur edhe Presidenti të kujtojë se shoqëria shqiptare, në përqindje më të madhe i përket besimit mysliman e, më këtë tezë të Presidentit të tyre, mund të ndiheshin të fyera. Sikurse po anashkalojmë paralelizmin e tij, midis emancipimin të femrës shqiptare dhe dy femrave në zinxhir(!)
Ndaj, këtë herë po mundohemi të kuptojmë çfarë donte të thoshte presidenti i një vendi me 3.5 milionë banorë, përballë faktit anormal e tragjik të izolimit të dy femrave, ndërsa deklaroi se “kjo është e pafalshme për të gjithë..!”. Sa për të informuar lexuesin, fjala është për një tjetër histori fatkeqe të frikshme në vendin tonë. Pas rastit në Levan të Fierit, të 25-vjeçarit, i cili jetoi për tre vjet më radhë i lidhur në zinxhir, për shkak se gjyshërit kishin frikë mos ai sulmonte në agresivitet fqinjët, një tjetër ngjarje në Maqellarë të Peshkopisë e bëri të flasë publikisht edhe Presidentin. Dy motrat, Thëllënza dhe Fidane Keshi, përkatësisht 47 e 38 vjeçe, të cilat mendohet se jenë të paafta mendërisht, 20 vjet me parë u lidhën nga babai i tyre, Dine Keshi, me pretendimin se, kur të dilnin në rrugë, njerëzia do të tallej me to. Jo vetëm për këtë arsye, por plaku, në kushtet mjerane ekonomike, zgjodhi jetë të re për dy vajzat e tij, pasi do t`i duhej të endej në kërkim të tyre, për shkak të pasojave të sëmundjes, ndërsa i duhej kohë të punonte për të siguruar ushqimin për to. Më pak fjalë, ky fshatar, në kushtet e pamundësisë për të gjetur një strehë a përkujdesje profesionale për të bijat e sëmura, vendosi të jetojë me familjen në një mënyrë krejt të tijën, vetëm pse tashmë rastësisht merrnin frymë, por, si qenie të gjalla, duhej të ushqeheshin, të pinin, të flinin...
Mbase ka ardhur koha kur shqiptarët do të kenë gjithnjë e më shumë hapësirë, për të rrëfyer për vetveten. Dhe jo vetëm se, në këtë rast po i ndihmon Presidenti Topi, por se zbulimi i një rasti të dytë zinxhirësh, vetëm brenda pak ditësh, do të pasohet me pafundësi historish të ngjashme në tërë vendin. Pra, do të kenë rastin të dëshmojnë që e kanë kuptuar se duhet ta njohësh vetveten, më qëllim që më lehtësisht të të njohin e t’i njohësh të tjerët. Ngjarja në Maqellarë të Peshkopisë, apo të tjerat para e pas saj, as më pak e as më shumë dëshmojnë mungesën e institucioneve shtetërore, më së paku prej 20 vitesh. Ato janë dëshmi ende të gjalla, për t`i treguar edhe Presidentit Topi: Po është e vërtetë që kjo është e pafalshme për të gjithë! Por, prej nga ka ardhur Presidenti ynë që, ashtu si edhe shtetarë të tjerë, deri tashmë nuk dinë asgjë ç`ka ndodh në territorin shqiptar, i cili përshkohet deri edhe në fshatin më të humbur brenda 24 orëve?! Thua ,andej nuk bie asnjë rrugë para zgjedhjesh, apo Maqellara është e parëndësishme në vendimmarrje?!
Djali në Levan dhe dy motrat në Maqellarë dëshmojnë forcërisht apatinë shoqërore, por, kryesisht degradimin e shtetit nga qeliza e tij; nga përfaqësuesi lokal e deri te vetë kreu i tij. Siç duket, shqiptarët dhe Presidenti i tyre do të kenë mundësi të tregojnë se, pavarësisht se jetojnë në kalendarin e Internetit, janë të vonuar për të shembur muret e errëta mentale, ato mure që nuk na lejojnë të shohim me qartësi për çfarë jemi, kush jemi...

Zinxhirët e një shoqërie në verbëri

2009-10-21T10:29:00.000-07:00

Anila Prifti

Një kasolle dje mbeti bosh. Mysafiri i vetëm i saj e braktisi apo, më saktë, mbërritën aty gjuetarët, e prej saj nxorën “egërsirën” nën zinxhirë. Të parët, ata që e lidhën me hekura, ishin të një gjaku me mikun e kolibes. E futën aty për të mos u turpëruar, për të mos bërë zhurmë ose, më thjesht, meqenëse ngjasonte me një “bishë”, duhej lidhur dhe mbajtur larg nga njerëzit. Të dytët ishin “vrasësit” e zhurmës. E larguan prej kolibes, ia zgjidhën zinxhirët e trashë e të keqpërdredhur - për të mos dëgjuar për pak çaste ulërimën e tij - e për ta degdisur te një palë “zinxhirë” të rinj, ku muret i ka pa veshë. Të dyja palët e zinxhirvënësve vinin nga radhët e njerëzve dhe, po me po të njëjtin qëllim, ndërsa një fatkeq 25-vjeçar u bë preja e frymëzimit të tyre. Sot kasollja është bosh, por errësira mbetet ende aty; ashtu si te “Minjtë” e Dino Buxattit, që i detyruan Fisnikët të bëheshin Shërbëtorë e të vlonin qull në kazanë, ndërsa kacavirreshin në trupin gjysmë të zhulosur.
Janë gjurmët e një shoqërie në verbëri, që nuk do të gjejë dot shpëtim. U tha se zgjidhen zinxhirët e një të sëmuri mendor në Fier, ashtu sikurse u tha se ishte i tillë, prandaj edhe ia lidhën. Befas, ndjen se ndodhej mes një loje psikikësh, ku shprehja e Mark Tuein, “nëse mendojmë se të gjithë janë të çmendur, zhduken misteret në botë”, nuk të ngushëllon aspak.
Çfarë mbetet pas zgjidhjes nga zinxhirët të një të sëmuri mendor? Çfarë mbetet në atë kolibe, ku është injektuar egërsia e një shoqërie në primitivitet? Në fakt, ende s’ka mistere. Janë gjurmë të tanishme të kultivuara herët. Është portreti i një shoqërie të dhunshme, të ashpër, ku më shpesh se me mirëkuptimin, respektimin reciprok, adhuron agresivitetin, dhunën, brutalitetin. Të edukuar me revolucionin me dhunë, me luftën e klasave, me dhunimin e ideve, me zgjidhjen me dhunë, ajo (DHUNA) është ngulitur në nënvetëdijen tonë, si mjet, si mënyrë jetese. Është çelësi ynë për të hapur dyert e problemeve, si manifestim i një karakteri të caktuar, si burrëri, si qëndrim, si revoltë, si rebelim. Edhe gjyshja zgjati duart të lidhte zinxhirët në këmbët e nipit agresiv. Kudo të rrethuar nga DHUNA. Është ajo që merr frymën, na kërcënon në rrethana të ndryshme; ajo ka qenë dhe mbetet një konstante e ndërveprimeve tona të përditshme. Është dhuna e shtetit represiv, është dhuna individuale kundra shtetit; dhuna në familje; dhuna etnike; dhuna fetare; dhuna raciale, terroriste, dhuna që ushtrojmë ndaj njëri-tjetrit. E, si shpërblim Lulëhena, ajo lule, për të cilën tregojnë se përjetëson shpirtin dhe mendjen e njeriut, nuk ekziston!
Kjo është gjithçka përfton nga ajo skenë horrori, në kasollen ku për tre vjet me radhë u mbajt i lidhur me zinxhir një 25-vjeçar. Kjo histori nuk ka ndodhur në ndonjë xhungël apo në ndonjë planet tjetër.
Vetëm 100 km larg metropolit shqiptar, po aq larg edhe selive shtetërore. Në Levan të Fierit, Fatmir Rashu, prej më shumë se 3 vjetësh, bënte jetën e një bishe të lidhur me zinxhirë në kolibe. I braktisur nga prindërit e tij, Fatmir Rashu u mor nga gjyshërit, por 5 vite më parë, një traumë e shkaktuar nga mungesat e shumta, si shkak i varfërisë, por edhe si shkak i një incidenti, që të afërmit nuk duan ta tregojnë, bëri që i riu të kthehej në një të sëmurë mendor agresiv.
Kështu u servir buja e një ngjarjeje pa precedent. Kështu u mësua e vërteta e lidhjes së një njeriu me hekura, për të mos prishur rehatinë e paqtë, së pari, të atyre që e rrethonin e deri në rehatinë e një shteti që kërkon liberalizim vizash… Kështu, gjyshërit e tij u kujdesën për fqinjët xanxarë, që trembeshin nga djali. Të gjithë ishin dëshmitarë të horronit: mjekët, fqinjët, të afërmit e djalit, banorët fierakë, shteti; policia, pushtetarët lokalë etj. Asnjë prej tyre nuk iu afrua kasolles, për të parë nëse një kupë xingu kishte apo jo ujë të shuante etjen e kësaj qenieje, e detyruar të jetonte në botën e ferrit.
Dje, ata luftuan më zhurmën, me atë zhurmë që prish gjumin e ndonjë pushtetari, e “sulmuan” kasollen, si shkaku i gjithë kësaj komedie të çmendur. Nxorën prej aty 25-vjeçarin, ndërsa... tani flenë të qetë në rehatinë e tyre!

Pse dyshoj te shqiptarët...

2009-10-14T11:28:00.001-07:00

Nga Anila Prifti

Pse dyshoj, se shqiptarët janë të paaftë, për të qenë pjesëmarrës në Procesin e Ndryshimit? Mos kjo më ndodh, për shkak të vetëmosbesimit apo për shkak të frikës ndaj të panjohurës? Apo nga vetëvlerësimi i tepër kam frikë të besoj te të tjerët? Në fakt, nuk eshtë kështu. Kjo, për shkak se çdo ditë, në 19 vitet e fundit pas diktaturës, për mua ishte e panjohur, e re, e frikshme ose e bukur, me ngjyrë ose pangjyrë. Por edhe rezultatet, në marrëdhëniet e mija profesionale, më kanë treguar të kundërtën. Sikurse nuk jam mosbesuese, derisa transmetoj optimizëm e vullnet apo kërkoj ndihmë e delegoj detyra në çdo sferë të jetës. Nuk dua në këtë shkrim të injoroj bashkëqytetarët e mi. Mospasja i një ideje, për t’u larguar prej këtej, për shkak të këtij dyshimi, apo prejardhja dhe lidhjet e gjakut me shqiptarët e mëdhenj: Fishta e Gazullorët, asesi nuk më orientojnë drejt fyerjes për racën, së cilës i përkas edhe unë. Dyshoj, sepse, si reportere prej 16 vitesh, në bisedë me njerëzit e di që prindi i sotëm, në ankth të pashpjegueshëm për të parë fëmijën duke qeshur, e ushqen me playstation apo, e kundërta, e hedh në rrugë... Shqiptari i sotëm, përherë e me tepër po lobon mes vetes, për të kthyer në kulturë majmunërizimin. Ikën nga origjina, nga traditat, për t’u futur në zhurmën e ditëve moderne, se aty ndihet me i fuqishëm. Ky bashkëqytetar, 50 vjet i këndoi dhe i dhuroi lule udhëheqjes diktatoriale dhe, po ashtu, edhe sot i buzëqesh e i serviret një zyrtari apo pushtetari, për një vizë, si punëtor ndërtimi a pastrimi te fqinjët me kombësi tjetër. E, si të mos mjaftonte ky mjerim deri në vetëdegradim të personalitetit, të mbeturit këtu, me votën e tyre ndërtojnë karrierën jetëgjatë të klaneve mafioze. Fëmijëve të sotëm u dërgohen mësues injorantë e, sikur të mos mjaftojë kjo, u serviren edhe libra demagogjikë. U flitet për të ardhmen, pa të kaluarën. U kërkohet civilizim, jo nëpërmjet njohjes së historisë së vendit e tyre, por me anë të botës virtuale, edhe pse gjysma e popullsisë nuk mund të shlyejë as faturën e energjisë. Por çfarë ndodh me trurin e shqiptarëve? Neurologët e dinë se truri i njeriut ndahet në tri zona a sfera: e mbrapme, e mesme dhe ballore; secila me një funksion të veçantë, por të tria në shërbim të njëra-tjetrës. Ata thonë se një ngacmim hyn në trup, fillimisht nga fijet nervore të shtyllës kurrizore. Prej andej, ato mbërrijnë në zonën e mbrapme të trurit dhe aty shndërrohen në ndjenja, të cilat pastaj hyjnë në zonën e mesme të trurit, ku shndërrohen në emocione. Nga truri i mesëm, emocionet kalojnë në pjesën ballore, ku aty përzgjidhen, frenohen, kontrollohen, përpunohen, zbuten e arsyetohen, para të shprehen, a shfaqen jashtë në formë sjelljeje, me të qeshura a të qara, me butësi a zemërim. Përmes emocioneve, shtrohet rruga midis ndjenjës dhe arsyes. E njëjta gjë ndodh në një shoqëri, ku rolin e pjesës ballore e luan udhëheqja; por kur ajo mungon, është e paaftë, a nuk funksionon, ose e kundërta atëherë dhe shoqëria mbetet “pa frena” dhe e çorienituar. Njerëzit i drejtohen të kaluarës për t’u mbushur me ndjenja, që shndërrohen në emocione, të cilat shprehen të kontrolluara ose të shfrenuara, në varësi të aftësisë së pjesës ballore. Në muzeun Warren, pranë shkollës mjekësore të Universitetit të Harvardit në Boston, ndodhet e ekspozuar një kafkë njeriu, pranë saj një shufër hekuri. Kafka, e ekspozuar në Muzeun e Anatomisë në Harvard është vendosur aty rreth viteve 1870. Ajo dallohet për një vrimë të madhe, që fillon në mollëzën e majtë e del vertikalisht në pjesën e sipërme, të përparme të kokës. Historia ndodh në shtetin e Vermontit, rreth 160 vjet më parë. Në atë kohë, 25-vjeçari Phineas Gage - kafka e tij është e ekspozuar - punonte si përgjegjës në një stacion hekurudhor mallrash. I edukuar, i sjellshëm, drejtuesit e stacionit e mbanin si një nga menaxherët më të mirë e më të suksesshëm dhe të respektueshëm. Phineas ishte edhe shok i mirë. Në mbrëmjen e 13 shtatorit 1848, ndërsa Phineas jepte udhëzimet e fundit dhe bëhej gati të zbriste nga treni, makinisti, që po provonte frenat, shkaktoi një dridhje të fortë të vagonëve. Ai u rrëzua në tokë. Koka i kishte rënë mbi një shufër hekuri, që kishte kaluar tejpërtej nga mollëza e majtë, nëpër sy e për të dalë në pjesën e sipërme të përparme të kokës. Të gjithë menduan se Phineas vdiq. Por ai po merrte frymë; e vunë trupin në një karrocë dhe e nisën urgjentisht në spital. Pas një jave, Phineas doli nga spitali. Plaga i ishte mbyllur dhe ai u kthye në punë. Kaluan vetëm disa ditë dhe ata që u gëzuan mbetën të zhgënjyer. Phineas nuk ishte më ai i para aksidentit. Ai bëhej nevrik, shante, mallkonte, bërtiste dhe shpesh jepte urdhra kundërthënëse. Aq i padurueshëm e i paarsyeshëm u bë, sa e pushuan nga puna. Ai filloi të shkonte nga një spital në tjetrin, por mjekët nuk shihnin tek ai ndonjë problem fizik, as edhe mendor. I thoshin se nuk kishte gjë, si dhe e këshillonin të tregohej më i sjellshëm me të tjerët. Phineas kishte ndryshuar plotësisht, në sjellje e karakter. Filloi jetën e endacakut, nga qyteti në qytet. Në New York, për shembull, ai zinte vend në ndonjë rrugë me shumë kalimtarë dhe, për të fituar disa dollarë, u tregonte atyre se si kishte mbetur gjallë nga aksidenti, edhe pse shufra e hekurit i kishte hyrë nga një anë e i kishte dalë në anën tjetër të kokës. Për të vërtetuar ato që thoshte, Phineas mbante në njërën dorë shufrën e hekurit dhe me tjetrën tregonte vendin bosh, ku më parë ndodhej syri i majtë. Pastaj dora e tij prekte shenjën në faqe dhe gjurmën e vrimës së mbyllur, në pjesën e sipërme të kokës.
Vërtet ne, të jemi një Phineas me shufër hekur e vrimë në kokë?!

Në botën e marrë...

2009-10-13T09:39:00.000-07:00

Ti s'je veç një vizitor i trishtuar në këtë tokë të marrë. Vargu i famshëm i Gëtes, për imazhin e ekzistencës së njeriut, godet frikshëm sot. Vrulli, me të cilën vijnë lajmet e ditës, ngjajnë me zhuzhutë e lodhshme në një urban, i cili, për 45 minuta i bie rreth e qark Tiranës. Kaq është metropoli i vendit, me dy milionë e gjysmë banorë të këtushëm. Në kaq pak kohë, dëgjon thjesht gjithçka ndodh në një vend për Kryeministrin, që kërkon central nuklear; për Presidentin, i cili pushon në mesditë në banesën e tij rrëzë Dajtit; për "Dosjet"; për vizitat "investiguese" në Gjermani; për Kodin... dhe... trillet e Daun Braën; për "Fazlliç" e për "Basha".
Të gjithë flasin kudo dhe sido që t’u vijë për mbarë. Në këtë vend, fjala është e lidhur me ASGJË-në. Një mik shkruan... Recipienti ynë budallallepset me lirinë e fjalës së shndërruar në pallavër të mërzitshme, të fjalës që nuk hyn më në luftë me të keqen e që nuk bëhet asnjëherë vepër...
Ekranet diktojnë kritikët; kritikët të kujtojnë këndvështrimin; shtetarët i fshihen eprorit, KY i fundit vrapon drejt xhaketës së mikut, miku shikon xhepat.
Ata Lart, së bashku marrin portrete heronjsh, ndërtojnë histori konspirative, fluturojnë bashkë – dhe pak djathë dhie, pas kënaqësisë për miliona të humbura në misterin e ruletave-kaziono. Se kështu u pëlqen me tepër: lojtarë të kohëve moderne. Flitet për mafien, mafien dhe shtetin; por askush s'po di se ç'është. Një romancier prej së largu shkruan: Bota e pushtuar nga mafia, sot është gjallë me katër policë roje. Pakkush ka aftësi të parashikojë dhe të projektojë vetveten. Mungesa e përgjegjësisë po ndërton botën e Mediokritetit; larg së vërtetës. Bankierët kujdesen për imazhin dhe erën e parasë! Në trotuarin e një prej rrugëve kryesores të Tiranë, njëqind metra larg karriges së kreut të Shtetit, dyqind metra larg asaj të Kryeministrit, trupi i një 27-vjeçareje u çart. Në fund të udhëtimit të saj të lodhshëm për punë, në vendin e 28 mijë të papunëve, i jep fund jetës, duke u hedhur nga kati i pestë i një apartamenti.
Të frikësuar. Zot larg meje! Ç’bëhet kështu, u shurdhuam! Çdo ditë një, dy, tre... zgjedhin të vdesin në këtë mënyrë. Pesëqind mijë nga 2,5 milionë, këtu rropaten në dyert e psikiatërve; nis loja mes jo vetëm të çmendurve. Një burrë në Krujë vret gruan, pas një jete të tërë dhune ndaj saj. Mbi 60 të vrarë në familje u shënuan në 12 muajt e fundit: çdo ditë një grua a një fëmijë kërkojnë ndihmë. Pas kësaj..., shtrihet indiferenca dhe banditizmi. Pesë mijë krime vetëm në Tiranë për 2008-n: të vrarë 18 persona, 60 raste në tentativë, po kaq të vrarë nga aksidentet. Rreth 30 mijë veta janë përdorues të drogës e po aq të alkoolit. Dy miliardë euro fitohen vetëm nga kalimi i drogës së Afganistanit, disa herë rritet vlera e të ardhurave nga trafiqet e tjera. Mbi 400 mijë në varfëri; 2 dollarë në ditë, 100 mijë në minimum jetik. Migjeniane! Lajmet e fundit tregojnë për shtim të prostituimit; mijëra shqiptare në metropole evropiane, kurse vendaset, një në katër të kësaj gjinie, nga mosha 14 deri në 55, prostituon ilegalisht në parapagesë: një pjesë prostituim aferash e për vend pune.
Është edhe ngujimi. Mbi një mijë familje, të ardhurat e të cilëve i klasifikojnë në rangun e të pasurve, jetojnë në makth. Fëmijët tyre vështirë ta shohin diellin e mëngjesit, ndërsa baballarët kujdesen t'u punojnë mirë armët. Pesë mijë të tjera kanë zgjedhur të rrinë brenda mureve, në pritje të gjakësit. Numri i analfabetëve ka arritur në tetë mijë. Të gjithë të lirë për zgjedhje, por asnjëri për ku. Budallalpse që në ngjizje; të rinj të detyruar në kënaqësi të përkohshme, prindër të terrorizuar, arratisje nga realiteti, frymorë të lirisë së madhe. Për ngushëllim vijnë fjalët magjike antikorrupsion, antikrim, mirëqenie. Në këtë të fundit, kryetari i komunës është edhe pronar toke, kryetari i bashkisë, më së paku gëzon një pallat, ndërsa ministri, pse jo, mbase një bankë.
Të gjithë të marruar! Blejmë ekrane për fjalën e lirë, "thyejmë" vitrinat për të brendshmet e Becam-it, krahasojmë kryeparlamentaren tonë me Mbretëreshën e Anglisë. Një kostum dy mijë euro; nxitojmë të shpohemi me vaksinën e skaduar, rrezohemi nëpër puseta; u hapim rrugën blinde-ve presidenciale; të sëmurëve psikikë u veshim mantelin artistik në krye të shtetit dhe, në mbrëmje vonë, trembim gjumin me poezitë e errësirës. Dikush, mes gjithë të marrëve, zgjedh të jetojë me revolucionarët e vdekur!

Dhjetor, 2008- AGON

Vermoshi, aty ku lutemi të mos shkelin “barbarët”

2009-10-08T10:58:00.001-07:00

Nga Anila Prifti

Njeriu i sotëm, me përformancën e një dordoleci - trembës i shpendëve - ka shpirt shkatërrues dhe bën të lotojnë në dhimbje edhe malet. Por ende ekziston një “ishull” i kristianizmit, ku “barbari” s’ka mbërritur ende. Shfaqet madhështor një amfiteatër natyror, që të fal mrekullinë e qytetërimit tremijëvjeçar, që gjendet ende në një gjumë magjik!
...Ky është Vermoshi. Të mbërrish deri aty, nga Malësia e Madhe duhen ca orë rrugë nëpër male e leqe, ku të shumtën e kohës mbyll sytë të mos shohësh thellësinë, për të cilën vendasit të tregojnë se ka ende fantazma legjendash. E, nëse i referohesh ndonjë ndalese në rrëfim, prej tyre mëson se në vitin 1890, një familje dimëroi aty për arsye shëndetësore, porse nuk u largua më. Pesë vite më vonë këtu u ngritën 12 shtëpi dhe më 1909-n Vermoshi bëhet kryeqendra e Bajrakut të Selcës. Kështu shpjegohet fillesa e këtij vendi... Me firmosjen e Protokolli më 1925, katër vjet pas diskutimeve në Konferencën e Parisit, Vermoshi i mbeti plotësisht Shqipërisë, duke larguar pretendimet e malazezëve, përherë në tentacion për ta cilësuar si tokë brenda kufirit sllav.
Nga ajo kohë, gjelbërimi dhe pasuria e specieve dhe e bimësisë zgjohet lehtë, sa herë këtu mbërrin ndonjë i detroitizuar apo i milanizuar, për të lënë apo hedhur në lëndinë kockat e ndonjë kafshëze të pjekur në hell. Apo, edhe kur, në emër të traditës, çdo muaj gusht, nga “Shtatë Bjeshkët” zbresin në LOG vajzat hipur mbi kuaj, që sfilojnë dhe konkurrojnë për “Mis Bjeshka”. Deri diku, kjo festë me veshjen, me xhubletën karakteristike, krehja e flokëve të grave, të afron me traditën dhe natyra t’i dhuron ylberet njësh me notat e Bethovenit. Lartësohesh në ndjenjë, tek sheh kuajt të zbresin me bukuritë femërore e, prej së largu, dëgjon zërat e historisë për bjeshkët e frikshme... Pjesa tjetër, sa qesharake aq edhe e mjerueshme, kur njerëzit e metropoleve zbresin në këtë mrekulli.
“Vajzat e miss-it vijnë nga Italia, nga Amerika, nga Belgjika”, - thotë Mrija, gruaja që për shumë kohë do të jetonte në këtë vend, ku shpirti merr jetë. Dëshira e saj është t’i shohë vajzat e fshatrave përreth bjeshkëve: vajzat e Veriut. Por kjo nuk ndodh dhe ndoshta s`do të ndodhë më kurrë. Shumë prej imazheve të “gruas së Bjeshkës”, ende në pubertitet, janë fejuar a martuar, ose ikur me shpejtësi prej mrekullive, për t’u kthyer ditën kur harrojnë të heqin takat e të vendosin këmbët në barin e lagësht e të freskët!

* * *
Vermoshi gjendet 1 200 metra mbi nivelin e detit. Sot aty numërohen 350 shtëpi, 200 prej të cilave janë të braktisura, pasi njerëzit kanë emigruar. Shumë mendje orvaten ta popullojnë këtë vend dhe, në emër të saj, ndjejnë keqardhje për ikjet, për braktisjet, apo për vizitat e rralla të vendasve emigrantë. Ka edhe prej atyre që vënë mikrofonin, se për në Vermosh duhet një rrugë e asfaltuar, apo një dalje e lirshme nga malazezët. E gjitha kjo, për të hedhur një tender në treg e dikush ta vjedhë atë. Kështu merr udhë çmenduria njerëzore. Në emër të ideve për zhvillim, gjasat janë që edhe këtu të shkelin “barbarët”, për të prerë pemët, për të vrarë shpezët e kafshët, a të ngrenë pallate të shumëngjyrëshe, pse jo, për të betonizuar lëndinat me hotele e kazino dëfrimesh, për barkmëdhenjtë e pushteteve gjithfarësh...
...Lugina e Vermoshit, në Veri të Shqipërisë, rrethohet nga dy faqe mali të mëdha alpine, të cilat mbulohen nga pyje ahu e bredhi: në Veri kurrizi malor i Marlules dhe në Jug Kurrizi malor i Vilës. Lugina, e cila përshkohet nga një lumë me të njëjtin emër, të shpie në Lugun e Gucinjës, prej së cilës ndahet nga qafa e Vjedernikut. E tëra, si në pjesën shqiptare edhe malazeze, është natyralisht çlodhëse. Rrafshnalta horizontale perëndim-lindje e luginës së Vermoshit, deri në afërsi të Plavës, ka një gjatësi rreth 24 km. Nga qafa e Bordolecit, vështrimi njeh Bjeshkët e Namuna, kurse nga Pedana e Vermoshit njeriu prezantohet me kurorën dhe tragjedinë e bjeshkëve. Thellësia e gjelbërimit të virgjër kurorëzon ndërtimet alpine dhe fetare, të cilat janë vepër arti. Këtu ka jetuar njeriu kelmendas, ky arkitekt i rrallë i marrëdhënies së jetës me natyrën, që të afron me ndjenjën universale të kënaqësisë.

* * *
Vermoshi është fshati më i populluar në Kelmend. Nga këtej e prej këtij vendi njohëm (sa mundëm) Norën, Norën e Kelmendit, personazhin simbol të qëndresës heroike, që thuhet se vrau në çadrën e tij pashain turk, ndërsa Mem Smajli, më 1860-n u bë tmerri i sllavëve që pretendonin Vermoshin. Varri i këtij personazhi legjendar gjendet dhe nderohet edhe sot në Bjeshkët e Pojanicës.
Shtëpia muze, ndërtuar më 1993, ende pret vizitorë. Aty tregohet për Prek Calin, që luftoi për të mbrojtur Vermoshin dhe Kelmendin në vitet 1913, por që u pushkatua nga komunistët në vitin 1945. Duke kaluar për në Vermosh, pak pa arritur në qendër, të shfaqet ura me histori 500-vjeçare, Ura e Tamarës.
Aty është ngritur memoriali për gjithë emrat e atyre që u përballën me diktaturën. Në Selcë (bri rruge), në vendin e quajtur Suka e Mkushit, është një tjetër memorial, ku janë skalitur emrat e atyre që u vranë në fushëbetejën me turqit, më 25 prill 1911.
Në Vermosh ka edhe lumë, madje me shumë degë e burime, gjatësia dhe shtrirja e të cilit të mahnitin me sinkronizimin që thuajse duket i përjetshëm.

* * *
Vermoshi rrethohet nga Lugu “i varur” i Skropatushës, Lugu pa dalje i Dolit dhe Cirku i Smutirogës, shkëmbinjtë e rrudhosur gjatë rrugës për në Lepush, shpella karstike e Jacicës, Lugu i Lerthit, i Vilës, Lugu i Nilës. Burimet e panumërta kanë ardhur deri në ditët e sotme si homonime, me emra njerëzish apo fisesh. Ka burim për gruan dhe burrin; kështu janë trashëguar, kohë pas kohe. Gurra e Smutirogës thuhet se ka ujë të shëndetshëm për Femrën dhe Gurra e Sefercës ka ujin e duhur për Burra...
...Tani jemi në vendin e quajtur “Qafa e Përdelecit”, vend ku na jepet të përcjellim festimet garuese të “Logut të Bjeshkës”, trashëguar prej shekujsh këtyre anëve nga kelmendasit. Dikur, ky log shërbente si vend për kuvendim burrash, ndërsa tani luhet “Mis Bjeshka”!

Të punësuar në Facebook

2009-10-01T09:44:00.000-07:00

Nga Anila Prifti

Prej kohësh, media po shfaqet e pangjyrë, asgjë nuk ndodh. Por orët për lajme të bukura e ato pozitive duket se kanë mbërritur. Numri i të papunëve në Shqipëri është ulur!- kështu njoftonte një nga televizionet që ndihet i afërt me qeverinë. Dhe natyrisht, vijon informacioni, kjo falë programit të Partisë Demokratike, e cila në fushatë premtoi përgjysmimin e të papunëve, por edhe të LSI-së, që u premtoi ithtarëve të tij 180 mijë vende pune.
Një lajm i tillë duket sikur e ka kthyer entuziazmin edhe te partiakët e të dyja kaheve, të cilët ndihen më të qetë e nuk do u gjëmojnë veshët nga zhurma e të papunëve, si lukunia e ujqërve të uritur. Po lajmet duket se mbërrijnë me vonesë në zyrën e kreut të Pranisë së OSBE-së në Shqipëri, ambasadorit Robert Bosch, tek ambasadori gjerman Bernard Borchard, apo tek ambasadorët e tjerë në Tiranë, të cilët prej ditësh paraqiten publikisht, duke i kërkuar opozitës futjen në Parlament, sepse, në të kundërtën, është kosto politike për ta dhe pengesë në procesin për integrimin në Evropë. Porse Borsh apo dhe diplomatët e tjerë, pavarësisht se nuk kanë marrë ndonjë përgjigje të zëshme nga selia e PS-së, në heshtje, e kanë të qartë se kërkesat të tyre për t’u futur në Evropë nuk do të plotësohen, si të hyjë opozita në parlament apo të vijojë bojkotin.
Por problemi qëndron tek shqiptarët, pra, në po binden ata se vërtet numri i të papunëve është reduktuar. Çdokush që jeton në këtë vend duhet të entuziazmohet për një lajm të tillë, sepse lind shpresa e ndryshimeve të bukura, çka kërkojnë edhe partiakët. Por jo gjithmonë kjo aksiomë është e vlefshme. Sidoqoftë, për të mos prishur atmosferën e gëzueshme, shqiptarët, në pamundësi për të qenë përfitues nga ato mijëra “vende pune” që ka siguruar qeveria, kanë filluar të punësohen virtualisht. Kjo ishte ndjesia që mu krijua pas një bisede me një mikun tim, me të cilin nuk ishim takuar prej kohësh. Po bisedonim pikërisht për këto ndryshime dhe fytyrat kishin marrë një pamje të qeshur, aq sa po besonim për kohë të bukura. Edhe më skeptiku në këto ditë shfaqet i lumtur. Biseda me të shpeshherë ndërpritej nga telefonatat dhe, papritmas, ajo çka ai përcillte tej bashkëbiseduesit, jo vetëm që e shtonte humorin e gëzimin, në të cilën isha përfshirë, por më ishte afruar edhe befasia, po prej lajmeve të bukura. Shprehja e fytyrës së burrit përballë dukej e paqme. Të jepte përshtypjen se sapo ishte kthyer nga pushimet në ndonjë ishull, mes frutave ekzotike e aromës së pemëve, por edhe lojës së majmunëve kacavjerrës. Në çast, mendova se herën e fundit, kur isha takuar me mikun, burrë e grua ishin të papunë, dhe shqetësimi kryesor ishte rritja e tri fëmijëve ende të vegjël. Kishte kaluar kohë dhe s’kisha arsye të mos gëzohesha nga ato çka dëgjoja prej tij, po në bisedë telefonike.
- Po babi, mos u mërzit e punon traktori tokën, - i thotë të birit në telefon. Nuk vonon dhe një tjetër porosi: - Ti me vëllanë vilni pemët, se u kalon afati. Sa më shumë zgjatej biseda, aq me tepër entuziazmohesha, por edukata ime e tepërt, pa dashje me vuri në pozicionin e të kompleksuarës, pasi çfarë po dëgjoja më dukeshin të pashpjegueshme. Biseda vazhdoi po me ritmin e fillimit dhe tavolina mori atmosferë festive kur, një pas një erdhën edhe të tjerë miq të përbashkët, si zakonisht në fundjavë. Fytyra të qeshura, të qeta; kjo ishte gjithçka dëshiroja unë për ta. Por, si shpesh e kritikoj veten time - nuk më kaloi pa vënë re një detaj - asnjë shikim nuk ishte i përqendruar, sytë lëviznin tej hapësirës së ekzistencës në atë tryezë miqsh e dashamirës. Shfaqej si mungesë vëmendje, por, gjithsesi, kjo nuk mund të besohej, aq më tepër në raporte të tilla. Nuk vonoi shumë dhe dyshimet e mija i ndërpreu një tjetër telefonatë. Ishte sërish djali i mikut tim; diçka i tha të atit. - Shumë mirë, thuaji ta korrë edhe grurin, - ia ktheu ky.
Ndjeva nga pak humorin të më largohej dhe një ndjenjë e çuditshme po e zëvendësonte. Po dëgjoja si shumë rreth mirëqenies, angazhimit maksimal e preokupimit të fitimit, saqë m’u duk vetja në miniaturë, diku e humbur nëpër gazeta të bojatisura, që vetëm të pasur në financë nuk të bëjnë. E, si rëndom, ndodh në kësi rastesh që lakmia dhe xhelozia po afroheshin, po me shpejtësinë e humorit të ikur. Mos ndoshta, miku im ka po atë edukatë të tepruar sa unë, e... po ndihet keq të më tregojë, se është bërë i pasur, nuk do të më lëndojë, të ndihem me komplekse në varfërinë time, apo çfarë?
Sapo ky mendim trokiti në portën e mendjes sime, u ndjeva edhe me keq. Si nuk e kupton që unë do të isha e lumtur të më tregonte për atë çka ka arritur e fituar këto kohë që nuk kemi mundur të takohemi? Vendosa të mos flas sërish, kurse bisedat tashmë po më vinin si në largësi. Kishin kaluar pak minuta, kur, atë moment timin pa pikë takimi, e trembi një tjetër telefonatë. Dëgjohej zëri i një femre, që shpjegohej e arsyetohej për diçka, por, ndërkohë, edhe qeshte me tingullin e një kambane.
– Po dil e fol, çfarë pret? Ata po bëjnë namin, ikjen tuaj nga Parlamenti po e cilësojnë turp! Do t’u ngelet juve fatura, duhet të dalësh të flasësh më zë të lartë! - i thotë miku im gruas tej telefonit.
Për pak harrova të shpjegoja pak më lart se, që nga momenti kur burrë e grua mbetën pa punë, mikut tim i pëlqeu të merrej pak me politikë dhe, që nga ajo kohë përcillte çdo lajm mbi situatën politike. Edhe bashkëbiseduesja, me siguri duhej të ishte një politikane në opozitë. Fytyra e tij qesh dhe, një tundje koke miraton atë çka ajo po i shpjegonte.
– OK, OK, dërgoje elefantin dhe më pas dil e fol. Oooo, mos harro, atë elefantin zgjidhe baby, se cilësohet si dhuratë më me vlerë, - i thotë. U bëra lëmsh: tokë, traktor, grurë, pemë, fruta, elefantë nga njëra anë, në anën tjetër Borsh, Borchard etj. Ç’po ndodhte?
Habisë sime shpejt dikush i dha përgjigje me një pyetje. Jeni futur e po luani në FarmVille? Kurse diplomatja po i dërgonte dhuratë një baby elefant, kolegut të saj të opozitës... Tani gjithçka ishte e qartë. Ishin të punësuar në... Facebook.

DOSSIER - Rrëfimi i plotë i Adriatik Colit: Ja si funksiononte Banda e Durrësit

2009-10-01T06:38:00.000-07:00

Unë kam ikur në Itali dy ditë pas vrasjes së shtetasit Ilir Koldashi, në fund të muajit tetor 2005, në vendin e quajtur "Disko e shtetasit A.Zeneli", e cila ndodhet tek "Sheratoni". Unë kam qenë bashkautor në këtë vrasje dhe u largova në Itali për t'iu shmangur kapjes nga policia. Shkova në Itali dhe qëndrova 4 muaj. Aty mora vesh që kishin ardhur persona për të më eliminuar. Po kështu, mora vesh që të gjithë përgjegjësinë për vrasjen e Ilir Koldashit ma kishin hedhur mua. Në Itali kam mësuar se kishin dërguar njerëz për të më eliminuar shtetasit Indrit Dokle, Lulzim Berisha si dhe të afërmit e viktimës. I gjendur në këto kushte, vendosa që me vullnetin tim të lirë të kthehem në Shqipëri dhe të paraqitem para organeve të Drejtësisë për të deklaruar gjithçka di lidhur me vrasjen e shtetasit Ilir Koldashi, si dhe të gjithë aktivitetin kriminal të grupeve kriminale të qytetit të Durrësit, në të cilat edhe unë kam qenë pjesëmarrës. U nisa nga Italia dhe shkova në Austri me makinë. Në kufirin midis Austrisë dhe Sllovenisë më kapi policia sllovene dhe nuk më la të kaloj për në Slloveni. Pastaj, policia austriake më kthehu në Kosovë, pasi unë u prezantova me emrin Arben Krasniqi si shtetas i Kosovës. Nga Kosova erdha me avion në Shqipëri, ku zbrita në Rinas. Pas kësaj erdha drejt e në polici, me qëllim dhe me dëshirë për të treguar të gjithë aktivitetin tim si dhe lidhjet e mia shoqërore që kam pasur më parë. Dua të shpjegoj se unë kam banuar në lagjen nr.9 në qytetin e Durrësit, në shtëpi private, lindur dhe rritur aty. Arsimi im është tetëvjeçar, të cilin e kam mbaruar në shkollën 8-vjeçare të lagjes. Pas mbarimit të shkollës kam punuar marangoz, tek zdrukthëtaria në Spitallë. Në vitin 1991 kam shkuar në Itali dhe kam jetuar përkohësisht deri në vitin 1995. Në vitin 1995 unë u nisa nga Italia për në Gjermani, për të transportuar 1 kg heroinë, të cilën ma kishte dhënë një qytetar kosovar që jetonte në Itali. Emri i tij nuk më kujtohet, pasi kanë kaluar vite. Në Gjermani, në qytetin Singen mua më kapi policia gjermane me 1 kg drogë me vete. U dënova 4 vjet burg, nga të cilat bëra vetëm 2 vite, pasi dy të tjera më liruan me kusht për të mos u kthyer më në Gjermani. Në muajin dhjetor të vitit 1997, unë u ktheva në Shqipëri pasi më ktheu policia gjermane. Kur u ktheva në shtëpi, vura re se përballë banesës time kishte ardhur për të jetuar një familje e re. Pjesëtari i kësaj familje ishte shtetasi Lulzim Berisha, i moshës rreth 35 vjeç. Unë këtë shtetas e njihja. Si rezultat i fqinjësisë ne krijuam shoqëri me njëri-tjetrin, e cila u forcua pasi Lulin e qëlloi me pistoletë Festim Qoli, të cilin e thërrisnin "Feste", ngjarje ku Luli u plagos. Kjo ngjarje ka ndodhur në verë, ndoshta në vitin 1998, tek lokali i "Xhorxhit të Nores", që ndodhet në afërsi të Nish Gomës së vjetër, në Durrës. Nga Luli dhe persona të tjerë kam mësuar se së bashku me 'Festen', atë ditë që u qëllua Luli ka qenë edhe K. Plaku. Të dy këta shtetas kanë qëlluar ndaj Lulit. Edhe Luli i kishte qëlluar ata me pistoletë, por nuk i ka goditur. Unë jam informuar për ngjarjen në orën 17:00 të pasdites dhe shkova në spital tek Luli, ku gjeta edhe disa djem të tjerë që kishin qenë te lokali, që nuk më kujtohen emrat. Që atë natë, Luli erdhi në shtëpinë e tij dhe unë e vizitoja dhe e ruaja përnatë, prandaj edhe miqësia jonë u forcua. Unë kam mësuar se shkaku i përplasjes me armë midis 'Festes' dhe Lulit ishte një shkak banal.

MIQESIA ME LUL BERISHEN
Nga mesi i verës të vitit 1998, Luli filloi ndërtimin e një shtëpie në një truall të cilin e zuri pa leje, afër shtëpisë së kunatit të tij, Plarent Dervishi. Në atë kohë, me Lulin shoqëroheshin edhe shtetasit Plarent Dervishi, Redi, vëllai i Plarentit dhe Julian Meçaj. Unë e ndihmoja Lulin për ndërtimin e shtëpisë, duke porositur në emër të Lulit materiale për ndërtimin e shtëpisë. Në atë kohë, Lulzim Berisha kishte para të shumta në dorë, pasi këtë e shikoja nga mënyra se si blinte materialet e ndërtimit për shtëpinë e tij. Në vitin 1994, Luli ka qenë në Rimini dhe erdhi në Monza me një femër që punonte si prostitutë dhe quhej Diana, e cila ishte nga Fushë-Arrëzi.
Përveç parave që Luli kishte nxjerrë nga Diana në kohën që po ndërtonte shtëpinë, unë mësova që ai merrej me transportimin e drogës në drejtim të Italisë. Në vitin 1998 qëllojnë me kallashnikov tek shtëpia e tyre, tek dritarja e kuzhinës, Redi dhe Plarent Dervishit, por nuk u godit asnjë nga ata. Më pas doli që atë natë kishin qëlluar shtetasit Tan Sallaku dhe një shtetas tjetër që e thërrisnin "Torra", emri i vërtetë është Ilir Nela me banim në Shkozet. Të nesërmen, Luli më mori në telefonin e shtëpisë dhe më tha të shkoja në Spitallë. Shkova në Spitallë dhe u takova me Lulin tek klubi i Latës. Në atë kohë, jashtë lokalit ishin Lulëzim Berisha, Plarent Dervishi, Ilir Xhunga dhe Klodian Saliu. Ata po bisedonin me njëri- tjetrin. Sa shkova unë, Luli më tha që do shkosh në Tiranë, tek lokali i quajtur "B..." dhe do të takosh një shtetas me emrin Geri, mbiemrin nuk ia di. Geri ishte shok i ngushtë me shtetasit Denis Xhilaga dhe Rimi, mbiemrin nuk ja di, i cili është pronar i "B..." Luli më tha që do takosh Gerin dhe do t'i marrësh makinën, dhe do ta sjellësh në Spitallë. Unë ashtu bëra. Shkova takova Gerin, të cilin e kisha takuar edhe 2-3 herë tek shtëpia e Plarentit. Geri ishte rreth 171 cm, me moshë rreth 23 vjeç në atë kohë, flokët kaçurrel të zeza, të shkurtra, me fytyrë të rrumbullakët. I thashë Gerit që Luli më kishte thënë për t'i marrë makinën dhe ai më dha një makinë tip 'BMË 325' me ngjyrë gri e zezë me targa TR, numrat nuk më kujtohen. Mora makinën dhe shkova në Spitallë, ku më priste Luli. Lashë makinën dhe ika në shtëpinë time. Në darkë, rreth orës 18:00 shkova përsëri në Spitallë, ku takova Klodin, Plarentin, Ilirin dhe Lulin. Këta ishin jashtë lokalit të Latës dhe po bisedonin me njëri-tjetrin dhe po bënin plani si t'i qëllonin Tan Sallakut. Ata e dinin që Tani rrinte në një lokal afër shkollës "7 Nëntori" dhe çuan një person që ta ruante dhe t'i lajmëronte kur Tani të shkonte atje. Unë nuk e dija se kush do t'i lajmëronte, por do të flisnin me telefon celular, pasi në atë kohë kishin dalë numra celularë. Luli dhe Klodi kishin celular me "20", po unë nuk ja mbaj mend numrat, se është kohë e gjatë. Rreth orës 19:30-20:00 të darkës, ata u lajmëruan se Tani kishte ardhur tek lokali. Ata hipën në makinën "BMË" që solla unë nga Tirana. Luli ishte shofer, në vend të parë hipi Klodi, ndërsa mbrapa hipën Plarenti dhe Ilir Xhungën. Plarenti kishte një armë "Skorpions", Klodi kishte pistoletë dhe Ilir Xhunga kishte pistoletë. Unë qëndrova tek lokali. Pas 10 minutash, ata u kthyen me shpejtësi dhe Luli ma bëri me dorë nga makina që të ikja. Unë ika në shtëpi, dhe kur shkova atje mora vesh se ishte vrarë Dritan Sallaku dhe ishte plagosur 'Torra' dhe Gim Rexhepi. Luli mori vesh nga policia që ishte zbuluar fotografia e Gerit ose e Denisit tek makina "BMË" dhe filloi të ruhej dhe të rrinte mbyllur tek shtëpia e Plarentit, që ndodhej te Stacioni i ri i Trenit, tek shtypshkronja "10 Korriku". Ndërsa Klodi rrinte tek shtëpia e tij në Spitallë dhe nuk dilte. Gjatë kësaj kohe, unë lëvizja lirshëm duke shkuar edhe në shtëpinë time si dhe tek Plarenti. Pas një jave, Dash Sallaku dhe Marsel Sotiri, i cili ishte shoku i ngushtë i Dashit si dhe Arjan Paja, i cili kishte ardhur nga Italia, pasi e kishte thirrur Marseli për këtë rast, filluan të lëviznin nëpër Durrës për të qëlluar Lulin. Ata po i ruanin dhe ishin vendosur rreth shtëpisë së Plarentit. Një nga këto ditë doli Redi, vëllai i Plarentit nga shtëpia rreth mesditës, ndërkohë unë isha te shtëpia me Plarentin, Lulin dhe familjarët e tyre. Redi shkoi te shtëpia në ndërtim e Lulit, e cila është afër me shtëpinë e Plarentit, për të kontrolluar punimet dhe në momentin që po kthehej në shtëpi, afër hyrjes së pallatit i afrohet duke e gjuajtur me pistoletë Arjan Paja. Emrin e personit që qëlloi mbi Redin, Lulit ia tregoi shtetasi N.K, i cili erdhi pas dy ditësh dhe bisedoi me Lulin. Në këtë moment, Redi ishte afër hyrjes dhe vrapon i përkulur dhe futet brenda shtëpisë e shpëton pa u goditur. Sa u fut në shtëpi, në dritaren e shtëpisë që shihte nga rruga u qëllua me kallash. Nga plumbat nuk u plagos asnjë. Ne nuk dolëm nga shtëpia dhe pak më vonë erdhi policia, bëri veprimet dhe na pyeti kush qëlloi, por ne nuk treguam gjë dhe policia u largua. Unë pas gjysmë ore u largova për në shtëpinë time. Të nesërmen, Luli dhe Plarenti shkuan në Spitallë dhe u takuan me Klodin, ku i treguan ngjarjen dhe pas dy ditësh shkuan dhe u vendosën tek shtëpia e dajës së Lulit në Shkozet. Mbas disa ditësh mua më thirri Luli për të çuar qenin Pitbull të tij, të cilin pasi e mora të shtëpia që kushte Luli me qira e çova në Shkozet. Aty kur shkova gjeta Lulin, Plarentin, Ilir Xhungën, Klod Saliun dhe dy djem nga Elbasani që nuk i kam njohur në atë kohë pasi kam ndenjur jo më shumë se 5 minuta. Aty, ata ndenjën rreth 3 ose 4 ditë dhe mora vesh që kishin në plan për të vrarë Marsel Sotirin, pasi ky ishte më i fuqishëm se Dritan Sallaku dhe kishte rrjet më të madh shoqëror dhe ia kishin frikën atij. Gjatë kësaj kohe nuk e realizuan dot goditjen e Marselit dhe shkuan për të qëndruar te shtëpia e gjyshit të Lulit, në kodrën e Rrashbullit. Kjo ishte një shtëpi njëkatëshe me oborr, në të cilin kishte pemë të mbjella dhe më duket se kishte dy dhoma dhe një kuzhinë.

TENTATIVA PER
VRASJEN E MARSEL SOTIRIT
Pas dy ose tri ditësh, te shtëpia në Rrashbull filloi të mblidhej gjithë shoqëria e Lulit. Atje erdhën Plarenti, Ilir Xhunga, Klodian Saliu dhe Ermir Dervishi, si dhe unë. Ndonjëherë unë shkoja vetë dhe ndonjëherë më thërrisnin ata. Aty flitej sesi do të organizonin vrasjen e Marselit. Dua të sqaroj se Marseli punonte në doganën e Tiranës dhe për lëvizjen e tij na jepte informacion kunati i R.Dervishti, me emri Gazi. Redi i kishte marrë motrën atij për grua. Gjithashtu, për të kontrolluar lëvizjet e Marselit kur vinte në drejtim të Durrësit kishim lënë Julian Meçen në Maminas, i cili do të lajmëronte në telefon celular për mbërritjen e Marselit. Vëzhgimi për lëvizjet e Marselit vazhdoi rreth dy-tri ditë. Ditën e ngjarjes në mëngjes, më thërret Luli në telefon dhe unë shkova me furgon tek shtëpia e gjyshit të Lulit dhe atje gjeta Lulin, Klodin, Plarentin dhe Ilir Xhungën, dhe aty qëndruam deri në mesditë. Aty unë mora vesh se Juli kishte dalë për të vëzhguar Marselin në Maminas, i cili lëvizte me makinë të doganës. Ajo ishte një makinë fuoristradë me ngjyrë ulliri me fenelinë. Rreth mesditës mori në telefon Juli dhe foli me Lulin, ku i tregoi se po vinte Marseli. Atëherë Luli na tha, 'hajdeni shpejt se po vjen'. Lulzim Berisha, Klodian Saliu, Plarent Dervishi dhe Ilir Xhunga hipën në makinën tip "Golf" duke marrë secili nga një automatik kallashnikov në dorë. Në timon hipi Luli, në vendin e parë të pasagjerit hipi Klodiani dhe dy të tjerët hipën mbrapa. Mua më lanë si detyrë që të merrja makinën "Lancia" dhe të shkoja t'i prisja tek shinat e trenit, tek unaza. Në makinën që hipi Luli ishin një paruke, më duket me ngjyrë të zezë dhe tre kapele sportive me strehë të gjata para. Ata u nisën para meje dhe u shkëputen nga unë, ndërsa unë mora "Lancian" dhe rrugës për tek Unaza rashë në një gropë me ujë, e cila ndodhej poshtë shinave të trenit. Unë kërkova ndihmë në një shtëpi aty pranë, ku ngeci makina, në krahun e djathtë të rrugës për në plazh. Shtëpia ishte larg shinave rreth 20 metra. Aty doli një burrë i moshës 40 vjeç, nxori makinën e tij veturë 'Benz' dhe me atë tërhoqi derisa nxori "Lancian" nga gropa. Unë i thashë që 'a mundet ta lë makinën tek oborri juaj dhe të vij ta marr nesër', dhe ai pranoi. Dua të theksoj se unë para se të ikja pashë pozicionin ku kishte ndaluar "Golfi". Ai ishte afër një ferre të madhe, ku zunë pozicionin Luli, Plarenti, Klodiani, Iliri. Në atë pozicion kryqëzohej rruga e trenit me rrugën automobilistike Tiranë-Durrës dhe makinat që kalonin aty ishin të detyruara të ulnin shpejtësinë. Si rrjedhojë, ishte pozicion shumë i përshtatshëm për t'u bërë prita. Pasi pashë këtë vendosje, unë ika atje ku shpjegova më sipër. Pasi lashë makinën e prishur tek oborri i shtëpisë së personit që me ndihmoi, unë prita Lulin me gjithë shokët e tjerë. Pas rreth 10 minutash, Luli bashkë me tre shokët e tjerë erdhën në këmbë drejt meje. Ata panë makinën që ishte prishur, Luli më bëri shenjë me dorë që të largohesha. Ata u nisën në drejtim tjetër dhe unë në drejtim tjetër. Unë shkova në shtëpi dhe atë ditë nuk u takuam me njëri-tjetrin. Po atë ditë unë mora vesh se ishin vrarë Viron Curri dhe Arjan Paja, ndërsa Marseli ishte plagosur dhe e kishin çuar në spital në Tiranë. Atë e kishte kapur një plumb në qafë dhe një në këmbë. Të nesërmen u takuam tek shtëpia e Plarentit, ku ishte edhe Luli, dhe aty Luli më tha 'sesi e humbe fare duke futur makinën në ujë, po s'ka gjë se e ke për herë të parë'. Pas dy ditësh jemi takuar përsëri tek shtëpia e Plarentit, ku kemi qenë unë, Plarenti, Luli, Iliri dhe Klodi. Aty filluam të diskutonim rreth ngjarjes. Unë mësova se ata kishin qëlluar të katërt dhe Iliri tha në bisedë tha se, 'desha të kthehem t'i gjuaj përsëri Marselit, por vura re se dera e makinës ishte e hapur dhe Marseli ishte në pozicion të shtrirë dhe kujtova se ai kishte vdekur'. Aty u diskutua se në makinën e Marselit kishte qenë edhe një kile kokainë e vendosur në kroskotin e makinës si dhe 80 mijë marka. Po ashtu, aty u diskutua sesi nuk arritën të vrisnin dot Marselin si dhe ku i hodhën armët pas vrasjes. Ata treguan se armët i kishin hedhur në një kanal me ujë, i cili ishte afër makinës "Golf". Gjatë bisedës njëri thoshte se arma ime u zhyt e tëra brenda kanalit, ndërsa një tjetër tha që arma ime nuk u zhyt e tëra. Nuk e di me saktësi nëse ata i hodhën të gjitha armët në kanal apo mbajtën ndonjë me vete për t'u mbrojtur nga frika e ndonjë përplasjeje që mund të ndodhte gjatë rrugës në kthimit. Pas kësaj prite morëm vesh se Marseli u shpërngul dhe shkoi të jetonte në një shtëpi në plazh, kurse Luli, Plarenti, Iliri dhe Klodi rrinin gjithnjë bashkë. Ata jetonin në dy shtëpi, te shtëpia e Plarentit dhe te shtëpia e Klodit në Spitallë dhe nuk para dilnin në qytet, se ruheshin. Kurse, unë dilja vazhdimisht.
Unë në atë kohë përdorja "Lancen Tema" dhe i kisha vënë targat e fuoristrës së Lulit. Unë merresha me ndërtimin e shtëpisë së Lulit. Gjithashtu, unë mbaroja çdo punë që më thoshte Luli, p.sh, shoqëroja motrën e Lulit për pazar dhe për punë të ndryshme.

SI ME PLAGOSEN ME
TE FEJUAREN
Një ditë nga fillimi ose mesi i nëntorit të vitit 1998, nuk më kujtohet data e saktë, unë dola me të fejuarën time, R.Tango. Ne dolëm për darkë dhe shkuam tek restorant "Gjeli V..". Pasi mbaruam së ngrëni rreth orës 21.30, u nisa për të çuar të fejuarën tek shtëpia e saj, në një pallat në kat të parë tek fusha e druve. Unë ndalova makinën "Lancia" në kryqëzimin tek fusha e druve me drejtim për nga furri i bukës. Kisha rreth 5 minuta që po bisedoja me R. brenda në makinë dhe makinën e kisha të ndezur. Në këtë moment unë vura re se përballë me makinën time kishte ndaluar një makinë tip 'Benz' i bardhë 240, e cila më lëshoi dritat e gjata dhe ishte rreth 10 metra larg meje. Unë nuk i kushtova vëmendje. Në momentin që 'Benzi' lëshoi dritat e gjata, u nis në drejtimin tim dhe kur ishte 2 apo 3 m afër meje, nga ana ime vura re se shoferi ishte me kapuç, por nuk e kishte fytyrën të mbuluar. Unë e pashë si siluetë dhe ai ishte i dobët, i imët. Në këtë unë pashë tek xhami i pasmë nga prapa shoferit një grykë arme që nxirrte flakë dhe më qëlluan. Unë menjëherë u shtriva në sedilje nga ana e R. dhe disa plumba më kapën te gishtat e dorës së majtë, në krahun e majtë, tek këmba e majtë dhe tek vithet. Një plumb më kapi tek zorra e trashë. 'Benzi' i bardhë nuk ndaloi fare. Ai kur më qëlloi mua ngadalësoi shpejtësinë dhe pasi u qëllova, iku në drejtim të shtëpisë së shtetasit Erjon Lame. Unë vura re se R. ishte plagosur në krahun e djathtë. Erdhi policia dhe na çoi në spital. Dua të sqaroj se atë natë "Lancia" kishte targat e fuoristradës së Lulit, të cilat ishin DR, numrat nuk më kujtohen. Këto targa m'i ka dhënë Luli dhe më ka thënë se janë të fuoristradës time që kam pasur më parë.
Në spital kam qëndruar rreth 20 ditë në Durrës, tek kirurgjia e vjetër. Në kohën që isha në spital, mua më erdhi dhe më takoi nusja e Lulit dhe motra e tij, L. Kur dola nga spitali, shkova në shtëpinë time. Aty erdhi e më takoi Luli, Klodi, Iliri dhe Plarenti. Deri në atë moment, unë nuk e dija se kush më kishte qëlluar me saktësi, vetëm dyshoja tek grupi i Marselit. Iliri më tha që, "a e ke dorën e djathtë në rregull? Si ta kesh në rregull, mos e vrit trurin".
Pas njëfarë kohe, unë u shërova dhe dola nga shtëpia. Sa dola shkova në polici dhe mora makinën tip "Lancia", sepse makinën ma kishte marrë policia kur më goditën. Makinën ma dorëzoi C.Selmani, që ishte hetuesi i dosjes sime. Mora makinën dhe e çova në një servis që ndodhet sa hyn tek dera e Porto-Romanos. Aty është një llamarinist, që me duket se e quajnë Luti. Pasi makina u rregullua, nuk e mora unë më. Atë e mori Julian Meçe dhe e përdorte ai. Më pas, unë shkoja ndonjëherë tek shtëpia e Plarentit ose e Klodit, ku takoja çunat. Pas rreth një muaji unë bisedova me Lulin, Plarentin, Klodin dhe Ilirin dhe ata më thanë që ty të ka qëlluar Erjon Lame dhe një person që e thërrasin "Bance", por e quajnë A.Selishta. Kur shkova në Spitallë pas plagosjes time, aty pashë që Arben Paja, i cili është nga Spitalla, shoqërohej me Klodin dhe çunat e tjerë. Unë u takova me Arben Pajën kur hëngrëm një drekë në Spitallë. Dua të them se Arbeni ishte shumë shok edhe me Ilir Xhungën. Një ditë gjatë, verës së vitit 1999, nuk e mbaj mend me saktësi, unë po bëja stërvitje me një shokun tim që e quajnë Y.Shaba, tek shtëpia e tij, e cila ndodhet në lagjen "Stani", sipër muzeumit. Ka qenë ora rreth 17.00, kur ne dëgjuam krisma që zgjatën rreth 5 minuta pa ndërprerje. Zbritëm menjëherë poshtë tek muzeumi dhe morëm një taksi dhe shkuam tek shtëpia e re e Lulit, e cila ishte afër me shtëpinë e Plarentit. Sa shkuam aty, ne pamë Klodin që po qante. E pyeta se ç'kishte ndodhur, dhe ai më tha që kishin vrarë Ilir Xhungën dhe Arben Pajën, rreth 50 metra pa hyrë në Spitallë, nga Dyli. Aty unë mora vesh që çunat ishin qëlluar nga Gaxhai dhe Viktor Ymeri, të shoqëruar nga Marsel Sotiri e disa të tjerë që banonin në Durrës. Të gjithë këta persona kishin qenë të strehuar tek shtëpia e Eduart Ongarit. Klodi na tha të marrim armët dhe të shkojmë të qëllojmë Gaxhain, ku të jetë, por nuk e la Luli. Dy ditë më pas, unë isha tek shtëpia e Klodit, dhe aty ka qenë Klodi, Plarenti, Lulin. Aty u bisedua se si kishte ndodhur ngjarja. Pas kësaj ngjarjeje u arrestua Gaxhai dhe ujërat u qetësuan. Në të njëjtën kohë u kthye nga Italia Indrit Taullau, i cili e kishte shtëpinë në Spitallë. Unë rrija tek shtëpia e Lulit, që e kishte marrë me qira Plarenti, afër shtëpisë së tij, kurse Klodi e afroi në shoqëri Indrit Taullain. Gjatë takimeve tona ne po bisedonim se kë do të vrisnim më pas. Muhabetet i drejtonte Klodi dhe Luli. Edhe ne merrnim pjesë në këto biseda. Në këtë kohë çunat vendosën që të vrisnim Ed Ongarin, pasi ishte ai që kishte strehuar vrasësit e Ilir Xhungës e Arben Pajës në shtëpinë e tij.
EKZEKUTIMI I ED ONGARIT
Ka qenë korrik i vitit 1999, unë shkova në shtëpinë e Lulit dhe gjeta Jul Meçen. Aty ishte dhe Plarenti. Luli na tha të merrnim dy armët "Skorpions" dhe një kallash që e kisha mbrapa në bagazh si dhe një paruke të kuqe dhe t'i çonim tek shtëpia ime se do t'i binim Edit bashkë me Jul Meçen. Unë ashtu bëra dhe po prisja gati në shtëpi. Mora edhe një 'Benz 240', që ma dha Luli për ta përdorur për vrasjen. Këtë makinë ai nuk e ka përdorur më parë. E kam parë vetëm atë ditë që e mora unë. Pas një ose dy ditësh, Plarenti, Luli, Indriti dhe Klodi ishin tek shtëpia e motrës së Lulit, e cila ndodhet në kryqëzim tek muzeumi në një pallat në katin e pestë. Më mori Luli në telefon dhe më tha që, 'merr makinën dhe një 'Skorpions' dhe kallashin dhe hajde tek 'pesëkatëshi', në hyrje të lagjes'. Shkova aty dhe gjeta Lulin, Klodin dhe Indritin. Hipëm të katërt tek 'Benzi' jeshil. Në atë moment më mori gruaja në telefon, gruaja e Lulit të cilën e kishte lajmëruar Edmond Koci, të cilit ne i themi Monc Çekiçi, i cili ka lidhje krushqie me Lulin. Mondi e kishte parë në një lokal afër shtëpisë së tij që në mëngjes rreth orës dhjetë, që ndodhet afër bar bufe 'Stadiumit'.
Luli hipi në timon, Klodi në vend të parë, kurse unë me Indritin u ulëm mbrapa. Në atë moment, Luli vuri parukën e kuqe, ndërsa Klodi vendosi kapelën dhe u nisëm. 'Skorpionsin' e mori Klodi, ndërsa Kallashin e kishim ne mbrapa, unë dhe Indrit Taullai në sediljen e pasme. U nisëm dhe kur u afruam te lokali, Luli më tha që të zbrisja dhe të shikoja sa vetë ishin dhe t'ia bëja më shenjë. Unë zbrita nga makina dhe u afrova, dhe pashë që jashtë lokalit ishin ulur të karriget Edi me dy veta të tjerë. Unë i bëra shenjë Lulit me gishta dhe i thashë që janë tre veta, Edi me dy të tjerë duke pirë kafe. Në atë moment zbriti Luli me paruke të kuqe në kokë dhe me kallash në dorë, ndërsa Klodiani kishte vënë kapelën e zezë prej meshini me strehë para dhe 'Skorpions' në dorë. Ata u afruan anës së murit që të mos i shihnin dhe dolën përballë me tavolinën, dhe Klodi e qëlloi nga afër Edin me breshëri. Edi ra përmbys sipër tavolinës. Ata hipën në makinë dhe u larguan, ndërsa unë ika në këmbë në shtëpi. Ata e lanë makinën afër rajonit të policisë, në një rrugicë që del te ish-tregu industrial, afër shtëpisë së Mir Hotit, që është doktor. Më vonë ata vijnë në këmbë te shtëpia e ime, Indriti, Luli dhe Klodi. Në shtëpi s'kisha njeri. I pyeta unë, 'po makinën ku e keni lënë', dhe ata me treguan vendin. Ata thanë që i kishin lënë të gjitha gjërat brenda. Pas ca minutash të rrugica para shtëpisë erdhi një makinë që nuk e mbaj mend sesi ishte dhe mori Klodin e Indritin dhe iku.
Luli u largua në këmbë. Pas një orë unë shkova vetë, pa më thënë njeri dhe mora makinën që i kishte çelësat në kroskot dhe ishte të shtëpia e Mir Hotit dhe e çova pas muzeumit, afër shtëpisë sime. Mora armët dhe paruken dhe e fsheha në një ferrë afër. Makinën e mbylla aty. Rreth një javë më vonë, ka qenë muaji korrik 1999, unë isha në shtëpi kur më erdhi një djalë që nuk me kujtohet dhe më tha, hajde se të do Luli. Unë hipa në makinë me atë dhe ai me çoi tek një shtëpi e vjetër njëkatëshe, që ndodhet tek unaza e plazhit. Aty gjeta Lulin, Plarentin, Klodin dhe Indrit Taullain si dhe burrin e motrës së Isuf Morinës që e thërrasin Tiku. Aktualisht, Tiku është në Amerikën, sa hyra brenda Plarenti më tha që, "sot do palosim Marselin". Unë i thashë "ishalla. Po vij dhe unë të gjuaj se ai më la gjysmë njeriu". Kur u bënë planet, Luli tha, "ti Tiku do jesh shofer dhe do marrësh 'Benzin' jeshil që përdorëm tek vrasja e Ed Ongarit dhe do na çosh ne tek ura, që ndodhet tek shinat e Trenit që del të plazhi 'Iliria'. Vetë do rrish sipër te kodra. Kur të dëgjosh krisma, do vish menjëherë aty ku na le dhe do të bllokosh rrugën nga krahu i "Plepave", që të kemi të lirë kalimin për në Durrës. Sa ishte errësuar, unë mora 'Benzin' jeshil dhe hipa bashkë me Lulin, Plarentin Indrit Taullain dhe Klodin. Ne morën me vete një mitraloz të rëndë "Kolinov", një mitraloz të lehtë me rrotacile, ku futëm fishekët, një kundra tank, tre automatikë kallashnikov, një e kisha unë, katër. Shkova dhe i lashë çunat me armët te ura. Në makina mbajta vetëm kallashin tim. Kthehem mbrapa dhe qëndrova në buzë të rrugës kryesore, në faqe të kodrës. Pas rreth gjysmë ore unë dëgjova krisma të shumta armësh dhe menjëherë shkova me makinë te ura, ku më thanë ata. Mora kallashin, dola nga makina dhe bllokova qarkullimin e rrugës nga drejtimi i rrugës së Plazh - Durrës, që të kishim rrugën e lirë për t'u larguar. Pas rreth 10 minutash aty erdhi në këmbë Luli me Plarentin. Luli kishte në dorë një kallashnikov, kurse Plarenti nuk kishte gjë. Kur po vinin, unë pyeta ku është Klodi. Luli thirri dy herë: "o Klodo, o Klodo". Pastaj hipën menjëherë në makinë dhe unë hipa në timon. Shkuam deri tek shinat e trenit, tek unaza që merr për në Durrës dhe aty zbriti Luli me Plarentin. Luli mori dhe kallashin tim dhe më tha që kthehu merr Klodin. Ata vetë ikën anës shinave.
Unë nuk u ktheva se kisha frikën e policisë, por vazhdova drejt. Kalova Nish-Gomën e re dhe vazhdova për nga këneta. Kur arrita aty lashë makinën dhe u ktheva në këmbë për në shtëpinë time. Të nesërmen, kur dola pashë në afishe se kishte vdekur Marsel Sotiri. Unë shkova, mora makinën dhe e çova tek shtëpia e Plarentit. Lashë makinën dhe ika.

ÇARJET E PARA MES BANDES
Pas dy ditësh u mblodhëm bashkë tek shtëpia e Plarentit dhe biseduam për ngjarjen. Atë ditë në shtëpi ishte Luli, Plarenti, Klodi dhe Indrit Taullai. Klodi i tha Lulit, 'po ti si ike'? Luli i tha që unë të thirra dy herë, po ti nuk u përgjigje dhe e dija se kishe ikur. Klodi kishte ikur me Indritin nga kodra dhe kishin shkuar në Spitallë. Pas disa ditësh unë shkova të shtëpia e Klodit dhe ai më pyeti, 'si ndodhi muhabeti që ikët'. Unë i tregova që kur erdhi Luli unë i thashë që ku është Klodi. Ai thirri dy herë dhe më tha hip sipër në makinë dhe ec, ec, ec. Klodi nuk foli. Më vona mora vesh nga çunat që Marseli atë ditë që ishte vrarë, kishte pasur një makinë tip 'BMV' të blinduar. Pastaj çunat filluan të lëviznin se vdiq Marseli. Luli i mori një anije me qira 500-tonëshe një fieraku, që nuk më kujtohet emri dhe ja dha Fred Shoshit për të punuar. Ai çonte klandestinë dhe drogë në Itali. Këtë gjë e di unë, sepse shihja Fredin që vinte tek shtëpia e Lulit dhe i jepte çdo muaj lekët e punës. Ndërkohë, Plarenti kishte ndërtuar një shtëpi trekatëshe përballë me shtëpinë e tij të vjetër në pallat dhe ne atje mblidheshim. Unë aty dëgjova për herë të parë emrin e një femre që e thërrisnin Bona, por që nuk e njihja kush ishte. Ajo jetonte tek shtëpia me qira që kishte marrë Plarenti, por unë nuk e kisha takuar asnjëherë. Më vonë kam marrë vesh nga Klodi se ajo quhej Bona J. dhe kishte qenë e dashura e Klodit, dhe ishte përdorur si karrem për të tërhequr në pritë Marsel Sotirin. Bona u bë e dashura e Marselit dhe njoftonte Klodin për lëvizjet e tij. Ditën e ngjarjes ajo kishte dalë me Marselin dhe lajmëroi Klodin kur po ktheheshin te shtëpia e saj, që ndodhej afër vendit ku u vra Marseli.
Më pas u nisën për në Itali, Luli me Klodin me anijen e Nar Kokës, më duket anija "Arbi". Dua të them se kur vdiq Marseli, Nari vinte takohej shpesh me çunat. Pas rreth dy javësh me të njëjtën anija ikën në Itali, Plarenti, Indrit Taullai dhe Bona. Gjatë kohës së qëndrimit në Shqipëri, kur iku Klodi, Indriti rrinte me Bonën tek shtëpia me qira dhe e zuri dashnore. Ajo në fakt me parë kishte qenë dashnorja e Klodit. Klodit i ngeli pak qejfi, por nuk tha gjë. Unë ndenja në Shqipëri. Pas rreth një muaji nga ikja e çunave unë ika në Itali me anijen e Tit Qolit, i cili më mori me vete pa lekë. Unë shkova në Teramo tek vëllai im, Iliri. Kam qëndruar rreth 3 muaj dhe kam punuar si ndihmës murator. Pastaj u ktheva përsëri në Shqipëri. Unë mësova që Luli, Plarenti, Indrit Taullai dhe Klodi kishin jetuar në Ravena. Luli kishte nxjerrë në punë prostitutë përsëri Dianën nga Fushë-Arrëzi, të cilën ia mori një durrsaku. Indriti nxori në punë si prostitutë Bonën. Rreth majit, qershorit 2000, u kthye në Shqipëri Klodi. Më pas erdhi Plarenti me Indrit Taullain. Pas dy ditësh nga ardhja e tyre, Lulin e kapi policia italiane për një punë droge dhe e mbajti në burg më shumë se një vit. Ndërkohë, unë e forcova shoqërinë me Klodin. Në atë kohë, kur Klodi u kthye nga Itali u fut në shoqëri dhe Indrit Dokle, i cili ishte si çerr, i shkathët, i vogël. Edhe Plarenti rrinte shumë me Klodin. Rreth fillimit të muajt korrik 2000, Erjon Lame vrau Mehmet Saliun. Këtë muhabet e mora vesh nga çunat. Ne shkuam në varrimin e Mehmetit, dhe aty u bisedua që Metin e kishte vrarë një çun i vogël. Ne na vajti mendja se ishte Erjon Lame. Dua të them se Lulzim Berisha e kishte fis të largët Mehmet Saliun. Erjon Lame gjatë kësaj kohe shoqërohej me Tan Dishën dhe Artur Vaqon (Tur Labi). Bujar Gashi, që ishte kushëri i parë me Metin, i tha Klodit, Lentit dhe Indriti, që me Erjon Lamen shoqërohet Tan Disha dhe të dy shoqërohen me Hasanët, që kanë Hotel "Florida" dhe pistën "Iliria". Hasanët kishin lidhje me Marsel Sotirin. Ata zakonisht takoheshin lokal "Kashta", që është pronë e Gëzim Salillarit, që e thërrasin dhe Gëzimi i Kashtës. Klodi, Plarenti dhe Indrit Taullai vendosën ta vrisnin Tan Dishën, meqë shoqërohej me ata që thashë më lart. Klodi me Plarentin vendosën që Tan Dishën ta vrisja unë me Indrit Doklen. Ai më thirri tek shtëpia e tij rreth një javë pas vrasjes së Mehmet Saliut. Aty ishte Indrit Taullai që i thoshim Indriti i madh, Indrit Dokle, që i thoshim Indriti i vogël, Plarenti, Klodi dhe Bujar Gashi. Klodi na tha që Tan Dishën do ta vrasësh ti me Indritin e vogël.

VRASJA E TAN DISHES
Ai i tha që personi që e thërrisnin "Cupe", i cili kishte një furgon ngjyrë të bardhë me targa Durrësi, që punonte si taksi në linjën Spitallë-Durrës. Klodi i tha Cupes që do marrësh këta çunat dhe do t'i dërgosh deri në Shënavlash. Ai pranoi. Unë me Indritin e vogël morëm secili nga një kallash tek shtëpia e Klodit, i pastruam dhe i morëm me vete në furgon. U nisëm me furgon unë, dy Indritët, Bujar Gashi dhe si shofer Cupja, që i pa armët. Të armatosur ishim unë me Indritin e Vogël me kallash dhe Indriti i Madh me pistoletë. Shkuam në Shënavlash tek shtëpia vëllait të Mehmetit. Aty pritëm sa u errësua pak. Aty priti dhe Cupja. Pasi u errësua, Bujari kishte lënë një djalë për ta ruajtur tek lagja e Tan Dishës se kur do të dilte Tani për në Durrës. Unë nuk e dija se ku ishte ky djali. Dolëm me makinën e Cupes dhe zbritëm poshtë. Cupja iku. Unë me Indrit Doklen dolëm dhe zumë pritë rreth 300 - 400 metra larg shtëpisë së Tan Dishës, kurse Indrit Taullai me Bujar Gashin shkuan 500 metra para nesh në drejtim të rrugës që vinte nga Durrësi, që të na lajmëronin ne që Tani po vinte. Në zumë pritë dhe kishin bërë plan që ta qëllonin kur të kthehej nga Durrësi për në shtëpi. Dua të them se Bujari e njihte edhe Tanin dhe makinën që ai lëvizte. Me sa më kujtohet, makina e Tanit ishte tip BMV ngjyrë jeshile. Kemi ndenjur gjysmë ore në pritë në të dy anët e rrugës. Afër një gardhi ky kishte parkexh makinash, në krahun e kënetës ne dëgjuam një të shtënë pistolete që ishte sinjali që kishim lënë me Indritin për ardhjen e Tanit. Indrit Dokle doli në rrugë, ndërsa unë isha pak para tij në anë të rrugës. Sa pashë dritat e makinës që po afrohej, e lashë të afrohet rreth 20 metra dhe e qëllova me automatik derisa mbarova një krehër. Pasi mbarova krehrin, qëlloi Indriti. Në atë moment makina doli nga rruga dhe ra në kanal. Unë ndërrova karikatorin, u afrova rreth 1-2 metra dhe e qëllova Tanin edhe njëherë me breshëri. Pastaj ne u larguam në këmbë nga këneta dhe armët i hodhëm në kanalin e madh që kalon afër kënetës. Vendin po ta shoh nga afër mund ta gjej se ku i hodhëm armët. Pastaj, shkuam në Spitallë, takova Klodin, Plarentin e Indrit Taullain. Ata më pyetën: "Vdiq? Unë u thashë: "Po, po". Pastaj u shpërndamë në shtëpitë tona. Në atë kohë Luli ishte në burg në Itali. Pas vrasjes së Tan Dishës ra qetësia dhe secili shikonte punët e tij. Unë me Bujar Gashin filluam të qëndronim nga Spitalla me Klodin. Dua të them se kur kishin qenë në Itali, Klodi kishte punuar fort me drogë me Lulin, Indritin e Madh dhe Plarentin. Lekët, rreth 600 milionë lireta i mbanin bashkë. Pas vrasjes së Tanit, Plarenti erdhi për të ndarë paratë e drogës me Klodin dhe Indritin. Unë isha tek shtëpia e Klodit kur erdhi Plarenti. Ai kërkoi pjesën e parave. Klodi i dha rreth 5.5 kg e gjysmë heroinë dhe i tha ta shiste. Plarentit i ngeli qejfi, por e mori drogën dhe nuk tha gjë dhe e nisi për në Itali. Klodi i tha, kur të vijë Luli bëjmë llogarinë përfundimtare. Klodi për pjesën e tij ishte ortak me Indrit Taullain. Pas ca disa ditësh unë isha tek Klodi dhe ai në muhabet e sipër më tha që "Plarenti me Lulin futën dorë dhe kanë marrë lekë pa hesap te shuma që ishte bashkë, se ku shkuan 300 milionë lireta...". Më pas u ftohën muhabetet me Plarentin dhe vinte më rrallë në Spitallë tek Klodi. Pas nja një muaji e gjysmë pas vrasjes së Tan Dishës, rreth muajit shtator të vitit 2000 është arrestuar Klodian Saliu. Klodi u arrestua fillimisht për çështjen e një vrasjeje me thikë shumë kohë më parë rreth vitet 1992 ose 1993, por më pas doli puna se e akuzonin se dolën gjurmët e gishtave te makina "Golf" me të cilën ishte kryer vrasja e Arjan Pajës e Viron Currit, si dhe e plagosjes së Marselit. Klodi ndenji rreth një vit e ca në burg. Gjatë kësaj kohe, Klodin e shkonim dhe takonim në burg unë, Indrit Taullai, vëllai i tij Shkëlqimi (tashmë i vrarë) dhe Indrit Dokle si dhe Rudin Taullai, i cili është kushëri i Indrit Taullait. Indriti i Vogël gjatë kësaj kohe rrinte te shtëpia e Klodit, si vëlla me Klodin.

PERPLASJA ME ERION LAMEN
Disa muaj para se të dilte Klodi nga burgu, mbaj mend se ka qenë dimër, vija re se Erion Lame ishte fuqizuar shumë. Ai kishte bërë shumë lekë dhe kishte blerë Benz katërfenerësh. Erjon Lame në atë kohë punonte me Ben Shabanin, Festen dh Artur Labin, të cilët merreshin me drogë. Tur Labi kishte një anije 2500-tonëshe. Di që Ben Shabanin e kanë arrestuar pasi policia gjeti një laborator droge tek shtëpia e tij në Shkozet. Unë kur shkëmbehesha me Erion Lamen, më shikonte shtrembër. Një ditë, Indrit Dokle më tha që e kishte marrë në telefon Erion Lame dhe i kishte thënë që kur do pimë një kafe, se me Indrit Taullain kam pirë një kafe dhe jam sqaruar. Indrit Dokle i kishte thënë që nuk pi kafe me njeri. Erioni i ishte përgjigjur që "po mirë, kush t'i këpusë kokën njëri-tjetrit". Pas kësaj, unë i thashë shkojmë e i këpusim kokën. E ruajtëm të dy Erion Lamen për rreth tre muaj rresht, por nuk po na dilte në shteg. Pastaj një ditë, Indritin e mori në telefon një shoku i tij dhe i tha se 'Erjonin e ke te klubi i Nard Muratit', që është afër me Bashkinë. Indriti erdhi te shtëpia ime. Unë mora pistoletë, kurse Indriti mori "Scorpions"-in, të cilin e kishte në shtëpinë e tij. U nisëm dhe zumë pritë tek rruga poshtë Bashkisë dhe po prisnim Erjonin. Ai ishte i detyruar të vinte tek rruga ku ishim ne, pasi rrugë tjetër nuk kishte. Ndenjëm rreth gjysmë ore, derisa Indriti pa makinën e Erion Lames. Unë nuk e njihja makinën e tij. Pak metra para se të vinte tek ne, ai ndaloi makinën dhe po bisedonte me Agim Hasanin. Ata biseduan rreth 5 minuta dhe pastaj Erjoni erdhi në drejtimin tonë. Kur ishte rreth tre metra larg nga ne, Indriti e qëlloi me "Scorpions". Makina doli anës rrugës dhe goditi shtyllën elektrike. Unë u mundova të hapja derën e pasagjerit, pasi pashë se Erjoni ishte shtrirë. Nuk e hapa dot derën se ishte në siguresë. Kapërceva makinën dhe dola nga ana e Erjonit. Ai në këtë kohë lëvizi dhe donte të hapte derën e tij. Unë në çast e qëllova me pistoletë dy herë. Një herë në gjoks dhe njëherë në bark. Pastaj ai hapi derën dhe ra. Ne u larguam me këmbë me vrap në drejtim të magazinave të birrës dhe armët i hodhëm përballë ambulancës ku po ndërtohej një pallat i madh në atë kohë. Pastaj u ndamë dhe secili shkoi tek shtëpia e tij. Në darkë erdhi dhe më shoqëroi policia dhe më pyeti rreth vrasjes së Erjonit, por unë nuk tregova. Mësova se edhe Indritin e shoqëroi policia dhe e pyeti për këtë problem. Në polici mësova se Erjon Lame kishte vdekur tashmë nga goditjet që i kishim bërë ne. Kam dëgjuar nga shokët e mi që makina me të cilën u vra Erioni, është lëvizur nga ai vend ku u vra dhe është dërguar te "Hotel Florida", pronë e Hasanëve në Durrës. Gjatë kohës që ka qenë Klodi në burg, unë me Indrit Doklen gradualisht u ftohëm me Indrit Taullain, pasi ky i fundit filloi të bënte pisllëqe të vogla, si p.sh., fuste të tjerë me vjedhje etj, gjë që ne s'e pëlqenim. Unë po filloja të rrija me Indrit Doklen.

"DIVORCI" LUL BERISHA-KLOD SALIU
Në këtë kohë kisha parë se Indrit Taullai rrinte me Plarentin dhe Julian Meçen. Nja dy muaj pas vrasjes së Erjon Lames doli nga burgu Luli. Unë me Indrit Doklen shkuam për vizitë në shtëpinë e re që ndërtoi përballë Plarenti. Te shtëpia ishte Luli dhe Mond Çekiçi. Vizita ishte thjesht dhe ne u larguam. Pas rreth 20 ditësh nga ardhja e Lulit doli Klodi nga burg. Atë ditë që doli nga burgu, unë e takova Klodin për pak kohë se kishte shumë njerëz për vizitë. Të nesërmen po bëja xhiro me një fuoristradë të Verit, që nuk më kujtohet si e ka emrin gjatë. Gjatë xhiros pashë Lulin që po shkonte me Plarentin tek shtëpia e Klodit në Spitallë. Pas dy ditësh më thirri Klodi dhe unë shkova në Spitallë. Ai më tha që njerëz më të afërt kam ty dhe Indritin. Me Lulin nuk kam më punë, meqë kur isha në ditë të zeza, nuk më pa njeri. Pas tre-katër ditësh, Klodi me Shkëlqimin, të vëllain shkoi te shtëpia e Lulit për t'i kthyer vizitën. Unë e pashë vetë këtë, pasi në atë kohë isha te shtëpia e Klodit. Unë mesa me kujtohet pritëm me gjithë Indritin jashtë shtëpisë së Lulit me dy makina dhe i pritëm derisa u kthyen pas gjysmë ore, që nga ajo ditë Klodi nuk është takuar asnjëherë me Lulin. Mbas takimit Klodi u shpreh: "Kishim ça kishim me Lulin, i pashë pisllëqet e tij dhe nuk më ka ndihmuar, tani ai në punën e tij, unë në punën time. Kemi qenë shokë deri dje, ruajtëm ça kishim për të ruajtur, tani nuk jemi armiq dhe të shikojë çdonjëri punën e vet". Pas ndarjes me Lulin, Klodi kishte si shok të ngushtë Indrit Doklen dhe pastaj mua. Në atë kohë filloi të afrohej dhe Altin Begu që ishte çun i lagjes. Altini i rrinte në shërbim me makinë Shkëlqimit, vëllait të Klodit, kur bridhte për punën e Klodit kur ishte në burg. Pas një muaji, rreth nga mesi i vitit 2002, Klodi i shiti një tokë që kishte tek Plepat në Durrës një tiranasi dhe mori nja 70 mijë dollarë që i futi në punë. Klodi na tha: "Çuna, ju m'u gjendet në ditë të zeza dhe ju me kismet të na eci puna do t'u ndihmoj dhe do të rregullohemi të gjithë". Klodi filloi të blinte drogë, heroinë të pastër. Unë nuk e di se ku e blinte, pasi Klodi ishte shumë i zgjuar dhe nuk na tregonte se ku e merrte drogën. Ai zakonisht merrte 6 kg heroinë, ndonjëherë 12 kg dhe e sillte te shtëpia e vjetër dhe për këtë nuk dinte gjë njeri. Këtë muhabet e dinim vetëm unë, Altini dhe Indriti. Klodi na mësoi se si bëhej përzierja. Përzierja bëhej me frutatriçe, që është një aparat elektrik që ne e fusnim në prizë dhe e përziente vetë. Ne hidhnim në aparatin përzierës 150 gram heroinë të pastër dhe e përzinim me 350 gram që është pluhur apostafat dhe bëhej gjysmë kile, të cilën e paketonim dhe e stamponim. Ne e paketonim me skoç kafe, i cili është ngjitës rulo dhe e stamponim me një kallëp hekuri. Klodi pasi e bënim gati, e niste në Itali. Dua të them se Klodi ishte shumë i kujdesëm edhe me transportimin e drogës nuk ngatërronte asnjë nga ne, pasi ne vetëm e paketonim dhe e lajmëronim që ishte gati dhe iknim. Klodi niste zakonisht një dërgesë prej 20 kg drogë në muaj. Pasi merrte paratë e ngarkesës së parë, ai niste tjetrën. Paratë i merrte gjithmonë në dorë. Pasi merrte paratë e dërgesës së parë, merrte drogën e pastër që e përzienim ne. Për rreth një vit puna eci normal dhe ne dërgonim nga një ngarkesë në muaj. Pas një viti që filluam këtë punë, Klodi na tha që na u kap një ngarkesë rreth 20 kg heroinë në Kroaci dhe që atëherë puna ra pak, pasi ishte e vështirë për të gjetur transportues si dhe kishim frikë mos kapnin ngarkesën. Që atëherë dërgonim më rrallë, rreth 1 herë në dy muaj. Tre ose katër muaj pas kapjes së ngarkesës së parë na u kap dhe një ngarkesë tjetër prej 15 kg drogë të llojit heroinë, e cila u kap në qytetin e Modenës në Itali. Shoferi më duket se ka qenë ose slloven, ose kroat, por nuk mund të them me siguri këtë. Pasi u kap kjo ngarkesë, u bënë dhe dy ose tri rrugë me heroinë dhe u la puna. Klodi më ka thënë se fitimi ishte rreth 40 mijë euro për ngarkesë.

FUQIZIMI I INDRIT DOKLES
Pas gjashtë muajsh kur Klodi doli nga burgu dhe ne kishim filluar punë në drogë, Indritit të vogël filloi t'i pëlqeje vetja dhe kur shkëmbehej me Lulin, e shante nëpër dhëmbë dhe e shihte shtrembër. Një ditë te muzeumi shkëmbehet Luli me Indrit Taullain dhe Indrit Dokle me Altin Begun. Indriti e shau nëpër dhëmbë dhe Luli e pa dhe ktheu makinën. Kur e arriti, hapi xhaminë e makinës dhe i tha: "Nuk është mirë të bëjmë fjalë me njeri-tjetrin se je i vogël ti. Indriti i kishte thënë se nuk të shava. Atë ditë u takuam në një lokal me Indritin e vogël, Klodi dhe Altini. Indriti i tregoi muhabetin dhe Klodi i tha se nuk është mirë të bëjmë fjalë me njëri-tjetrin se kemi ngrënë bukë bashkë dhe do qeshë dynjaja. Pas 10 minutash ai tha, "çfarë ka ai byth..., hajde shkojmë në shtëpi të marrim armët". Shkuam morëm pistoletat dhe filluam të kërkonim Lulin. Gjithashtu, me vete morën edhe Shkëlqimin. Në një makinë hipi Çimi, Klodi dhe Indriti, dhe në makinën tjetër unë me Altinin për të gjetur Lulin nëpër Durrës. Duke zbritur për tek "Vollga", pamë makinën e Lulit, një 'Benz' i blinduar ngjyrë gri. Klodi e parakaloi dhe i tha që të ndalojë dhe ata ndaluan përballë shkallëve të lokal "Arvit". Aty zbritëm të gjithë nga makina. Luli ishte me Indrit Taullain dhe Julian Meçen, ndërsa ne ishim të armatosur të gjithë me pistoleta, përveç Shkëlqimit. Klodi doli jashtë dhe nuk foli fare dhe dërgoi Çimin të flasë me Lulin, si vëllai më i madh. Çimi del dhe i thotë si është puna që ke kap Indritin. Luli u thotë, 'thuaju atyre kalamajve të tu mos të ngacmojnë këta të mitë'. Shkëlqimi i thotë, 'kalamaj ata nuk janë, por janë çuna që kanë lyer duart me gjak dhe po mora vesh ndonjë ngacmim tjetër, nuk ndahemi mirë me njëri-tjetrin'. Klodi të nesërmen pa Indrit Taullain tek lokali i Lulit "Çera una Volta", i cili ishte vetëm në trotuar. Klodi zbriti në këmbë dhe shkoi dhe e kapi tek qafa Indritin dhe duke e shtrënguar i thotë, "veç se kena hëngër bukë bashkë, se e di se ça të bëj". Indrit Taullai i thotë të hiqte dorën, dhe u ndanë. Atë ditë, Klodi ka qenë me Altinin në makinë. Këtë muhabet unë e mora vesh nga Klodi. Pas 4 -5 muajsh vjen Plarent Dervishi nga Amerika dhe këta sikur forcohen. Fillojnë përsëri të shikoheshin me inat, zakonisht Plarenti ishte ngacmues. Ne talleshim dhe qeshnim, duke i lënë të kuptohet se nuk kishte çfarë të na bënte neve. Një muaj para se të vritej, Klodi takohet me Nar Kokën te "Zeusi". Atje Klodin e çova unë me makinë. Nari e kishte ftuar Klodin për kafe. Unë pashë që nga jashtë që Nari ishte ulur të tavolina e fundit dhe dukej nga xhami. Ata ndenjën dhe rreth një orë e gjysmë muhabet. Mua me mori Klodi në telefon pasi kisha një nr. me kontratë dhe e kisha marrë në emër të nënës sime, Nurije Maku.

ROLI I NAR KOKES
Kur shkova brenda takoj Klodin, i cili thotë merre këtë pistoletë se me dhuroi Nari dhe me prit jashtë. Pistoleta ishte e prodhimit izraelit. Kur Klodi doli nga lokali ku ishte me Nar Kokën, ne shkuam me makinë te hotel "Kontinentali" dhe aty erdhi Indrit Dokle të cilin e morën ne telefon. Kur u ulëm në lokal, Klodi tha që bisedova me Narin dhe ai më tha që të vrasim Lulin. Unë i thashë po. Klodi na pyeti se çfarë të bëjmë, dhe ne i thamë që jemi gati. Klodi nuk na tha arsyen se pse Nari i kishte kërkuar që ne të qëllonin Lulin. Klodi tha që Nari me dhuroi një pistoletë dhe më pyeti se ku e kisha. Unë i thashë qe e kam të makina. Indriti, kur dolëm nga lokali, erdhi dhe më pa pistoletën dhe na tha që t'ia jepnim atij. Klodi i tha, merre dhe ja dha. Në lidhje me këtë pistoletë dua të them se Indrit Dokle ja ka dhënë Altin Ollinit, i cili ishte shok me Altin Lamaj, pasi pas vrasjes se Klodit rrinim në Tiranë dhe takoheshin te lokal "01" e rrinim me ta. Lokali "01" ndodhej afër stadiumit "Dinamo", te rruga "Komuna e Parisit". Në darkë unë shkova në shtëpi, gjithashtu edhe Klodi shkoi në shtëpi dhe bisedoi këtë punë me vëllanë e tij, Shkëlqimin. Shkëlqimi i thotë Klodit që nuk duhet ta bësh këtë pune, pasi Nar Koka është intrigë e gjallë. Në mëngjes u takuam në kafe me Klodin, i cili na tha se nuk bëhet gjë për vrasjen e Lul Berishës dhe na tregoi bisedën e bërë me vëllanë e tij, Shkëlqimin. Një javë përpara se të vritej Klodi, erdhi nga Italia një djalë nga lagjja e Klodit, Osman Truma. Klodi njihej me Osmanin, sepse ishin çuna lagjeje. Nga bisedat mes tyre ishte rënë dakord që të hapin së bashku një sallë lojërash për fëmijë "Xhoko". Gjatë këtyre ditëve, Osmani rrinte me ne. Ditën që është vrarë Klodi, ai ka përcjellë në Rinas rreth orës 13:00 një shtetas italian, që kishte ortak në fabrikën e prodhimit të çantave që gjendet në "EUM", në Durrës. Rreth orës 14:00, Klodi më telefonoi me telefonin e tej me kontratë që e kishte marrë në emrin tim, dhe më thotë se i ishte prishur makina në rrugën e Rinasit duke ardhur për në Durrës, dhe më tha të shkoja ta merrja. Unë, së bashku me kushëririn e Altinit që quhet Moisi, nga Durrësi jemi nisur me makinën time tip "Benz" 2500 me targa DR 1635 me germë C ose D. Klodin e kemi takuar pak më larg se fabrika e tullave, në Vorë. Klodi ka hipur në makinën time, ndërsa Moisi ka hipur në makinën e Klodit dhe duke e rimorkiuar, jemi kthyer në Durrës te fabrika e çantave 'UEM'. Pasi lamë Klodin te fabrika, shkuam për ta rregulluar makinën në Shënavlash, sa kalon mbikalimin e autostradës, në krahun e djathtë të një servisi ku pronari quhet Besnik. Pasi blemë pjesët e këmbimit në Xhazotaj, ne shkuam te mekaniku dhe rregulluam makinën dhe ja dërguar Klodit te fabrika ku po rrinte, rreth orës 19.00.
Pasi takuam Klodin, unë i kujtova orarin e ndeshjes së futbollit në kalçeto në orën 20:00. Klodi më tha të shkonim të bëheshim gati dhe shihemi në kalçeto. Në orën 20.00, në kalçeton që ndodhet te "Eurodrini", në afërsi të Urës së Dajlanit, erdhi Klodi dhe kemi luajtur së bashku rreth një orë. Ne luanim 5 me 5, ku në ekipin tim ishte Klodi, Gent Rexhepi nga Durrësi dhe dy persona të tjerë që nuk i kujtoj. Kundër nesh luajtën Tepshet, që në afërsi të "Galaktikut" kanë një servis makinash. Pas ndeshjes unë pyeta Klodin nëse ishte për kafe, dhe ai u përgjigj se ishte i lodhur dhe u nis për në shtëpinë e tij, ndërsa unë shkova në shtëpinë time rreth orës 21:10, me makinën time. Klodi nga kalçeto u largua së bashku me Osmanin, me makinën e tij që e rregulluam atë ditë. Rreth orës 22:00, kur unë isha në shtëpi duke parë televizor, më ka telefonuar Indrit Dokle dhe më ka thënë se ka bërë karambol Klodi me makinë dhe ka thënë të shkoja te kirurgjia për t'u interesuar se ishte duke ardhur. Menjëherë unë u vesha dhe me makinë shkova te spitali në Durrës, në kirurgji, sipas fjalëve të Indritit. Aty mora vesh se në kirurgji ndodhej vetëm Osmani i plagosur, ndërsa Klodin e kishin dërguar në Spitalin Ushtarak. Këto informacione i mora nga policia që gjendej aty. Menjëherë u nisa për në Spitalin Ushtarak, ku më thanë se ishte Klodi, rrugës më mori Indriti dhe më pyeti nëse Klodi ishte në spitalin e Durrësit apo jo. Unë iu përgjigja Indritit se Klodi ndodhej në Spitalin Ushtarak dhe se unë po shkoja në drejtim të tij. Indriti pas ndeshjes ishte nisur për në drejtim të Tiranës, ku ka edhe shtëpinë dhe këto telefonata po mi bënte rrugës në kthim për në Durrës. Indriti për Klodin kishte informuar dhe një person me emrin "Zaçe", ku i kishte thënë se Klodi kishte bërë aksident. Kur vajta në Spitalin Ushtarak, aty gjeta Indritin, i cili më tha se Klodi kishte vdekur jo nga aksidenti, por e kishin vrarë me armë. Pas 10 minutash aty erdhi Leonard Koka, të cilin e kishte njoftuar Indrit Dokle në lidhje me vrasjen. Nardi erdhi me makinën e tij tip 'Benz', i pashoqëruar me njeri. Pasi erdhi Nardi aty, ai thirri Indritin te makina e tij, por me Indritin shkova dhe unë. Indriti e pyeti Nardin: "o Nar, kush e ka vrarë"? Dhe, Leonardi u përgjigj: "Lul Berisha e ka vrarë". Te Spitali Ushtarak erdhi Altini, të cilin e lamë aty. Ndërsa unë dhe Indriti shkuam tek lokali "Trieste", në plazhin Durrësit për t'u qetësuar për ngjarjen. Gjatë rrugës po bisedonim për vrasjen e Klodit, dhe Nari na tha se me 100 firma e jap unë që ai Luli e ka vrarë. Kur shkuam te lokali gjetëm Ard Abazin, që është shofer i Lefter Kokës dhe Mondin, nipin e Narit. Më pas shkova në shtëpinë time dhe i lajmërova për vrasjen e Klodit, pastaj u ktheva tek lokali. Më vonë unë dhe Indrit Dokle shkuam te shtëpia e Klodit, ndërsa Nari nuk erdhi. Aty lajmëruam prindërit e Klodit dhe pasi sollëm trupin e Klodit nga Tirana, e bëmë gati. Të nesërmen në varrim nuk erdhi asnjë nga kundërshtarët e tij, as Luli, e as shokët e tij. Mbaj mend që erdhi babai i Indrit Taullait.

ATENTATI I DESHTUAR
NDAJ LUL BERISHES
Pas vrasjes së Klodit, unë me Indritin u angazhuam për të marrë hak. Luli, 4-5 ditë para vrasjes së Klodit kishte shkuar në Turqi dhe erdhi të nesërmen e varrimit të Klodit. Me Indritin, blemë një makinë "Volsvagen Passat", të cilën do ta përdornim për vrasjen e Lul Berishës. Kjo makinë ishte pa targa dhe ishte e vjedhur jashtë shtetit. Makina kishte ngjyrë ulliri të hapur. Indriti, nëpërmjet shoqërisë së vet thirri për të kryer vrasjen e Lul Berishën dy persona nga Burreli, njëri me emrin Ervin dhe tjetri Alban. Dy personat nga Burreli, Indritit ia gjeti Altin Olloni, që banon në 'Komunën e Parisit', Tiranë. Në fillim erdhi Altini në Durrës, që takoi Indritin dhe ne u takuam te shtëpia e Altinit. Te shtëpia e Altinit, i thamë të na gjejë dy persona dhe do t'u jepnim nga 100 mijë euro për vrasjen e Lulit. Dua të them se Indriti ka qenë shok që shumë kohë më parë me Altin Ollonin. Altini i tha se do i gjente ai. Unë mora një shtëpi me qira në qytetin e Durrësit, tek Muzeumi i Dëshmorëve, nëpërmjet agjencive që merren me dhënien e shtëpive me qira. Kjo shtëpi është në katin e tretë të një pallati 5-katësh, përballë ish-punishteje dhe lekët i kam paguar me faturë për 6 muaj. Këtë shtëpi do ta përdornin Ervinin dhe Albanin. Këto të dy kanë ardhur 2-3 ditë para të 40-tave të Klod Saliut dhe i solli Indriti tek shtëpia që e zumë me qira. Kur erdhëm tek shtëpia me qira, shkuam unë me Indritin dhe këta të dy. Indriti u tregoi të gjitha fotografitë e Lulit që kishim dalë në kohën kur ishim bashkë. Atë natë bëmë plane se si do të qëllojmë Lulin. Armët i morëm te shtëpia e Klodit dhe u dhamë dy automatikë "Skorpions" me numra të fshirë, një pistoletë dhe një pistoletë të vogël, të gjitha me silenciator. Ne bëmë plane që të vrisnim Lulin tek lokali i tij "Ç'era una Volta". Unë i mora dy çunat dhe i dërgova nëpër rrugica deri te lokali i Lulit natën, dhe u tregova vendin kur lokali ishte i mbyllur. Ata e kontrolluan vendin dhe e shëtitën në këmbë për ta njohur më mirë. Ata nuk kishin qenë asnjëherë në Durrës. Ata kërkuan dhe shofer për të drejtuar makinën, pasi nuk njihnin qytetin. Indriti u interesua për shofer dhe Gaz Qorri, që është nga Spitalla, një shok i Indritit na dërgoi kunatin e tij nga Ferma e Sukthit, të cilit i kishte marrë motrën për grua. Gazi ishte çuni i xhajës së Altinit. Ne i thamë Gazit se na duhet për të drejtuar makinën që do përdorim për vrasjen e Lulit dhe do i japim 20 mijë euro. Shoferi erdhi pasi kishte bërë muhabetin me Gazin dhe ishte dakord. Ditën ku u mbushën të 40-at nga vrasja e Klodit, Ervini, Albani dhe shoferi u nisën për të vrarë Lulin. Shkojnë me makinën që e blemë dhe me targa gjermane false, që ja ka vënë Ridi Xhunga, vëllai i Ilir Xhungës, me një djalë që e ka emrin Besnik të cilin e arrestoi policia për këtë ngjarje. Indritin, një ditë para të dyzetave të Klodit thirri në telefon Ridin dhe i dha çelësat e makinës 'Pasat' që ndodhej të shtëpia me qira te Muzeumi dhe i tha të shkonte ta lante. I dhamë targat gjermane dhe i thamë t'ia vinte. Atyre s'u treguam asgjë për punën, që do të qëllonim Lulin. Albani dhe Ervini, pasi shkuan tek lokali zbritën dhe po shihnin për Lulin. Në atë moment Luli ishte futur tek bashkia. Në ato momente, ata për të mos rënë në sy që po prisnin Lulin, hynë në makinë dhe filluan të bëjnë xhiro për rreth bashkisë. Aty i kapi një polici i qarkullimit që quhet Tarja. Ai u sheh armët dhe u thotë të ndalojnë. Ata i thanë që na lër të ikim dhe të japim ndonjë lekë. Por, Tarja nuk pranoi dhe lajmëroi me radio policinë. Në këtë moment këta lanë armët dhe ia mbathën. Kjo punë dështoi. Në këtë moment ne kemi qenë për të dyzetat e Klodit te lokali i Lumnës, në Spitallë. Këta çunat morën ne telefon Indritin dhe i treguan për këtë punë. Dua të theksoj se armët që i lanë në makinë çunat ishin të pastra, pra nuk ishin të përdorura më parë në ndonjë rast tjetër, pasi ne nuk mbanin armë të pista në shtëpi, që mos të kishim probleme.
Pas të dyzetave, Indriti fjeti te shtëpia ime dhe të nesërmen nisemi për në Tiranë. Atje takuam Altin Ollonin, te lokali "01", te 'Komuna e Parisit' dhe i themi këtu-këtu puna. Më pas, që nga ajo ditë kemi ndenjur 20 ditë te shtëpia e Indritit. Gjatë këtyre ditëve, ne rrinim me Altin Ollonin. Atje unë mora një shtëpi me qira dhe Indriti zuri një dashnore, D.K rreth 30 vjeç dhe rrinte te shtëpia e Denisës me qira. Indriti pagoi lekët për 6 muaj. Shtëpia e Denisës ishte te 'Komuna e Parisit'. Te shtëpia që mora unë linim armët, ndërsa flinim tek shtëpia e Denisës. Gjatë kësaj periudhë nuk shkonim fare në Durrës, me qëllim që Luli të dilte lirshëm. Gjatë kësaj kohe që takoheshim me Altinin, jemi takuar dhe me Albanin e Ervinin nga Burreli. Ne po bisedonim që në duhej një djalë tjetër për të vrarë Lulin. Ata thanë që e gjejmë ne personi. Ky person erdhi te shtëpia me qira që i morëm Denisës. Ky djalë quhet Sela, të cilin po ta shikoj, e njoh. Tek shtëpia isha unë me Indritin, Albanin, Ervinin, Altin Ollonin dhe Selën, që ramë dakord që të bëhej vrasja për shumën prej 150 mijë eurosh. Dua të them se këto lekët i kishim futur në punë për të vrarë Lulin dhe i fituam pasi nisëm një dërgesë prej 20 kg heroinë nga Kosova për në Itali. Këtë dërgesë e kishim nisur pa mbushur dyzet ditët e vdekjes së Klod Saliut. Transportuesin e drogës e gjeti Indriti dhe ai ishte një kosovar. Drogën në Itali e priste Ervin Cuko, nga Spitalla dhe ai na
.dërgoi rreth 180 mijë euro. Këto para, 100 mijë shkuam e i morëm tek shtëpia e Ervinit dhe 80 mijë eurot e tjera i morëm më vonë. Dua të them se Ervin Cuko erdhi vetë tek ne, pas vrasjes së Klodit dhe na kërkoi të punonte me ne. Drogën ai e priste në qytetin e Peskarës, në Itali. Ndërkohë, në kohën që qëndronim në Tiranë, së bashku me Indritin kemi bërë edhe dy a tre rrugë tjera me drogë. Droga ishte e pastër dhe ne pasi e blinim, e shtonim duke përzier. Nga kjo punë që është bërë kemi fituar 600 mijë euro të thata, para të cilat i mbante Indrit Dokle në shtëpinë e tij.

RRENGU QE I PUNUAM LUL BERISHES
T'i kthehemi edhe njëherë përpjekjeve që kemi bërë për vrasjen e Lul Berishës. Një javë rresht, Sela së bashku me Ervinin dhe Albanin kanë ruajtur Lulin për ta vrarë tek lokali i tij "Ç'era una Volta", te fermentimi. Pamë se ata nuk po arrinin ta qëllonin Lulin. Ne menduam që t'i bëjmë një intrigë Lulit. Për këtë qëllim, shkuam me taksi së bashku me Indritin tek pallatet e reja, tek "Vollga" dhe takuam Nar Kokën. Pasi bëmë muhabet me te dhe i thashë që neve nuk kemi gjë me Lulin, i thamë Narit që po deshi ai të vijë të pijë kafe me ne. Pasi bëmë këtë muhabet, unë me Indritin u nisëm për në Tiranë dhe shkuam tek shtëpia e Indritit. Atje Nari mori në telefon Indritin, po atë natë që të vinte me Indrit Taullajn që të na takonte. Ne i thamë që të vinte dhe të na takonte në Tiranë dhe lamë takim tek "21 Dhjetori", tek shtëpia e Indritit, në një lokal poshtë shtëpisë, tek Drejtoria e Taksave. Vonë në darkë, Nari erdhi me Indrit Taullain dhe një djalë që e thërrasin Klod Cerri, i cili aktualisht përdor makinën e Narit, një fuoristradë të zezë tip 'Benz'. Pasi u ulëm tek lokali filluam bisedën, dhe Indrit Dokle i tha Indrit Taullajt se çfarë kishte me neve. "Po ta dimë se jemi hasmë, na thuaj që jemi hasmë, në qoftë se nuk kemi gjë, në rregull. Ne s'jemi komandantë, se komandantët vdesin shpejt". Indrit Taullai i tha që, 'nuk kemi gjë, dhe as mos e vrit trurin'. Mbasi ndenjëm një copë herë me njëri-tjetrin dhe bëmë shaka, u ndamë dhe unë me Indrit Doklen shkuam tek shtëpia e Denisës, ku na priste Sela me Ervinin. Të nesërmen niset Sela me Ervinin për në Durrës për të vrarë Berishën. Ata morën nga një pistoletë, ku Sela kishte një pistoletë tip 'Klock', ndërsa Ervinit nuk ia mbaj mend llojin. Të dy ata shkuan në Durrës me furgon. Aty rreth orës 10:00, Luli del nga shtëpia dhe Ervini që po e ruante tek polici që rri në kryqëzim, i lajmëron Selës që po e priste tek stacioni i trenit se 'Benzi' i Lulit është duke ardhur. Luli afrohet para lokalit të tij, zbret nga makina dhe po bënte shaka me Isuf Morinën dhe me një tjetër me mbiemrin Haxhiaj. Sela ishte në trotuarin përballë lokalit dhe afrohet avash-avash pranë Lulit. Kur i afrohet, rreth dy metra pranë tij e nxjerr pistoletën, e mbush ia drejton Lulit për ta qëlluar. Në fillim qëllon Isuf Morinën. Në atë moment fut dorën në brez ai që e kishte mbiemrin Haxhiaj dhe Sela e qëllon edhe atë dhe vazhdon duke qëlluar në drejtim të Lulit. Luli rrëzohet në tokë dhe në këtë moment, pistoleta e Seles ngeci dhe nuk mund të qëllonte më. Pastaj Sela iku me vrap dhe Luli thërret me të madhe, "oj none, oj none". Sela pas kësaj ikën dhe vjen në Tiranë dhe u takuam me të tek shtëpia e Denisës. Ne e pyetëm se si ndodhi ngjarja dhe ai na tregoi gjithë ngjarjen, siç e thashë më sipër. I thamë nëse e kishte vrarë, por ai na tha se nuk e kishte vrarë dot. Atëherë ne i dhamë atij 25 mijë euro dhe Selën e nisëm për në Burrel. Në darkë shkuam tek shtëpia e Indritit dhe na merr Nari në telefon. Telefonin e hapi Indriti dhe Nari i tha: "O Indrit, çfarë na bëre". Indriti i thotë në telefon që unë, 's'kam bërë gjë dhe nëse t'i mendon se unë kam bërë gjë, thuaji Lulit që të vijmë dhe ta takojmë tek shtëpia e tij në Durrës'. Nari në moment mori Lulin në telefon dhe i tha për bisedën që po bënte me Indritin, dhe i tha se Luli i kishte thënë që të vijnë.

BALLAFAQIMI NE
SHTEPINE E LUL BERISHES
Kur Nari po fliste në telefon me Indritin, herën e parë me Narin foli dhe babai i Indritit, Mensuri, por bënë biseda pa interes. Nari njihet me Mensurin, pasi ky i fundit ka qenë drejtor i rezervave në Durrës pas vitit 1997. Këtë Indriti e përdori për t'i treguar Narit se babai i tij ishte në dijeni që do të shkonim tek Luli, në mënyrë që Luli mos të bënte ndonjë pisllëk. Atë natë, në përfundim të bisedës, pasi mori miratimin e Lulit, ne i kërkuam Narit që të vinte të na merrte me makinë. Pas rreth gjysmë ore erdhi tek shtëpia e Indritit shoferi i tij, i quajtur Tit Cenka, me një "Benz Rexhina". Titi mori në telefon Narin dhe i tha se ne kishim arritur. U futëm të shtëpia e Lulit, ku aty gjetën Nar Kokën, Indrit Taullatin, Lulin dhe Plarentin. U hap biseda për gjuajtjen e Lulit dhe neve i thamë se nuk kishim gjuajtur. Luli na tha se ju keni shtirë njerëz për të më gjuajtur mua. Ne i thamë, jo, dhe i thamë të shikonte se mos i kishte gjuajtur çuni i dajës së Klodit, që është në Itali, se mos ta ka bërë Çimi, vëllai i Klodit. Luli tha që, 'nga Çimi unë rroj 10 vjet, këtë Indrit ma ke bërë ti'. Ne i thamë Lulit që nuk kemi bërë gjë. "Po të kemi bërë gjë, ja ku na ke, na vrit". Ai na tha se përderisa ju kam ftuar në shtëpi, as qimja e flokut nuk na lëviz. Unë e pyeta se si e kishte dorën dhe ai më tha, mirë e kam. Pasi bëmë shaka pak me njëri-tjetrin, dolëm nga shtëpia e Lulit. Luli qëndroi tek dera kryesore e shtëpisë, Lenti tek porta e jashtme. U larguam unë me Indrit Doklen, Indrit Taullain dhe Nari. Ikëm bashkë me makinën e Narit. Kur shkuam tek kryqëzimi për tek polici, unë thashë të ikim të pimë ndonjë gotë dhe i thashë të pinim në Tiranë, por Nari nuk pranoi dhe shkuam tek lokal 'Trieste'. Nari rrugës u dërgoi sms pronarëve të lokalit, duke u thënë: mbylleni lokalin dhe kur shkuam, e kishin mbyllur. Atëherë, ne u kthyem për në shtëpi, në fillim çuam Indrit Taullain tek shtëpia e tij. Pastaj më dërguan mua tek shtëpia ime së bashku me Indritin. Të nesërmen, së bashku me Indrit Doklen kemi shkuar në Tiranë. Mbas dy ditësh Indrit Dokle i telefonoi Indrit Taullait, pasi kishim shkëmbyer numrat me njëri-tjetrin gjatë kohës që ishim në makinë. Indrit Dokle i thotë Taullait, 'kur të vijmë të pimë ndonjë kafe?' Indrit Taullai i thotë, hajde kur të duash. E lamë një ditë të caktuar që të takoheshim me Indritin, tek shtëpia ime në Durrës. Atë ditë që e kishim lënë për t'u takuar, vjen Indriti me makinën e blinduar të Lulit tip "Benz sel", ngjyrë miu. Pasi hipëm në makinë, dolëm xhiro nga plazhi duke bërë muhabet. 'Benzin' e drejtonte Indrit Taullai, unë kisha hipur mbrapa, ndërsa Indrit Dokle ishte ulur në vendin e parë të pasagjerit. Mbasi bëmë muhabet dhe një xhiro me makinë me Indrit Taullain, ai na la tek shtëpia ime dhe e lamë që të takoheshim edhe njëherë tjetër.

SI I QELLUAM TAULLAIT
ME FISHEKE MESIMORE
Mbas tre-katër ditësh ishim tek shtëpia e Indrit Dokles, në Tiranë dhe po bënim muhabet të dy për të eliminuar Indrit Taullain. Ne vendosëm që ta vrisnim Indritin tek 'Benzi' i Lulit, por pasi ta bënin këtë, vrasja do t'i ngelej Lul Berishës. Kështu që e vendosëm për ta eliminuar. E morëm në telefon Indrit Taullain dhe i thamë që të pinim një kafe. Indriti pranoi dhe ne i thamë që të takoheshim te shtëpia ime në Durrës. Në të errësuar u nisëm për në Durrës dhe kur shkuam tek shtëpia ime, e lashë me Indrit Doklen që Indriti të hipte përpara makinës, ndërsa unë mbrapa. Indrit Dokle mori një pistoletë franceze me silenciator, ndërsa unë mora pistoletën 'Bereta'. Kur Indrit Taullai iu afrua shtëpisë sime, mori në telefon duke na thënë se kishte ardhur. Ne dolëm nga shtëpia me pistoleta në brez. Kur shkuam të hipnim tek makina, Indriti hapi derën e pasme dhe hipi mbrapa, ndërsa unë u ula në vendin e parë të pasagjerit. Indrit Taullai dyshoi dhe më tha: "o Tiku, do na falësh se kam një muhabet me Indritin". Pasi bënë muhabet rreth pesë minuta, më thërrasin mua dhe unë futem brenda makinës në vendin e parë. Shkuam deri tek Ura e Dajlanit dhe aty Indrit Taullai na thotë se ku do të shkojmë. Unë i thashë të shkojmë nga Plazhi dhe u nisëm rrugës së plazhit. Sapo hymë tek rruga e plazhit, unë i them Indritit, "si i gjuajtët Klodit, Klodi donte të të afronte". Indriti më tha, "sa më dhemb shpirti mua për atë, nuk ju dhemb ju të dyve". Pastaj vazhdoi të thoshte se kishte qenë ai që e kishte penguar, se ata kanë dashur ta vrisnin më përpara (e kishte fjalën për Lulin dhe Lentin). "Isha unë ai që vendosa të mbarohej kjo punë, çfarë u bë u bë". Pas kësaj, Indrit Taullai e ndryshoi muhabetin dhe po na thoshte se do të vinin 50 kg kokainë nga Bolivia me 10 mijë dollarë kilogrami. Shkuam deri në fund, te Plepat dhe aty Indrit Taullai na thotë të ktheheshim, por unë i thashë t'i binim nga unaza dhe të bëjmë atë rrugë që bëmë herën tjetër. Dhe, ashtu bëmë, i ramë nga Unaza. Sapo futemi tek hyrja e Unazës, Indrit Dokle nxjerr pistoletën dhe qëllon Indrit Taullain. Taullai thërret me të madhe dhe hap derën. Qëllohet edhe dy herë të tjera. Në atë kohë, makina ngel pa shofer dhe unë kapa timonin dhe i bie anash rrugës. Pasi ndaluam makinën kemi hedhur pistoletat në kanal, tek shinat e trenit dhe kemi ikur me mendjen se e kemi vrarë Indritin. Lajmëruam Rid Xhungën dhe pasi ai erdhi me makinën, kemi shkuar ne Tiranë, tek shtëpia e Indrit Dokles. Për vendin ku kemi hedhur armët, jam në gjendje që t'u dërgoj atje dhe t'i gjej konkretisht ku i kemi hedhur. Ditën tjetër morëm vesh se Indrit Taullai ishte akoma gjallë dhe ne u habitëm se si kishte mundësi, sepse gëzhojat dolën nga arma dhe ato i kishte gjetur Lul Berisha tek makina e tij. Këtë gjë e mësuam më vonë dhe na e tha Nar Koka disa ditë pas ngjarjes. Nari pas kësaj ngjarje erdhi në Tiranë dhe na takoi tek shtëpia e Indritit, dhe na tha se ndodhi që nuk e vratë. Por, ne i thamë që kemi gjuajtur me fishekë mësimorë. Në fakt, e vërteta ishte se ne i gjuajtëm për ta vrarë atë. Por siç duket, fishekët e pistoletës së Indrit Dokles duhej të kishin qenë fishekë mësimorë. Këtë pistoletë që përdori Indrit Dokle në këtë rast na e kishte shitur Altin Olloni për 1 mijë euro. Kjo pistoletë kishte fishekë kalibër 7.65 mm, por ne nuk e provuam asnjëherë para se t'i gjuanim Indrit Taullait.

TREGTIA E DROGES
Ne morëm vesh nga Nari më vonë se kur e kishim qëlluar Indrit Taullain, ai kishte shkuar me vrap tek lokal "Trieste" dhe atje e kishte marrë në telefon Lul Berishën dhe i kishte thënë se më kanë qëlluar. Luli nuk kishte shkuar vetë, por i kishte telefonuar Narit dhe i kishte thënë që të merrte Indrit Taullain. Edhe ai kishte çuar një njeri tjetër. Nari na tregoi se kur kishte takuar Indrit Taullain ishte shumë i trembur dhe nuk ishte normal. Luli nuk e besonte historinë që i kishte ndodhur Indrit Taullait, pasi i thoshte se si ka mundësi që nuk të kanë vrarë, sepse këtu qenkan gëzhojat dhe ti ke shpëtuar dhe je hedhur nga makina 50 km në orë. Nari na tha se Luli kishte filluar të dyshonte tek Indriti dhe biles kishte bërë prova me makinë, duke ecur me 50 km në orë me makinën e tij dhe i thoshte Indritit që të hidhej, por Indriti nuk hidhej. Në takimet që Nari ka bërë me ne, si moment nuk më kujtohet mirë, por pas vrasjes së Klodit na tregoi se Plarenti me Indrit Taullain ziheshin të dy, duke thënë se nuk e vrave ti, por e vrava unë. Indriti i thoshte, "po ku qëllon Lenti, e di ti se si qëllon Lenti". Pas ngjarjes së ndodhur me Indrit Taullain, ramë në qetësi. Unë i thashë Indrit Dokles se do të ikja. Kjo, për arsye sepse kishin filluar dyshimet mes nesh, pasi Indriti më thoshte pse nuk po del Luli, mos e lajmëron njeri atë, etj. Kështu që unë u largova për në Itali në muajin korrik të vitit 2005. Në Itali kam qëndruar deri në mes të muajit gusht 2005. Gjatë kësaj kohe komunikoja rregullisht me Indriti. Kur erdha nga Italia, kisha mbledhur 100 mijë euro nga tregtia e drogës. Kur erdha unë në Tiranë, jam vendosur te shtëpia që Indriti kishte marrë me qira nga Denisa. Aty gjeta Ervinin, Selën, Kujtim Bunën, vëllai i burrit të motrës së Indrit Dokles, një djalë me emrin Spartak nga Burreli dhe Sardian Sulejmanin, nga Durrësi. Te nesërmen me Indrit Dokle, Altin Ollonin dhe Ervinin nga Burreli shkuam me avion në Prishtinë, që nga Tirana për t'u interesuar për trafikun e drogës. Pasi bëmë muhabete rreth trafikut të drogës, u kthyem në Tiranë të nesërmen. Mora vesh se Indrit Dokle, këta burrelasit i dërgonte vazhdimisht në Durrës që ta ruanin Lulin dhe ta vrisnin. Pasi unë u ktheva nga Italia, Sela shkoi dhe nja tre a katër herë të tjera në Durrës, së bashku me Sardianin dhe Spartakun për ta vrarë Lulin, por nuk u bë gjë. Kujtim Buna, një natë bëri fjalë me Selën në prani të të gjithëve dhe po i thoshte, 'përderisa do marrësh lekët, përse nuk shkon me e vra, apo po shkon për t'u tallur'. Ngrihet Ervini dhe thotë se këtij nuk i kanë vrarë as nënë e as babë. Aty ndërhyn Indriti, duke thënë, 'ty nuk të takon me fol shumë, se në qoftë se nuk e vrisni ju, do të vrasim vetë'. Kështu që prishet muhabeti dhe vendosem të ndërronim shtëpi dhe u ndamë me ta. Nga ai moment iku Sela me Spartakun, dhe pas dy ditësh iku edhe Vini. Pastaj ne vendosëm me njëri-tjetrin që të largoheshim prej aty.

KUNDERTANKE DHE
KOSOVARE PER LUL BERISHEN
Në atë kohë, unë rrija me Indritin, Sardjan Sulejmanin dhe Kujtim Bunën, pasi me Altin Ollonin ishim prishur. Gjatë kësaj kohe po bënim plane për të vrarë Lulin me kundërtank, për këtë gjë u interesua Kujtim Buna, i cili i telefonoi një personi nga Kosova për të blerë dy kundërtanke njëpërdorimësh. Këto dy kundërtanke i sollën dy shtetas kosovarë, të moshës rreth 40 vjeç. Njëri prej tyre ishte i gjatë dhe rreth 1.80 m dhe i shëndetshëm, kishte flokë biondë, ndërsa tjetri ishte më i shkurtër, rreth 1.65 m me trup të dobët dhe me flokë të rëna. Bisedat paraprakisht me këta i kishte bërë Kujtimi, dhe me këta Kujtimi kishte shoqëri, këtë e kuptuam me pas. Tre apo katër ditë pas porosisë së Kujtimit, dy kosovarët për të cilët fola sollën në Tiranë dy kundërtanket e fshehur në një kamion të mbushur me patate. Kamionin me patate e kanë sjellë deri në afërsi të rrugës "Komuna e Parisit".
Në këtë vend ndaluan makinën pak larg, i morën kundërtanket në një thes dhe na i sollën në shtëpi. Kur erdhën në shtëpi po na mësonin se si t'i përdornim. Nga udhëzimet e tyre mësuam se këto ishin njëpërdorimshe dhe pasi bëhej shpërthimi i parë që çanin blindën, shpërthenin përsëri brenda dhe kishin një temperaturë 4000 gradë. Në këtë kohë, Kujtimi bisedoi me kosovarin e shkurtër dhe i kërkoi t'i gjente nja dy vetë, kosovarë, të cilët duhej të qëllonin për të vrarë Lul Berishën. Erdhën dy kosovarët që i solli baca i vogël, me këtë emër e thërrisnim kosovarin e shkurtër që solli kundërtanket. Me këta e bëmë pazarin për 80 mijë euro për të vrarë Lul Berishën. Ne u kërkuam që të qëllonin me kundërtank, por ata nuk pranuan dhe thanë se është më lehtë ta vrisnim me pistoleta, pasi t'i afrohemi afër. Ne këtyre u dhamë dy pistoleta si dhe fotografinë e Lul Berishës, fotografi kjo e prerë nga fotot e tjera ku Lulit i kishte dalë vetëm koka dhe një varëse me zinxhir. Njëri nga kosovarët ishte më i shkurtër dhe e quanin "kinezi", ndërsa tjetrit nuk ia mbaj mend emrin. Dy kosovarët i dërgoi në Durrës Sardian Sulejmani dhe u tregonte vendin dhe lokalin ku do t'i gjuanin Lulit. Kosovarët i strehuam në plazh, tek një hotel të cilin nuk e di mirë. Ditën që ka ndodhur ngjarja, dy kosovarët po qëndronin në zonën afër lokalit të Lulit, por të shkëputur me nga 50 metra nga njëri-tjetri. Në kohën kur po prisnin daljen e Lulit, njëri prej kosovarëve ishte sulmuar prej tre personave të cilët i ishin qepur për ta rrahur. Ky kishte futur dorën tek pistoleta dhe ishte vetëplagosur po dashje. Siç na tregoi Sardiani më vonë, ai i kishte rënë telefonit të këtij kosovarit, por ai nuk përgjigjej. Më vonë ai është përgjigjur me gjysmë zëri. Atëherë është afruar Sardiani me kinezin dhe e kanë gjetur kosovarin të shtrirë në tokë. Ai i ka kërkuar Sardjanit ndihmë. Por, Sardiani ia ka marrë armën atij dhe kinezit dhe ka ikur. Kinezi, ndërkohë ka lajmëruar policinë dhe ka shkuar bashkë me shokun e tij në spital. Kur policia më pas ka shkuar në spital, kinezi i është dorëzuar policisë dhe kjo tentativë për të vrarë Lul Berishës dështoi.

SI IA MBLODHA AVNI GASHIT
COPAT E KOKES NE QESE
Indrit Dokles i ishte bërë fiksim se Avni Gashi kishte spiunuar kur ishte vrarë Klodi. Kjo përshtypje i ishte krijuar, pasi natën e vrasjes së Klodit, Avniu kishte qenë duke shkuar për në Tiranë dhe kishte ndaluar në autostradë, ku kishte parë makinën e Klodit të përmbysur. Këtë muhabet, Avniu na e kishte treguar mua dhe Indritit. Atë ditë do të luhej ndeshja Shqipëri-Turqi në Tiranë. Para se të fillonte ndeshja, unë me Indritin, Sardianin dhe Kujtim Bunën ishim tek shtëpia me qira, tek "21 Dhjetori". Indriti e mori në telefon Avniun dhe i tha, "hajde e flasim për punë pune, por mos i trego njeriu që ke ardhur këtu". Indriti la takim me Avniun tek hotel 'Mondial', te "21 Dhjetori", në Tiranë dhe e porositi që të vinte me furgon që të mos ta shikonte njeri. Dhjetë minuta para ndeshjes, Avniu i bëri telefon Indritit e i tha se kishte ardhur tek 'Mondiali'. Indriti i tha se po vij aty. Në këtë moment ne ishim te garazhi poshtë shtëpisë sime dhe po prisnim ardhjen e Avniut. Pas telefonatës që i bëri Indritit, ky i fundit dërgoi Sardianin në këmbë për ta marrë Avniun, pasi shtëpia ishte rreth 300 metra larg hotel 'Mondial'. Pas rreth 5 minutash, Sardiani erdhi së bashku me Avniun pa asnjë merak, pasi njiheshin me njëri-tjetrin. Sapo Avniu erdhi, ai u takua me mua, Kujtimin dhe Indritin dhe u ulëm tek karriget. Unë në atë kohë isha duke luajtur në kalçeto dore me topa ping-pongu së bashku me Kujtimin. Përpara se të vinte Avniu, ne e kishim planifikuar se ai do të vritej. Sapo Avniu u ul në një karrige, Indriti e pyeti atë për ngjarjen e vrasjes së Klodit dhe ai i tregoi momentin që na kishte treguar më parë. Pas pesë minutash ata afrohen afër meje dhe Kujtimit. Sardiani ishte në krah të djathtë të Avniut. Kur Avniu afrohet afër kalçetos, Sardian Sulejmani nxjerr pistoletën tip 'Zastava' me silenciator nga xhepi i brendshëm i xhaketës në krahun e majtë dhe e qëllon Avniun dy herë në krahun e djathtë të kokës. Avniu bie menjëherë në tokë. Unë mora një qese të zezë, vesha një palë doreza dhe me qese e mblodha kokën e Avniut dhe qesen e shtrëngova me skoç rreth qafës, në mënyrë që mos të dilte gjaku. Kujtimi më ndihmoi duke e ngritur kokën e Avniut që unë ta fusja në qese dhe ta shtrëngoja me skoç. Pastaj i hoqa jelekun Avniut, pasi ishte bërë me gjak dhe e tërhoqa nga pellgu i gjakut. Hapa bagazhin e "Jaguarit" dhe shtrova qese të zeza dhe pastaj morëm kufomën dhe e futëm brenda të katërt. Jelekun e futëm me një qese dhe e hodhëm në një kazan plehrash në lagje. Pasi e futëm trupin e Avniut në bagazh, filluam të pastronim pellgun e gjakut, të cilin e kemi pastruar me shtupa dhe detergjente. Shtupat, fshesat dhe celularin e Avniut, pasi i thyem, i hodhëm të kazani i plehrave në lagje. Kur i mbaruam këto punë, Indriti na tha që ai do të ikte para me Kujtimin, ndërsa unë me Sardianin do ta ndiqnim mbrapa me "Jaguar".
Indriti me Kujtimin morën një taksi dhe kur taksia erdhi, ne e ndoqëm nga mbrapa. Makinës "Jaguar" i jepja unë, ndërsa Sardiani ishte në vend të parë. Vazhduam rrugën për në autostradë dhe në Sukth morëm Indritin dhe Kujtimin, të cilët kishin zbritur nga taksia. Pastaj kaluam mbikalimin dhe morëm rrugën Plepa-Tiranë. Aty qëndruam në një lokal dhe hëngrëm bukë. Në atë kohë, ishte pjesa e dytë e ndeshjes Shqipëri-Turqi. Ne pritëm sapo u errësua pak dhe me pas hipëm makinës dhe morëm drejtimin për në Tiranë. Pasi kishim bërë rreth 100 metra rrugë, pamë një lavazh makinash dhe na u duk vendi i përshtatshëm për të hedhur kufomën e Avniut. Kthyem makinën me prapakolp, unë me Kujtimin veshëm doreza nga ato që përdoren për pastrim shtëpie, dolëm nga makina, hapëm bagazhin dhe pasi morëm kufomën e Avniut, e ulëm në tokë. Pastaj unë i hoqa qesen që kishte në qafë dhe këtë qese e futa në një qese tjetër të pastër dhe Avniun e vrarë e hodhëm tek disa ferra poshtë lavazhit. Mbasi e hodhëm trupin, i hoqëm dorezat dhe i futëm tek qesja me gjak. Këtë qese e futëm përsëri në bagazhin e makinës dhe pasi u futëm në makinë u nisëm dhe morëm rrugën nga kishim ardhur. Kur dolëm te 'Katër Rrugët e Shijakut', ndoqëm rrugën për në Tiranë. Kur kaluam Maminasin, ndaluam makinën dhe dogjëm qeset me çakmak dhe nga ato nuk ngeli asgjë. Pastaj vazhduam rrugën për në Tiranë, ku shkuam te garazhi i shtëpisë sime. Ata ikën të tre tek shtëpia e re që kishim marrë me qira, ndërsa unë qëndrova. Më pas mora vesh nga Indriti se armën me të cilën Sardiani qëlloi Avniun ai e kishte bërë copa-copa dhe e kishte hedhur nëpër puseta të lagjes. Të nesërmen te garazhi i shtëpisë sime ka ardhur Kujtim Buna, dhe unë me Kujtimin pastruam edhe njëherë vendin ku u vra Avniu. Mbasi e pastruam mirë dhe na u mbush mendja se nuk kemi lënë asnjë shenjë, filluam të mbyllnim dy vrimat që kishte lënë pistoleta në momentin që u qëllua Avniu. Vrimat i mbushëm me llaç dhe i lyem me gëlqere. Vrimat ishin në faqen e majtë të murit, në pozicion sipër njëra tjetrës kur futesh te garazhi majtas. Pasi i bëmë këto punë, Kujtimi iku, ndërsa unë qëndrova. Disa ditë më pas, Indritin e morën në telefon nga shtëpia e tij dhe i thanë se ka ardhur një fletë-thirrje nga Prokuroria e Durrësit. E kishin sjellë dy oficerë krimesh. Indriti konsultohet me babanë e tij dhe i thotë që nuk kam pse të shkoj. Indriti i tha babait të tij të takonte avokatin, në mënyrë që të pyeste nga prokuroria se për çfarë e kishin thirrur. Avokati nuk kishte kthyer përgjigje dhe pas dy ditësh, Indritit i vjen fletë-thirrja e dytë nga Prokuroria e Durrësit, të cilën ia kishte çuar tek shtëpia një mikrobus policie. Indritin e morën përsëri nga shtëpia e tij dhe e lajmëruan se kishte shkuar mikrobusi i policisë së Durrësit dhe i kishte çuar fletë-thirrjen. Indriti vendosi që të paraqitej në Prokurori.

VRASJA NE DISKO E ILIR KOLDASHIT
Një ditë para se të shkonte në Prokurori, ai ishte së bashku me mua tek shtëpia e tij me qira. Atë natë, tek shtëpia e Indritit ishte Kujtim Buna, Sardian Sulejmani dhe unë. Kujtimi doli nga shtëpia rreth orës 18:00-19:00 dhe na tha se do të shkonte të takonte disa shokë. Vjen në shtëpi aty nga ora 22:30, ishte i prerë dhe filloi të shante me fjalë të ndyra. Unë dhe Indriti e pyetëm se çfarë kishte që shante, por ai vazhdonte duke rrahur duart dhe duke sharë. Indriti e pyeti se çfarë kishte. Ai u përgjigj që truproja i diskos ia kishte bërë për kunj. Ne e pyetëm si është puna, dhe ai tha se kishte hyrë në disko me një shef policie të Lezhës, dhe atë nuk e kishte kontrolluar bodigardi, kurse Kujtimin e kishte kontrolluar. Kujtimi nga mërzia dhe nga inati kishte filluar të pinte në disko dhe kur erdhi në shtëpi, rreth orës 22:30, ishte bërë tapë. Indriti, pasi dëgjoi këtë i tha Kujtimit të shkonte të e zihej. Në këtë moment, Kujtimi stepet pak dhe unë e Indriti i thamë ta linte këtë muhabet për ta zgjidhur nesër. Kujtimi më përgjigjet mua, duke më thënë: "unë të kam ngrënë bukën në shtëpi ty, ndërsa ti akoma s'ma ke ngrënë bukën mua". Indriti i thotë Kujtimit që ai është më i madh se ty, prandaj duhet t'ia dëgjosh fjalën. Kujtimi, pas këtyre fjalëve merr në telefon një shok të tij që është punonjës policie me origjinë nga Kukësi. Kujtimi i tha atij që të shkonte tek shoku i vet, që ishte një mundës me origjinë nga Kukësi, me banim në Laprakë dhe të merrte dy pistoletat. Po ashtu, Kujtimi mori në telefon edhe mundësin që e thirri në emër, po mua nuk më kujtohet, dhe i tha që do të vijë shoku ynë t'i marrë pistoletat dhe t'ia japësh. Ai punonjësi i policisë shkoi i mori armët dhe ia solli po atë natë tek shtëpia, me qese. Ne kishim zbritur nga shtëpia dhe dolëm para restorantit turk, që ndodhet në rrugën e Kavajës dhe e pritëm atë policin që erdhi me makinën e tij. Hipën që të katërt, unë, Kujtimi, Indriti dhe Sardiani. Në makinë morëm pistoletat që ishin dy, unë të tipit 'CZ" dhe "Beretën" e mori Kujtimi. Të gjithë bashkë shkuam te disko që ndodhej tek "Hotel Sheratoni". Aty zbritëm nga makina dhe hymë në disko, unë, Indriti dhe Sardiani, ndërsa Kujtimi dhe polici qëndruan tek dera e diskos. Indriti takoi përgjegjësin e sigurisë së diskos dhe dolën që të dy jashtë duke biseduar, ndërsa unë me Sardianin i shoqëruam nga pas. Kur dalim jashtë, duke kaluar derën e diskos, Indriti i thotë përgjegjësit se cili është badigardi që e ka kontrolluar Kujtimin. Pas këtij momenti, Kujtimi shkon tek cepi i hyrjes së diskos që futesh për nga hoteli. Nga ajo si tip porte që ndodhej në këtë krah nga shkoi Kujtimi, del një person që e tërheq Kujtimin si leckë. Unë ndërkohë i them se kush je ti, se ne jemi katër vëllezër. Në këtë moment pas meje ishte Indriti, i cili me zë të lartë i thotë personit që po tërhiqte Kujtimin: "kush je ti"?
Ky person i thotë se jam Ilir Koldashi, po ti kush je. Indriti i përgjigjet: "unë jam Indrit Dokle". Ai i thotë: "ti je ai krimineli? Indriti i përgjigjet se jam nga Hasi, ndërsa atij i tha emrin e fshatit të tij. Personi nuk iu përgjigj dhe ne morëm rrugën për të ikur. Indriti del tek dera e portës së diskos. Personi ishte afër me Kujtimin dhe Sardianin. Në krahun tim ka qenë përgjegjësi i diskos. Indriti, para se të dalë tek dera shan duke thënë: "mbajeni mend se do t'u bëj motrën të gjithëve". Personi i thotë: "mua më shan nga motra, more kllëf", dhe i turret Indritit. Indriti i tha që unë nuk të shava ty. Kujtimi i del përpara këtij personi që u prezantua si Ilir Koldashi dhe e qëllon me të dy duart në fytyrë. Iliri i gjuan Kujtimit me grusht dhe ata lidhen me njëri-tjetrin duke u munduar t'i qëllonin njëri-tjetrit me grusht. Në atë kohë, Ilirin e kisha me kurriz dhe nxora pistoletën dhe e qëllova dy herë dhe pastaj ika me vrap. Vrapova në drejtim të pastiçerisë "Venecia" dhe mbas meje vjen Kujtimi dhe Sardiani me vrap. Indriti ikën avash-avash, ndërsa ne morëm drejtimin për në rrugën që të çon te Fakulteti i Gjuhëve të Huaja.
Kur shkova në buzë të rrugës së Elbasanit, afër një muri, tek cepi i tij e hodha pistoletën. Mora rrugën majtas dhe u futua tek rruga në krah të Fakultetit Ekonomik. U ktheva përsëri majtas dhe dola përsëri tek kryqëzimi ku kisha hedhur pistoletën. Aty u bashkova me Sardianin dhe Kujtimin. Kujtimi më dha pistoletën e tij dhe celularin dhe më tha të iki se ishte plagosur. Pashë se Kujtimi kishte gjak tek gjoksi. Pasi ikën Kujtimi me Sardianin, pistoletën e Kujtimit e hodha poshtë një qebaptoreje portative, ndërsa celularin e Kujtimit e kam hedhur në lulishten rrethuese të Fakultetit Ekonomik, brenda rrethimit. Pastaj mora drejtimin e fushës së sportit dhe pasi dola sipër Qytetit Studenti, u ktheva djathtas në një rrugë të asfaltuar dhe dola në rrugën kryesore të Elbasanit, dhe më pas u futa tek kodrat e Liqenit Artificial. Në një rrugicë afër Gardës kam ndaluar një djalë që po vinte me motor, të cilit i thashë që të më çonte deri tek "21 Dhjetorit" se e kam babanë shumë të sëmurë dhe i dhashë 20 euro si shpërblim. Gjatë gjithë rrugës, Indriti më ka marrë në telefon rreth 4-5 herë, duke më pyetur se ku isha.
Nga vendi ku kam bërë vrasjen e deri tek shtëpia, kam folur në telefon vetëm me Indritin dhe asnjë person tjetër. Shkova tek shtëpia e Indritit, ku rrinte me qira dhe aty më tha që ai djali ka vdekur në vend, ndërsa Kujtimi është rëndë. Pastaj Indriti më tha: "çfarë na bëre". Unë iu përgjigja: "ti e shave, Kujtimi i gjuajti, edhe ti po ta kishe në brez në atë moment do të qëlloje". Ai më tha që unë nuk do t'i shtija. Pastaj, Indriti më tha që unë të iki. Unë i thashë që unë po iki, e ai më tha: 'prit se do të vij edhe unë'. Dolëm nga kjo shtëpi dhe kemi shkuar tek shtëpia e një shoku tek stadiumi "Dinamo", në një pallat të ri shumëkatësh. Atë natë kemi fjetur aty dhe i treguam të gjitha atij shokut se çfarë kishte ndodhur. Para se të shkonim, ky shoku e kishte marrë Indritin në telefon dhe i kishte thënë që po e priste. Gjatë kësaj kohe, Indritit i telefonoi babait i tij dhe i tha që në shtëpi kanë ardhur për kontroll policia. Indriti iu përgjigj: "po mire, le të vijnë, se unë nuk kam bërë gjë".
Të nesërmen, unë i thashë Indriti që të shkonim tek shtëpia ime në Tiranë. Kështu bëmë. U nisëm të dy dhe shkuam tek shtëpia ime, që ndodhej tek lagja "21 Dhjetori". Kemi ndenjur në këtë shtëpi një ditë. Unë thirra gruan dhe fëmijët për të ndenjur atë natë me ta, ndërsa Indriti thirri në telefon Ervin Çukën nga Spitalla, i cili erdhi dhe kanë ndenjur bashkë duke bërë muhabet gjithë natën. Të nesërmen në mëngjes, Ervini iku dhe shkoi tek shtëpia e një sportisti nga Kukësi, që merrej me mundje dhe banonte në Tiranë, tek i cili Indriti i kishte lënë 70 mijë euro në ruajtje. Këtë mundësin po ta shikoj, e njoh. Unë atë ditë përcolla gruan dhe fëmijët dhe u thashë që të merrnin plaçkat dhe të shkonin tek shtëpia në Durrës, se kismet kur do të shihemi. Kur iku nusja, vura re se Indriti ia kishte dhënë numrat e telefonit të gjitha Ervinit dhe e kishte ngarkuar që të merrej me punët tona. Ervini shau pasi i ngeli barra atij, e kush merrej me të gjitha këto tani. Indriti i kishte dhënë 10 mijë euro borxh Ervinit. Në fakt, ishin 8500 euro. Indriti e mori në telefon motrën e tij të madhe dhe i thotë të vinte dhe ta takonte. Ne i thamë që t'i binte vërdallë rrugicave se mos e ndiqnin. Ajo erdhi dhe i tha Indritit se babai ka lexuar gjithë natën nenet dhe nuk bën më shumë se 8 vjet burg. Indriti i tha që: "unë nuk kam bërë gjë, do të marr blindën dhe do të dorëzohem". Unë nuk u ndjeva fare. Indriti i dha motrës 50 mijë euro dhe e përcolli. Kur iku motra e Indritit, i thashë atij që të vinte me mua në Itali, por Indriti më tha që do të dorëzohej në polici.

SHERRI PER PARATE ME INDRIT DOKLEN
U ndava me Indritin dhe gjeta një person që niste njerëz për në Itali, pa dokumente. Së bashku me këta persona, që po t'i shoh i njoh edhe sot, por nuk ua mbaj mend emrat, shkova nga Shkodra për në Han të Hotit dhe që andej kalova kufirin në këmbë për në Mal të Zi, por jo nga postblloku i policisë. Këtij burrit i dhashë 2500 euro dhe u ndava me të në kufi, sepse më pas më morën njerëz të tjerë që ishin të rrjetit dhe më dërguan në Bosnje, më pas në Kroaci, Slloveni, Austri dhe përfundimisht në Itali. Dua të them se para se të nisesha, i thashë Indriti që të marrë ndonjë lek kur të mbërrij në Itali, tek njerëzit që na kishin lekët të pambledhura nga shitja e mallit. Indriti më tha që lekët do të ndahen tek shtëpia e tij dhe ti nuk ke për të marrë asnjë lek. Këto fjalë m'i tha kur isha në Bosnje, dhe unë e mora në telefon, pasi gjeta numrin që përdorte në burg, nëpërmjet një shokut tim nga Durrësi. Ku shkova në Itali, aty rrija brenda dhe nuk dilja. Një shokut tim që nuk ia mbaj emrin, pasi nuk e kisha shok të ngushtë, ia kërkova numrin e babait të Indritit për t'ia plasur të gjithë të vërtetën në lidhje me ngjarjen e fundit dhe t'i thosha që nuk ia kam bërë unë Indritit, por Kujtim Buna. Unë e mora në telefon dhe më doli një i njohur i Kujtim Bunës dhe më tha që të bësh një deklaratë që andej nga Italia dhe të tregosh që e vrave ti Ilir Koldashin, që të dalin nga burgu ata të tre. Unë i thashë: "mirë, mirë, se do ta bëj unë deklaratën, por më jep numrin e Indritit". Ai më dha numrin 06930.... por nuk jam shumë i sigurt, ndërsa të njohurin e Kujtimin e kam marrë në një numër tjetër.
Unë fola me Indritin rreth orës 17 të pasdites. Në telefon ne kemi debatuar për ngjarjen e fundit dhe ai më thoshte që ma ke futur. Unë i thashë që nuk ia kisha futur unë, por Kujtim Buna. Ai më kërkoi që të bëja një deklaratë, që e kisha vrarë unë Ilir Koldashin. Unë i thashë: "do ta bëj deklaratën dhe e theva kartën e telefonit, dhe nuk jam lidhur në telefon më me të". Shkova në Breshia, tek një shoku im nga Durrësi dhe ndenja 4-5 ditë atje. Ai më tha se është kapur edhe R. Xh. me 10 kg heroinë të pastër dhe e takova një shokun tim, që i kishte vajtur për vizitë në burg dhe i kishte thënë që për faj të Tikut (meje), po ndodhnin të gjitha këto gjëra dhe se po të më kapte, do të më fuste një plumb. Në këto kushte, kam vendosur që pas katër muajsh qëndrimi në Itali të kthehem në Shqipëri, pasi më kishin dërguar si Lul Berisha, Indrit Dokle dhe familjarët e Ilir Koldashit persona për të më vrarë. U nisa nga Italia me makinë dhe shkova në Austri, dhe mes kufirit me Slloveninë më kapën policët sllovenë dhe më kaluan në Austri. Aty deklarova që jam nga Kosova dhe më quanin Arben Krasniqi dhe më dërguan në policinë e Prishtinë me aeroplan. Që aty kam ardhur në Rinas, po me aeroplan dhe jam dorëzuar.
Nuk kam gjë për të shtuar. Procesverbalin, pasi e gjej të rregullt, e firmos pa vërejtje.

Gjon Gàzulli, astronomi dhe diplomati shqiptar i shekullit XV

2009-09-29T06:13:00.000-07:00

Anila Prifti
Daniel Gazulli

Gjon Gàzulli ka qenë një ndër figurat më të shquara të shkencës evropiane të shekullit XV. Veprimtaria e tij shtrihet në atë hark kohor që lidh dy prej epokave më në shenja të kohës: humanizmit dhe Rilindjes Evropiane. Duke marrë parasysh shtrirjen e veprimtarisë së tij: astronomì, matematikë, fizikë, filozofi, diplomacì, arte, mund të thuhet pa frikë se ai ka qenë një enciklopedi e kohës së vet.
Pa dyshim, dy lëmet ku ai shkëlqeu më shumë janë astronomia dhe diplomacia.
Që të mund të hidhet dritë mbi jetën dhe veprën e tij, është e domosdoshme të gjurmohen arkivat e kohës: të Padovës, të Budapestit, të Venecias e sidomos të Raguzës (Dubrovniku i sotëm – ku ai jetoi e punoi më gjatë). Janë veçanërisht me vlerë seritë e mëposhtme arkivore: Diversa Notare; Acta Consilii Rogatorum; Acta Consilii Minoris; Lettere et commissione Levantis; Testamenta Notarile etj.
Por edhe arkivat private (nëse ruhen ende, e nuk i kanë rrënuar dallgët e mbrapshta të kohëve) kanë vlerë të madhe. Ndër to do të kujtoja: Arkivin e Fondeve Private Bassegli-Gozze.
Duke qenë se Gàzulli ushtroi veprimtarinë e tij si në Itali, në Raguzë, ashtu edhe në shumë vende të tjera evropiane, ku e çoi detyra e tij diplomatike e shkencore, të dhëna të vlefshme jep edhe literatura e kohës, mbi këtë enciklopedì shqiptare.
Rreth veprimtarisë së tij shkencore gjendemi në një vështirësi tash për tash të pakapërcyeshme: duhet të kënaqemi me sa na japin autorë të tjerë për të, veçanërisht Grmek, Boshkoviç, Juriç, Musantius, Appendini (sidomos ky), Johannsis de Monte Regio, Brotto – Zonta, etj., pse libri i tij, për të cilin Jan Pannoni, oborrtar i mbretit të Hungarisë,. Matia Korvini, i shkruan: “……ai libri i Juaj ku do mendime të kapërthyeshme të astrologëve të vjetër… i gjetëm të shtjelluara në dritë të diellit”, fatkeqësisht, nuk është gjetur ende e duhen kërkime të posaçme, ndoshta në Budapest.

ASTRONOMI

Gàzulli, sipas autorëve të ndryshëm, gjuhësh e kombësish të ndryshme, na sillet herë me emrin Gjon e herë Gjin (natyrisht edhe Joanis, Giovanni etj., por që është e njëjta gjë), ashtu edhe me mbiemër të pakristalizuar, si Gàzulli, Gazulis, Gaxuli, Gazzolo etj., por që është fjala gjithmonë për të njëjtën figurë historike e shkencore. Që të mos e endim tepër lexuesin në këto hulumtime, format Gjon e Gjin janë një ngatërrim i thjeshtë, pse Gjin quhej i ati.
Nëse Gjoni lindi në tokën amë, apo në Raguzë, ku ishin strehuar shumë familje shqiptare mbas trazirave tronditëse të pushtimeve turke, sidomos aty nga fundi i shekullit XIV e fillimi i shekullit XV, autorë të ndryshëm e ngatërrojnë keqas këtë temë, por një gjë është e sigurt: familja e tij i përkiste atij trungu fatlum të Gazullorëve që i lanë emër të pashlyeshëm vetes në historinë kombëtare, përgjatë gjashtë shekujsh.
Aso kohe, në Raguzë u ngulën shumë familje shqiptare, që lanë emër, si Gjon Durrsaku (Johannes de Durachio), i biri Domenik Durrsaku, piktor i përmendur, Marin Beçikemi, e sa të tjerë, ndër ta arkitektë të famshëm, që lanë vepra monumentale e, simbas Giuseppe Gelcich, “janë vepra të gjenisë e mjeshtërisë shqiptare”.
Po nga kishte ardhur familja Gàzulli në Raguzë?
Për këtë na ndihmojnë vepra autentike arkivore: Regjistri i Kadastrës dhe i shitblerjeve për krahinën e Shkodres i viteve 1416-1417, që ruhet në Arkivin e Shtetit në Venedik (Archivio di Stato di Venezia) (Shih edhe: Giuseppe Valentini “Acta Albaniae Veneta”, pjesa II, vëllimi VIII, ku zihen në gojë, si pronarë në Zadrimë, veç të tjerësh, edhe Bardh Gàzulli, Dedë Gàzulli, Klamada Gàzulli e Mankez Gàzulli).
Gjyshi i Gjonit quhej Pal, një emër që sot e kësaj dite, bashkë me atë Gjon, përsëriten prej brezi në brez në këtë familje, siç është zakon në Veri të Shqipërisë. Ndërkohë, axha i tij, Matia, që cilësohet shumë i pasur, ndeshet qoftë në Raguzë, ashtu edhe si prift në Barbullush.
Pra, edhe nëse familja Gàzulli, ose një pjesë e saj, lëvizi, apo jetoi edhe në Raguzë, për shkaqe historike që i përmendem, ajo rrënjët i ka pasur përherë në trojet tona Veriore.
Mbiemri Gazulli, apo Gazullorë, që gjendet në Veri qysh në krye të kohës (si në Sapë – pra Zadrimë - Kashnjet, por edhe në Fan e Kabash), duhet të ketë edhe një shpjegim të thjeshtë etimologjik: gazullor në atë kohë e më herët do të thonte gazmor i të sotmes. Bie fjala, te Zef Serembe ndeshim: Kangjelë gazullore, që në shqipen e sotme do të ishte “Këngë gazmore”. Është gjasa, pra, të mendohet se ndonjë i parë i fisit të ketë qenë njeri i gëzueshëm, i hareshëm, hokatar – si i thonë popullorçe - e të jetë thirrë pikërisht për këtë, bie fjala, Pal Gazullori, që sot do të ishte sot Pal Gazmori. Por ndërsa mbiemri cilësor “gazullor” ndër shekuj është shndërruar në “gazmor”, mbiemri i familjes, siç është e natyrshme, ka mbetur i ngurtësuar, Gàzulli. Kaq sa për të thënë se toponamistika nuk mund të na ndihmojë shumë për prejardhjen e kësaj familje, për shkak të dyndjeve të shpeshta, si rrjedhojë e mizorive të kohës. Gjithsesi, si Gjoni, ashtu edhe Gazullorë të tjerë në shekuj, mbesin pinjoj të shquar të një trungu të padyshimtë shqiptar e më ngushtë të Shqipërisë Veriperëndimore.
Duhet shënuar se dokumentet më të besueshëm mbi prejardhjen e Gàzullit duhet të mbahen një Testament Noterial i Mati Gàzullit (Arkivi Historik i Dubrovnikut) i datës 24 shtator 1426, ku caktohet si trashëgimtar (pse vetë Matia ishte prift) nipi i tij Gjoni, i biri i Gjinit, nipi i Palit. Po ashtu, nga një prokurë noteriale e datës 02.06.1428 Gjon Gàzulli, “figlio di Gini” (i biri i Gjinit) deklaron se gjatë studimeve në Padova ka lënë një arkë me libra dhe sende të veta, e se cakton si të plotfuqishëm të tij Anton Vuçetën nga Raguza për tërheqjen e arkës.
Nga këto dy akte gjejmë të dhëna që dëshmojnë se Pali (gjyshi i Gjonit) ishte nga Zadrima (de Sapa), ashtu si ishin prej asaj ane edhe shumë të tjerë që përmenden në këto dokumente të ardhur prej Deje (Vau i Dejes), Pultit, Ulqinit e Tivarit, të gjitha treva shqiptare.
Këto dokumente kaq të vlefshëm kanë një mangësi keqardhëse: asnjëri nuk bën fjalë për datëlindjen e Gjonit apo për kohën kur filloi shkollimin.
Pse kjo mangësi, kur dihet sa e zhvilluar ishte Raguza aso kohe e se ruhen sot e kësaj dite të gjithë regjistrat i lindjeve?
Përgjigjen mund ta gjejmë te një dokument tjetër, protokollin e dhënies së gradës doktor shkence në Universitetin e Padovës, 31 janar 1430 (shih Brotto-Zonta, Acta graduum Academicorum Gymnasii Patavini”, ai quhet: “Ioannis q. Gini Gaxuli de Albania” (Gjoni, i të ndjerit Gjin, nga Shqipëria), çka dëshmon jo vetëm përkatësinë e tij etnike, por edhe faktin që (bashkë me mungesën në regjistrat e lindjeve në Raguzë) Gàzulli kishte lindë në Shqipëri e në Raguzë ishte i ardhur, ndoshta te axha i tij, prift e i pasur, Mati Gàzulli. Pra, mungesa e regjistrimit të lindjes së tij në regjistrat e lindjeve në Raguzë dhe cilësimi “DE ALBANIA” e bëjnë të padyshimtë vendlindjen e tij në tokën amë. (Kujtojmë edhe se qytetarët e Raguzës në dokumente të viseve të tjera cilësoheshin “DE RAGUSA” duke qenë kjo, ashtu si Venediku, Republikë më vete).
Atëherë, ku duhet ta vendosim datëlindjen e Gàzullit? Sigurisht aty nga fillimi i shekullit XV, derisa më 1428 ai kishte kryer studimet në Universitetin e Padovës.

Ndriçimi i veprimtarisë së Gàzullit si shkencëtar, fatkeqësisht, mund të bëhet vetëm nëpërmjet referimeve të tërthorta, pse nuk kemi arrijtë me gjetë asnjë vepër të tij.
Atëherë le t’u referohemi atyre.
Historiani i madh Francesco Maria Appendini, në veprën e tij “Notizie istorico-critiche sulla antichità, storia e letteratura de Ragusa”, II, Raguzë 1803, shkruan për një letër të J. Çesmiçkit, ku thuhet: “Libri, për të cilin flitet në këtë letër, duket të ketë qenë botuar dhe ndoshta nuk është vepra e vetme e shkruar nga Gjon Gàzulli. Ky hamendësim fiton një gjasë më të madhe pse në tabelën kronologjike të Musantio-s, Gàzullin e ndeshim ndër matematikanët më të mëdhenj të shekullit XV”. (Shih edhe: Giovanni Domenico Musantio, “Tabulae chronologichae”, 1740). Atë e përmendë edhe një bashkëkohës i tij i shekullit XV, astronomi Johan Myler nga Kënigsbergu. Po ashtu, astronomi Georg Peurbach në veprën e tij «Theoricae novae planetarum» sjell edhe një vizatim të Gàzullit. Ndërkaq, historiani rus i shkencave ekzakte, V. Zubob,i thotë se veprën e tij të madhe mbi astronominë Gàzulli e botoi më 1438.
Pra, gjithsesi, këto janë një pjesë e vogël e dëshmive të tërthorta që flasin për Gàzullin astronom me famë evropiane.

Si arriti ai deri këtu?
Sipas të gjithë gjasave, Gàzulli studioi në Raguzë, e mandej, në vitin 1422, shkon në Padova, ku kryen studimet universitare më 1428, kurse më 31 janar 1430 mbron doktoratën në një atmosferë me ngjyra të theksuara atdhetare, pse aty morën pjesë shumë abreshë të Italisë, ashtu edhe shqiptarë të tjerë të ardhur kryesisht nga Raguza (përmendin pjesëmarrjen e tyre në këtë datë të shënuar Gjergj Gaspri, Andrea Durrsaku etj.).
Mbas doktoratës Gàzulli niset «me mision» në Itali e Francë (do të ishin misione të natyrës diplomatike, pse mbi Ballkan po bënte gj ë mën gjysmëhëna) e mandej kalon disa vite në Raguzë, deri më 1439, kur mori Katedrën e Matematikës po në Padova.
Në Raguzë ai thellon kërkimet e tij në lamë të astronomisë. Sot e kësaj dite në Bibliotekën e Raguzës (Dubrovnikut) ruhen disa shënime kritike mbi veprën më të shquar të asaj kohe Theorica novae planetaruum të astronomit vjenez G. Purbah.
Pa dyshim që përmasat e Gàzullit astronom, sadoqë përsëri tërthoras, dalin në lidhjet e vlerësimin e tij në oborrin e mbretit hungarez Matia Korvini.
Shumë studiues, sidomos kroatë, marrëdhëniet aq të mira në mes Raguzës dhe mbretërisë më të fuqishme e më të lulëzuar të kohës, Hungarisë, i shohin të kushtëzuara edhe nga personaliteti i Gàzullit e te fama e tij në atë kohë.
Siç thamë, një pjesë të mirë të jetës ai e kaloi në Raguzë, qoftë në mes viteve 1433-1439 (para se të shkonte rishtas në Padova), ashtu edhe në vitet e moshës së shtyer. Këtu ai u emërua nga Këshilli i të Urtëve (kujtojmë se Raguza ishte Republikë e pavarur) Rektor i Shkollave të Raguzës. Këtu edhe u bë astronom në zë në mbarë Evropën, sa mbreti i Hungarisë, nëpërmjet një letre dërguar Këshillit të të Urtëve të Republikës, i lutet atij Këshilli që Gàzulli të shkonte në oborrin e tij e të udhëhiqte studimet astronomike. Në një letër të dytë datë 26.06.1459 Këshilli i Republikës njoftonte rishtas lartmadhërinë e tij Korvini se po përpiqeshin me i mbushë mendjen Gàzullit të shkonte atje, po ky gjente si shkak kundërshtimi moshën e tij. Teoria e tij e “yjësive qiellore” tashmë ishte bërë mbizotëruese në botën shkencore që do të printe Kopernikun. Ja një fragment nga letra e Çesmiçkit, edhe ky shkencëtar i shquar kroat e ishnxënës i Gazullit, tashti në oborrin e Matia Korvinit, drejtuar pikërisht Gjonit tonë:
“Ju jo vetëm keni plotësuar shpresën tonë, por keni bërë edhe më shumë. Libri, të cilin na keni dhuruar, na pëlqen pa masë. Ai është aq i mbushur me dijeni e risi, sa që leximi i tij na ka sjellë kënaqësi sikur edhe studimi me interes të jashtëzakonshëm. Pranojmë se aty kemi gjetë sqarime për disa thënie të ngatërruara të astronomëve të lashtë, që prej moti kemi arrijtë t’i kuptonim. Për këtë arsye Ju porosisim me gjithë shpirt që të mos përtoni të vazhdoni me shkrue e t’i jepni fund veprës së filluar, e cila do të ketë rëndësi të madhe për shkencëtarët dhe për famën Tuaj ………….. Angazhohuni të punoni për llogari tonë e me shpenzimet tona sferat armilare të Ptolomeut, për arsye se këtu, në Mbretnin e Hungarisë, nuk kemi një mjeshtër, i cili të dijë t’i punojë ato … “
Mbas vdekjes së Gàzullit, më 1465, këtë vend, pra të astronomit në Oborrin Mbretnor të Hungarisë, e zuri Johan Myler, më i famshmi i astronomëve të kohës, që në veprën e tij më të rëndësishme botuar pikërisht aty (Budapest) përmend shpesh Gàzullin, edhe duke iu kundërvënë atij mbi disa trajtesa mbi yllësit qiellore, çka dëshmon se Myler në Hungari u përball jo vetëm me famën e Gàzullit, por padyshim edhe me librin e tij, që na sot nuk e kemi në dorë. Është pikërisht kjo kundërshti – më një anë fama e tij, më anë tjetër mungesa e librave të tij – që na kthen gjithçka në një enigmë që sot nuk jemi në gjendje ta zgjidhim. Kjo nuk ulë aspak vlerat e tij mbarë evropiane, siç e dëshmon një bibliografi e pafund që gjendet anë e kënd Evropës: në Krakovë (Poloni), në Karlsrue (Gjermani), në Bibliotekën e Vatikanit ku Johan Fisher na sjell tabelat astronomike të Gàzullit, e referimet e shumë e shumë astronomëve të famshëm edhe në shekujt vijues (Jo që teoria mbizotëruese e ndarjes së yllësve të qiellit për më se një shekull mbas vdekjes së tij mbeti ajo e quajtur e Campanum dhe Gàzulli, kurse emri i tij vazhdoi të përmendet në shumë studime të shekujve XVI-XVII. Vetëm në shekullin XVII kur astronomia gjet mjete të reja studimi e ishte shtyrë shumë përpara drejt asaj që njohim sot, Gàzulli fillon e përmendet më rrallë, edhe pse autorë të shquar si Musanti ende i referohen atij si fillesë e një këndvështrimi të ri astronomik (dmth shkëputja nga astrologjia e mesjetës së hershme).
Vërtetë Eskilit i humbën tragjeditë, por jo të gjitha (Ka që thonë se më mirë që i humbën, se tragjedi kjo Botë po ka mjaft edhe pa Eskilin). Kurse humbja (shpresojmë mosgjetja deri më sot) e veprës së Gàzullit për historiografinë e shkencave shqiptare është vërtetë një humbje e madhe.
Në Arkivin e Raguzës ruhen 11 faqe dorëshkrim i Gjon Gàzullit, por ato nuk janë një vepër e mirëfilltë, por thjeshtë udhëzues për përdorimin e astrolabit. Edhe pse vetëm një udhëzues, autori shfaq aty një kthjelltësi të tillë, që ka bërë t’u kthehen studimit të atyre faqeve të pakta shumë e shumë studiues të ditëve tona.
Meqë jemi ende në lamë të shkencës, simbas dokumenteve arkivore të kohës, del se Gjon Gàzulli kishte një prej bibliotekave më të pasura për kohën jo vetëm në Raguzë, por edhe më gjerë.

DIPLOMATI

Aftësitë e rralla të Gjon Gàzullit janë shpalosë, jo vetëm në lamë të shkencave të sakta, por edhe si një prej diplomatëve më të shquar të kohës.
Siç dihet, popujt ballkanikë po përpiqeshin t’i bënin ballë pushtimit osman. Ishin kohë të vështira, jo vetëm për Gadishullin, por rrezikoheshin edhe pjesë të tjera të Evropës, e këta, më shumë se me mbështetë luftën e popujve ballkanikë, për interesa të veta, u bënë aktivë në mbështetjen e këtyre përpjekjeve. Qendrat kryesore të një diplomacie aktive ishin aso kohe Roma e Budapesti.
Mision i parë diplomatik i dokumentuar i Gàzullit është udhëtimi i tij për në Romë, që të takonte mbretin e Hungarisë Sigmundin (paraardhësin e Korvinit), me rastin e kurorëzimit të tij mbret prej Papës. Ky mision, simbas vetë dokumenteve raguziane, i ishte besuar më të shquarit të asaj Republike e me autoritet edhe ndër hungarezë.
Misioni i tij i dytë është ai i vitit 1435 në Italinë e Jugut e, fill mbas pak në Slloveni.
Në ato vite bashkëpunimi në mes princave shqiptarë e Sigmundit të Hungarisë ishin dendësuar shumë. Ka qenë pikërisht Gàzulli ai që lehtësoi rikthimin e shumë shqiptarëve në Atdhe, me qëllim forcimin e rezistencës antiosmane, e kjo veprimtari vazhdoi me udhëtime të shpeshta në Romë, Firence, Sienë, Lubjanë etj.
Duke qenë i përpirë në këto veprimtari të dendura diplomatike, Republika e Raguzës e liron atë nga detyra e Rektorit dhe emëron në vend të tij Pal Gàzullin, të vëllanë, që cilësohet ndër dokumente “magister, prudens et literatus vir”, çka do të thotë se kishte kryer edhe ai studime universitare, si dhe identifikohet si vëlla i “magister Johannis Gaxuli”. (Kujtojmë se, si Pali, ashtu edhe vëlla tjetër Andrea, do të përmenden më vonë si bashkëpunëtorë të afërt të Kastriotit).
Po afrohej “Stina e madhe e Kastriotit” e vëllezërit Gàzulli, Pali, Andrea, Dhimitri, e mbi të gjithë Gjoni, do të kishin një vend të rëndësishëm në atë “stinë”.
Nga viti 1443 Raguza shërbeu si qendër informacioni për Evropën e krishterë, mbi sa po ndodhte në Shqipëri, ku kishin filluar në masë kryengritjet antiosmane, me në krye Gjergj Kastriotin. Gàzulli, si diplomat i sprovuar, u angazhua pothuaj tërësisht në çështjen shqiptare. Në vitet e para ai bëri sa askush tjetër për tërheqjen e vëmendjes për çka po ndodhte në Shqipëri, duke shfrytëzuar udhëtimet e tij të shumta diplomatike për llogari të Raguzës.
I gjendur nën trysninë e rrethimeve të njëpasnjëshme turke, Kastrioti u kërkoi ndihmë si Raguzës, ashtu edhe Venedikut, Romës, Napolit e Hungarisë. Me përjashtim të kësaj të fundit, të parët u mjaftuan me ndihma financiare apo edhe me ndonjë armatim, por jo me një bashkëpunim konkret, pse nuk donin të hynin në luftë të drejtpërdrejtë me Turqinë.
Në gjithë këtë veprimtari diplomatike, dy ishin “ambasadorët” shëtitës më të rëndësishëm të Kastriotit, vëllezërit Gjon e Pal Gàzulli, ky i fundit sidomos me përfaqësimin e Kryezotit të Shqipërisë pranë Papatit, por edhe si “këshilltar” i Gjergjit tonë, aq sa qé quajt “mendja e Kastriotit”.
Por Gjoni, si do ta tregonte fundi jo i largët e jetës së tij, pak e nga pak u tërhoq nga diplomacia për arsye shëndetësore e moshe, por shumë historian janë të mendjes se u tërhoq edhe nga dëshira e zjarrtë t’i çonte deri në fund studimet e tij shkencore.
Ishte pikërisht në këtë periudhë kur doli më në dukje roli i Pal Gàzullit si diplomat.
Duhet thënë se aty nga fillimi i viteve 50 e deri sa u shua Fatosi i Kombit, Pal Gàzulli ishte ai që mbajti lidhjet e Shqipërisë me Hungarinë, Raguzën e me mbarë Gadishullin Apenin. Për këtë ka dokumente të pafund, por nuk është rasti me i sjellë këtu. Po kujtoj vetëm një frazë të Barletit “.. e ishte ky Pal Gàzulli mendja e Gjergjit tonë e që ia mbushte zemrën me guxim me vazhdue luftën kundër të pafeve ..”.

Historia e shqiptarëve dhe “Historia e Shqipërisë”

2009-09-24T10:13:00.000-07:00

Nga Anila Prifti

Përkimet e ngjarjeve tronditëse, prej kohësh jam munduar t`i emërtoj, herë si mallkim... e herë si rastësi të këqija. Shpeshherë i kam veçuar në mendimin tim, kam ndenjur ngeshëm me to, për të marrë të gjitha sepse-të e mundshme. Mirëpo, më ndodh që, në ngatërrime “themelesh” të më turbullohet mendimi, të më lëshojë arsyeja dhe të më braktisë perceptimi. Këto ditë u pështjellova në vorbullën e Historisë, ndërtuar mjeshtërisht prej pseudohistorianëve, ose historianëve dhe akademikëve, që na ushqejnë me bëmat e skandaleve të tyre shkencore dhe mentale. Ca njerëz të mbyllur, të mykur në Akademinë e Shkencave të Maqedonisë, kanë vendosur të hedhin dritë mbi veten, duke thënë se shqiptarët paskan qenë ardhacakë në tokën e tyre!? Ca hartues librash historie, këtej nga anët tona, seç kanë “mrekulluar” me një libër, që po kthehet në gangrenë. Lëmsh i vërtetë historie, i përzier me histori jetësore puthadorësh e servilësh.
Akademikët maqedonas vërtetuan dëshpërimin e radhës, me anë të pretendimit të tyre qesharak mbi autenticitetin e shqiptarëve, mbi kohëvendosjen e tyre në trojet e Maqedonisë, mbi rolin e shqiptarëve në atë vend prej shekujsh. Por ndaj tyre u ngrit një masiv i tërë kundërshtish, jo vetëm historike, por edhe etike; me kundërshti, jo vetëm historianësh shqiptarë, por edhe nga qarqe të caktuara ndërkombëtare, të cilët vetëm sa ia tërhoqën pak “veshin” Maqedonisë, që tashmë ka pranuar tërheqjen e versionit meskin për origjinën e shqiptarëve të Maqedonisë.
Po me këtë “historinë” tonë, çdo të bëhet?!
Kryefjala apo vëmendja e opinionistëve këto ditë është përqendruar te një tekst historie, që tashmë është servirur. Ekspertë të historisë sonë, të kësaj historisë së kohës sonë, kanë derdhur gjithë talentin e njohurive të tyre, kanë shpalosur gjithë vizionin e tyre të largët, duke na treguar se historisë së `97-s i vëmë emër që sot, ca kryeministra s`janë të devotshëm të listohen përkrah të tjerëve, madje, këta “historianë”, me tentativën e tyre të të bërit histori, na mbyllin edhe dosje e gjyqe, për të cilat, në një tjetër anë po bëhet debat i ashpër...
Çuditërisht, në të njëjtën kohë, më vjen kjo “përzierja historike” e historisë së shqiptarëve, e Historisë së Shqipërisë, e historisë sime... Për të parën tashmë u sigurova: ata akademikët e Maqedonisë do të rishikohen nga një palë tjetër vërtet akademike, në gabimin e tyre të vetëdijshëm. Në rast të kundërt, ndërkombëtarët më kanë mësuar të çlirohem nga ky shqetësim: më kanë bindur se ata dinë ta thonë fjalën e tyre në kohën e duhur. Ndaj, edhe shqetësimi im realisht ishte krejt i pakët, në lidhje me “pakujdesinë” enciklopedike të FYROM. Mirëpo, frymëmarrja ime ndalon dhe çalon pikërisht në këtë “historinë” tonë.
Ajo çka vërej më së miri, ka të bëjë me paqartësinë, me të cilën na përcillet ky moment, i cili, gjithsesi, jam e bindur se do të kalojë po me mjegullnajën e nisur. Ndërsa dëgjojmë politikën apo kronikat me opinione fëmijësh, pështjellohemi më tepër rreth asaj mugëtire apo ironisë së fatit historik të shqiptarëve, i përcaktuar që në gjenezë nga opinionet, dëshirat individuale apo grup individësh, interesat e të cilëve janë më tepër se meskine dhe krejt të përkohshme, por që lënë pas tyre gjurmët më të shëmtuara dhe më të hidhura për një popull. Këtë shije provova, ndërsa, me vëmendje po ndiqja debatet për akademikët maqedonas dhe tërheqjen e tyre pas sinjaleve nga larg. Kur, befasisht m’u përplas para fytyrës historia e viteve të mija, por, sipas versionit shkencor dhe atij politik të një hapësire më të ngushtë spirutale. Është ky momenti ku nis dilema për çdo banor të këtij vendi që, çuditërisht, është virusuar nga opinioni. A është kjo historia që duhet të mësojnë brezi më delikat i kësaj shoqërie, apo duhet diçka tjetër? E, pavarësisht nga zgjedhja që duhet të bëjmë, çfarë e bashkon këtë moment me atë të historisë së shpallur nga maqedonasit? Ishte e mjaftueshme koha, përtej vulgaritetit të treguar nga politika për këtë çështje, për të më vendosur në pozicionin e një njeriu të pamundshëm, të një individi, forca apo vërtetësia e të cilit është e pavlerë. Po aq e mjaftueshme ishte koha dhe përpëlitja e paralelizmit apo e njehsimit që tregon gabueshmëritë historike, saqë në heshtje lajmërova breza të tëra pas meje: Do të keni fatin tim!

Gazeta "Libertas"

Parlamenti 2009’ në duart e Oligarkëve

2009-09-22T08:46:00.000-07:00

Parlamenti i ardhshëm, ka shumë mundësi të jetë pushtet në duart e biznesmenëve, të grupeve të interesit për të qenë të pranishëm me përfaqësues politikë, në ligjbërje,
Lobingje etj. Masat për këtë tashmë janë marrë, pritet vetëm finalizimi.
Mbi 150 mijë Euro janë vënë në dispozicion për të shënuar emrin e një kandidati në listën e të përzgjedhurve për deputetë, në zgjedhjet e ardhshme. Njerëzit e pazareve tentojnë të kapin elitën e politikës. Paratë afrohen nga bizneset e ligjshme dhe ato të paligjshme.
Ky informacion doli së fundi nga burime të besueshme të dy partive kryesore të politikës shqiptare, PD dhe PS. Sipas kësaj skeme, deputetët e ardhshëm do të jenë në shërbim të biznesit të ligjshëm dhe atij të paligjshëm, duke krijuar kështu pushtetin e oligarkëve shqiptarë. “Gjithçka po realizohet sipas një skeme hartuar, skemë kjo që e posedojnë katër personalitetet më të larta të Partisë Demokratike. Çdo emër kandidati, në listë, do të vendoset në pozicionin e fituesit të mandatit nëse ai përfaqëson interesat e një biznesi. Brenda partisë, të gjithë e kanë të qartë, ka pakënaqësi, por askush nuk mundet të flasë. Janë paratë ato që do të përcaktojnë listën me emrat fitues për parlamentin e ardhshëm. Propozimet e bazës do të rezultojnë të pavlefshme, nëse ato nuk do të miratohen nga qendra e përbërë prej krerëve të grupeve në parti.”- tregon burimi brenda Partisë Demokratike
Situata brenda partive politike, të lartpërmendura, ka filluar të jetë jo e qetë. Zgjedhjet e ardhshme po venë në lëvizje strukturat e mundshme formale dhe informale për blerjen e pushtetit. Burime të besueshme tregojnë se po përzgjidhen emra, pas të cilëve qëndrojnë biznese qofshin këto të ligjshme ose jo të tillë. Për të konkretizuar skemën, vendosja e një emri kandidati në listë, në pozicionin e fituesit sipas proporcionalit në zgjedhjet e kësaj radhe, shpërblehet me një vlerë mbi 150 mijë euro, e cila rritet sipas rëndësisë së rajonit ku personi do të dalë fitues. Të njëjtat burime tregojnë se vlerat e afruara mbi shumën e lartpërmendur lëviz nën dorë, kur është fjala se ajo afrohet nga bizneset informale. Për këtë janë gjetur edhe “sekserët” e duhur. Nga ana tjetër, të interesuarit për marrje pushteti, që përfaqësohen me biznese të ligjshme, sipas informacioneve, po marrin kontakte të drejtpërdrejta me përfaqësues të elitës së politikës.
Kjo skemë, duket se nuk është përvetësuar vetëm nga partia në pushtet. Edhe opozita e parti të tjera po përballen me pasojat e skemës. Në Partinë Socialiste, thuhet se me hartimin e listës po merret një grup i ngushtë. Ata, që mendojnë se i kanë dhënë forcës së tyre politike në vazhdimësi, ndjehen të rrezikuar. Afrimi i bizneseve informale, kryesisht, po tenton rrëzimin e emrave të “veteranëve” me qëllimin e prurjes së kontingjentit në interes të bizneseve.
Kësisoj, në një të ardhme të shpejtë, do të shohim se pushteti do të jetë i përqendruar në duart e oligarkisë shqiptare, që pasurohet duke spekuluar, në informalitet, nga trafiqet etj. Gjë, e cila do të afrojë një pushtet ekonomik politik të paqëndrueshëm, kapitalizmit pa vizion dhe një parlament kryesisht pushtet i bandave. Kjo, për shkak se në vendin tonë vazhdon kapitalizmi anarkik. Raportet e fundit të ndërkombëtareve, për trafiqet dhe korrupsionin tregojnë se shteti e ligji nuk kanë kontroll mbi territorin, mbi ekonominë. Ai shfaqet i dobët dhe në interes të atyre që kanë kapur shtetin. Korrupsioni në Shqipëri, treguar në raportet e investuesve të huaj, ka majmur zyrtarët. Politologët shpjegojnë se kjo e fundit ka afruar dhunim të drejtave të njeriut dhe dhunim të lirisë së shtypit.
Vetëm dy muaj më parë, në gazetën “Agon” u botua një paralajmërim. Në të thuhet se çdo deputet, politikan i shfaqur në publik pas votës së qytetarit, do të jetë një pjesëtar i krimit të organizuar, që parashikohet të jetë Qeveria e Mafies në Ballkan. Në këtë konkluzion duket se po arrijnë specialistë të shërbimeve inteligjente ndërkombëtare, të cilët në bashkëpunim me ekspertë ekonomiko-financiar, me qendër në Nju York, po përgatisin një raport studimi për Ballkanin 2010. Hartuesit e "Ballkan 2010" janë të mendimit se korrupsioni dhe krimi i organizuar në Ballkan është ,fatkeqësisht, një nga shembujt e parë të bashkëpunimit të mirë ndëretnik. Studimi po i referohet kryesisht të dhënave të ekonomisë informale e kriminale; trafikut të drogës, trafikut të armëve, korrupsionin të qeverive, lidhjeve kriminale të politikës ballkanike, financimeve të errëta në fushatat elektorale, sistemit të drejtësisë dhe atij policor në të gjitha vendet e rajonit. Antonio Maria Costa, drejtori ekzekutiv i Zyrës së OKB-së për drogën dhe krimet në Ballkan, pak kohë më parë, deklaroi se krimi ordiner në këtë rajon është ulur, por krimi i organizuar dhe lidhjet e tij me politikanët dhe biznesmenët, vazhdon jetë sfidë serioze në disa vende. Alarmi i ministrave të Ekonomisë dhe Financave, të Bashkimit Evropian, shtroi kërkesën që vendet anëtare sëbashku me institucionet evropiane dhe Europol të bashkëpunojnë me autoritetet e vendeve të rajonit për të monitoruar lidhjet e krimit të organizuar dhe financimin e tyre si dhe për të parandaluar qarkullimin ilegal të armeve në Ballkan. Në raportimet e tyre citohet se shtetet postsocialiste të rajonit (jo të gjitha), janë burgosur në kthetrat e krimit të organizuar dhe të korruptimit. Ky i fundit, gjithnjë në rritje, ka vënë në kontroll të rreptë sferat kyçe të shoqërisë, ku politika kuptohet si biznes më produktiv, i cili mundëson pasurimin brenda natës dhe privilegje të shumta pa pasur asnjë përgjegjësi.

Botuar në 2008

Portret

2009-09-22T01:00:00.000-07:00

Ecën në atë rrugë së cilës ia di edhe foletë e milingonave. Vite më parë po në atë shteg u ikte shikimeve. Zërat e zogjve kanë pushuar. Zhurma e ndonjë llamarine makine e gërvisht, larg dëgjohen thirrje babëzie, vijnë përtej mureve të rrugicës së saj si klithmë hijena.
Eshtë muzg. Ajo kërkon fëshfërimën e pemëve, do të flas me to, por dëgjon dihatjen e bagëtive të vetmuara. Vështron drejt perëndimit, pret shkëlqimin e mikut të saj si dikur, të përshëndet për këtë natë, por zemërimi i natyrës në lot i ndriçon asfaltin që pret të kuqet. Vetëm toka, ajo është më e fortë, e zezë, asaj i dhëmbin këmbët. S’ndjen butësinë poshtë shputës, nuk i duhet të ulet për të pastruar ngadalë baltën e më pas ti japë formë zogjsh, kaproj, shtëpish, të ndërtoi përrallën e saj.
Ecën me hapa më të shpejtë, merr frymë thellë, serish thellë, derisa vendos të qetësoj kraharorin që ngrihet e ulet si të njeriut në qeli. Lëviz si një statujë patetike për të treguar legjendën e rremë; koka e ngritur lart në qëndrim sfidues; sytë e mëdhenj me shikim të tejshëm, futet në kohën e shkuar; flokët e shndritshme i bien mbi supe tw pazwshme. Çdo tipar i fytyrës i rrezaton shëndet, vullnet e forcë. Buzët dhe vetullat tregojnë femrën tekanjoze si fëmijën e uritur që i bën naze ushqimit. Kështu do të duket, kështu e shohin më të dashurit e saj. Ndaj ajo vazhdon me madhështinë teatrale për pak qetësi në këtë copë rruge të shkurtër ku takon të vërtetën e saj.
Dhoma e dikurshme tashmë i duket vetëm një kënd, një cep, ku mundet vetëm të ulet, të shikoj. Objektet përreth i kujtojnë përtacinë. Ka dëshirë të ndez një zjarr, të pjek një kafe në xhezven e saj, ti digjen gishtat, të frikësohet se mos i derdhet, por i sjellin filxhanin plot më kafe pis pa shije. Kërkon të gjej një thëngjill, të shkruaj dëshirën në dyshemenë e oxhakut, por i largohet bardhësisë së ngrirë të murit në vetmi. Do të heshtë mes atyre klithmave që i vijnë tek këndi. Zërat e pushtetit, vaji e dërdëllitja e njerëzve e bëjnë të dalë, të futet në errësirë mes për mes botës së ç’pyllëzuar.
Se shoqëron askush, as lulet e dardhës së saj, as hungërima e Xhufit shtrirë te shkallët, as edhe xixëllonjat që duhet të kishin ardhur. Përreth natë e heshtur dhe zhurmë pa pelerinë. Hyn serish në këndin e saj, tashmë zërat janë shtuar. Gra në moshë që bisedojnë për fëmijët, vajza që habitshëm presin tingullin e sms-ve, muzika e ndonjë kënge të panjohur, por që e njofton se dikush po e thërret përtej pamundësive. Atë kohë bëhet heshtje, kurse vajza që pret të flas me të fejuarin kuqet. Kënga vazhdon, ajo kërkon diku një strehëz pa veshë.
Të tjerët vazhdojnë; flasin për presidentë, për kryeministër, për shtete e popuj. Ajo duket sikur jeton në hije, rrinë larg çdo bisede të lodhëshme, nuk ndjehet asnjë tingull, duket sikur ka frikë nga zhurma, provon ankth. U flet ëmbël kur e përshëndesin, afrohet me kujdes pranë tavolinës dhe shikon më vëmendje çdo gjë që i sjellin. I trembet ndonjë ngacmimi nga ushqimi dhe pa zë kërkon diçka tw pa zhurmë, të përtypet pa mundim. Flet ngadalë në tavolinë; si për të kërkuar zë të ulët përtypet si në zakonin e hershëm dhe lutet të mos e pyesin për shkëlqimin e tyre të metropolit.
Pas ngrënies kërkon një cigare a diçka që e çlodh, e freskon dhe tërhiqet. Edhe vajza që ka pushtuar aparatin e telefonit nuk flet....
Përsëri aty te këndi i ngushtë tashmë i varfëruar pa erën e mollëve që dikur embëlsonin muret, rreth orendi të ftohta, njerëz të përgjumur, asnjë shënim a libër, as edhe komoja e vjetër, ku vendoste letrat, mes tyre lule të thara me kujdes, aroma e së cilëve e vinte në gjumin e ëmbël. Në vend të saj, një faqe muri me metalikë të shkëlqyeshme, qelq, kristal, likerna, verë, raki, musht.
Diku në një cep, barna për dhimbje të kokës, zemrës, reumatizmës, barna kundër pagjumësisë; rrethuar në frikë me tërë këtë arsenal helmesh në emër të ndihmës. Pas tyre aroma e industrisë kur shtupohet dyshemeja e sapo shkelur. Asaj i ngacmohet frymëmarrja, ngrihet të arratiset, por s’ka ku.
Kupton se duhet të shkojë të flejë në vendin kur dikur mendonte për Kleopatrën, Helenën, Afërditën, Tesin, për arratitë e pasionin e dashurisë, për poezinë, për personazhet e romaneve e dashuruar deri në thellësi. Mendonte për të moshuarën që çdo mëngjes kthehej nga truma, ngarkuar me bidonë të mbushur me ujë të pijshëm. Mendonte për fqinjët e saj të vegjël, që flinin të uritur, e ajo vjedhurazi fuste në çantën e librave racionin e saj të mëngjesit, për tu turpëruar kur shoqja e bankës ta pyeste se ç’emër kishte ajo çka përtypte me shpejtësinë e ujkut ne uri.
Këtë natë e di se nuk do të ëndërrojë asnjë nga mbretëreshat, mbretërit, perandorët, as për dashuritë e virgjra, as për fqinjën e saj, prej vitesh nuk e ka parë. Ka dëgjuar se ajo jeton diku larg, pa uri; nuk kanë harruar ti thonë se fqinja rrallë viziton rrugicat e fëmijërisë. I kanë thënë se ajo nuk mërdhin nga i ftohti, shumë syresh e kanë parë të zbres gjysmë zhveshur nga makina e shndritshme që nuk mund të futet në rrugicën e ngushtë për tek shtëpia me pamjen sipas bombardimeve në luftë.
Këtë natë ajo do të kujdeset të mos mendoj për motin e keq me shi të cilin e urren, për britmat e kryeqytetit. Do ti thotë ndal mendimit për zhargonet pabese, për mediokritetin dhe stresin kolektiv, për padijen uloke, për zërat e miqve të afërmve të saj në kërkim të vëmendjes.
Më siguri ajo nuk do të harroj sonte shumëçka. Do të vendos kokën në jastëkun poshtë të cilit dikush nuk harron ti vendos degë borziloku të tharë, të mblidhet në një teshë po me aromën e lules së preferuar. Do shpresoj të mbyll pak sytë me mendimin e bukur se dëshmitarë ka shpirtin. Kështu kjo natë dhe vetmi e shenjtë mbështjellin gjumin e saj, të asaj që beson në largimin e territ dhe në muzikën e jetës.

03.04.2009,

Nën pushtetin e energjive negative?!

2009-09-21T07:49:00.000-07:00

Agresiviteti, inati, ndjenja e shkatërrimit, instinkti i vdekjes, e që Frojdi në librat e tij me një fjalë të vjetër greke e quante: Tanatos, po mbyt shoqërinë shqiptare. I shfaqur në format e tij të dhunshme individuale, në jetën e përditshme; vëllai urren ose vret vëllain, komshinjtë rrihen me njëri tjetrin, vritet shoferi për parkim, burri rreh gruan, prindërit dhunojnë fëmijët, kafepirësi urren kalimtarin, ekzekutohet për një dele etj. Si një shoqëri e papërpunuar në institucionalizimin e hipokrizisë, në fshehjen e urrejtjes ndaj njeri tjetrit, niveli i agresivitetit shfaqet banal, deri në formën e urrejtjes sy më sy; është i drejtpërdrejtë; një person mund të nxjerrë armën e të vrasë tjetrin pse ai e shikon në sy. Numërohen me dhjetëra raste të tilla akte kriminale që ndodhen vitin e kaluar e që policia i motivoi "krim banal për shkak të konfliktit të çastit". E lartë është dhe shifra e vrasjeve në familje për një fjalë, për një shikim jo normal pa shtuar këtu numrin e rasteve të dhunës pa pasojë vdekje, i cili disafishohet. "Duhet të ndajmë agresivitetin si sëmundje dhe agresivitetin në nivel social. Të parët, të prekur nga sintomat psikike duhen mjekuar me çdo kusht, ndërsa pjesa tjetër agresive ku futet një numër më i madh i shoqërisë duhet të aktivizohen fizikisht, të punojnë, të gjejnë forma për të shkarkuar energjitë negative e të kthejë atë në energji pozitive, të ndërtojë diçka", thotë profesor psikiatër Vuksan Kola. Për rrjedhojë të mendimit të psikiatrit sjellim faktet e mungesës së "fronteve", ku shoqëria shqiptare mund të shkarkojë atë që cilësohet energji negative, që sipas filozofëve është e njëjtë kudo, por në vendin tonë forma e shfaqjes së saj në agresivitet është në tregues alarmant, aq sa shpesh edhe nga shtypi apo raportet ndërkombëtarëve etiketohemi "shoqëri agresive, e dhunshme". Afro gjysma e shoqërisë aktive është e papunë, nuk ka aktivitete fizike, një numër shumë i vogël merret me sportin, nuk ka luftë, s'ka punë vullnetare, nuk ka zbore e aksione të gjithë duan të fitojnë e të jetojnë në pasivitet dhe një numër i lartë i të prekurve nga sëmundjet mendore dhe ato emocionale nuk kurohen, ose nuk mundësohen ekonomikisht për një proces të tillë.
Në Gjermani një qendër studimi me filozofë e psikiatër, kanë arritur në përfundimin se mbarë shoqëritë në botë kanë rënë në kurthin e mungesës së aktivitetit fizik dhe agresiviteti individual më pak formë (përpunim) mund të kalojë lehtësisht në agresivitet kolektiv - i shmangur deri diku për momentin - i cili drejtohet kundër qeverive, kundër shteteve e pjell luftëra, racizëm e masakra. Psikoanalistët mendojnë se shoqëria shqiptare ka shfaqur vetëm agresivitet individual social. Si rrjedhojë e tij; ka torturë në qeli, agresivitet në rrugë, çdo ditë një akt dhune, një vrasje në javë etj. Gjithashtu ata mendojnë se agresiviteti shfaqet nga drejtuesit e politikës me fjalorin e tyre e vazhdon deri tek shtresat më të vobekta të shoqërisë. "Stresi është agresiviteti që kemi me veten e me të tjerët, ai kërkon të shkarkohet diku, ndaj ndodhin vatëvrasje dhe vrasje, psikanaliza e shpjegon mjaft mirë këtë proces. Shoqëria jonë lëviz në kaotizëm dhe agresiviteti është kudo", thotë sociologu Edmont Dragoti. Statistikat e policisë treguan se vitin e kaluar një person në javë vrau veten, dy të tjerë tentuan të njëjtin akt, në gjykatën e Tiranës; çdo ditë u regjistrua një konflikt civil për arsye të paqarta.

2008

Shoqëri që nxit krimin

2009-09-21T07:39:00.000-07:00

Në të gjitha shoqëritë paragjykimi është i pranishëm. Në atë shqiptare ka një ndryshim thelbësor: Ai është nxitës direkt i krimit. Kjo shoqëri, të cilën ende nuk mund ta emërtojmë, nxit krim, vrasje, dhunë, që në mënyrën e të shprehurit dhe të komunikuarit. Ambjente të ndryshme në kryeqytet e periferi jo vetëm nuk njohin rregullat me elementare të komunikimit në grup, në shoqëri, familje, profesion, por guxojnë të dalin dhe me mendje kriminale. “Gruaja jote shkon me filanin....gruaja e tij ka atë.., ai është fëmija i atij, etj, etj”, me zhargone të tilla përballen çdo ditë shtresat e shoqërisë sonë shqiptare. Si pasojë e këtij zhargoni vrastar, rritet çdo ditë numri i të vdekurve; me vetëvrasje, vrasje etj.
Në botën shqiptare çdo gjë paragjykohet. Nga ato më banalet, deri tek ccwshtjet e rëndësishme, që kanë të bëjnë me jetën e një personi. Kush është ky që flet? I kujt është ky, nga ka ardhur? Ky është djali i .... Më ka folur x për të, ai nuk di të hajë, nëna e tij ka qenë, është...ku i gjejnë paratë... ajo doli prej filan shtëpie..etj. Këto janë disa prej reagimeve primitive të shoqërisë që në pjesën më dërrmuese të popullsisë shqiptare janë farat nxitëse të një krimi makabër. Nocioni i së mirës përfundimisht është fundosur. Vlerësohet vetëm bardh e zi. Askush nuk merr përsipër ta ndryshojë këtë panoramë, por rrit te vetja dhe tek të tjerët dozat e armiqësisë..
“Do të shkojë të bëj një njoftim tek emisioni “Njerëz të humbur” për të gjetur se ku je, nga je, ku do shkosh, kush të ka bërë?”, dëgjojmë të thuhet si me shaka në ambjente të ndryshme mes kolegësh a shokësh.
Pa dashur të hyjmë në rubrikën për vërejtjet ndaj këtij emisioni, sikurse dhe për të tjera dritare televizive, ku flitet “me zemër të hapur” dhe dashuri, po shkruajmë atë çka sot po shkaktojnë shumë media televizive dhe gazeta, të cilat janë kthyer në kambana vrasëse. Shumë individë kanë rënë në kurthin e injorancës, paaftësisë dhe cinizmit komercial të mediave të tilla. Një fshatar nxirret në studio dhe vihet përballë një qenie-gazetar, si të ndodhej në hetuesi të panjohur as në sistemet më të deformuara diktatoriale. Këtij fshatari ose fshatareje – viktimë të lodhur nga jeta, varfëria dhe hallet e përditshme i drejtohen pyetje nga më të çuditëshme, që vetëm në kontingjente të pacivilizuara mund t’i dëgjosh. Pyetet; ku i ke fëmijët, nga të vijnë, me kë i ke pasur, pse nuk flisni, pse nuk i flet fëmijës, pse nuk i flet babait, etj, të kësaj natyre, që për më tepër se neveria shkaktojnë irritim në masën më të gjerë të shikuesve dhe lexuesve dhe kthehen në nxitje për krimin. Pyetje të tjera po me tingull paaftësie e të paedukatës, drejtohen kundrejt origjinës dhe ngjizjes së saj. Aty kërkohet llogari dhe etiketohen “turpet e pashpallura”. Këto të fundit shpallen si zbulime dhe arritje të suksesit në kërkim. Nëse ato me rol për të drejtuar emisione të tilla emocionalisht ndjehen gazetare, është detyrë e tjetër kujt të ndërhyjë në mosdemostrimin e paaftësisë e më këtë rast ul dhe shkallën e nxitjes vrastare mediatike.

2007

Përmes urisë në qytetin e thesarit...

2009-09-21T07:20:00.001-07:00

Udhëtimi për në veri të ngarkon. Pas çdo kilometri, sapo kalon Tiranën, ndjesi të forta, shpesh herë në konflikt, të përfshijnë. Të kaluarën e hershme, të librave, nuk e sheh askund. Figura e burrave të urtë e trima të përzihet me kalimtarë të lodhur, pa dhëmbë, të vrazhdë prej mungesës, kurse bukuria e lartësive është ulur keqas tek e zeza që thyhet me kolorin më dramatik në trupin e femrës. Nuk ka lidhje kjo panoramë e sotme me lashtësinë e sjellë fuqishëm deri tek ne...Nuk dëgjon zë; baladat në vetmi heshtin si pulsi i një të vdekuri. Për të shkuar deri në qytetin minator në veri- lindje, Bulqizë, duhet kohë e qetësi, nerv e durim, edhe harresë... Tek Ura e Milotit, pasi devijon djathtas autostradës Tiranë- Shkodër, pa hyrë në Lezhë, një tabelë e bojatisur të tregon kilometrat, mbi 70-të, të asaj që duhet të përshkosh deri në Bulqizë. Kjo llamarinë nuk tregon asgjë para kilometrave pa fund gropash që kapërcehen duke thithur ajër të pastër.
Veriorët e këtyre zonave duken pilotë majë- malesh, ku dhe dielli del me vonesë e largohet para se të thyhet dita. Shpesh, dikush provon shtratin e lumit Mat. Ai që është më me fat ka mundësi të njoftojë familjen për furgonin apo benzin e shkatërruar e që pret rrëmbimin e tërbuar të lumit për të larguar gjurmët.
Kjo rrugë është edhe dëshmitare e krimeve me të egra ndodhur mes shqiptarëve. Larg vështrimeve, të rinj, të reja, hasëm e të pasur, i janë larguar jetës për t’u mbledhur në kocka qeniesh të humbura kur, ndonjë bari që ngrys ditët në fund të kopesë së tij kalon në ato anë.
Udhëtimi bëhet sa qesharak, aq dhe i dhimbshëm. Nuk mungojnë reklamat e prezervativëve e të duhanit. Nga Spanja, një nuse kërkohet në fshatin e thellë, matanë lumit, bri malit, në të djathtë të rrugës afër Burrelit. Dhëndri është një djalë mesa duket po i zonave përreth. Kalimtarë jo të paktë, të veshur me të njëjta rrobe. Asnjë bluzë “nuk flet shqip”. Banorët shtyjnë ditët me punë të zakonshme, jo të lodhshme. Rrisin në të rrallë ndonjë bagëti, drutë i blejnë, presin stinën për rrushin dhe përgatisin brumin e bukës për ta pjekur në kohën e duhur tek furra e druve. Nuk duken se janë aty. Mendjen dhe zemrën e kanë larg. Nuk ka shtëpi të mos provojë dhimbjen dhe të mirat materiale nga fëmijët emigrantë.
Mëngjesi ikën nxitimthi në këtë rrugë...Është dhe i zhurmshëm me lokalet pritëse që të thërrasin shpesh për një kafe. Shoferët e makinë- furgonit janë të kënaqur për këtë vakt brumrash. Pasagjerët i zbarkojnë sipas marrëveshjes me pronarin, si shpërblim në lokalin që i mirëpret pa faturën në fund. Kjo gjë ua bën udhëtimin edhe më të bukur drejt Tiranës apo Shkodrës, kur zbresin nga lart. Janë matjanë e dibranë, në “luftë” për superioritet historish.. Në dy anë të rrugës, fëmijë me vargje frutash të thërrasin. Eshtë koha e tyre dhe ata nxitojnë ta shfrytëzojnë, paçka se janë blerë në tezgat e tregjeve të një qyteti ccfarëdo...Fundja qëllimi është për të fituar prej stinës. Lugina e Klosit duket e begatëshme; vila, shtëpi në ndërtim, lokale, pemëtore, ara në gjelbërim.
Këtu, çlodhja e muza e mbërthyer me aromën e luginës së Klosit, merr fund. Ngjitja në për në Qafën e Buallit të zgjon frikshëm. Duken si dy botë. Afër shfaqet ferri, i zi, i egër...Aty është dhe Bulqiza me vrimat e saj të errëta. Paradoks! Si për të fshehur atë vlerë të magjishme që toka mban nën vete, mbi të, fukarallëk, pisllëk. Ndjen si një vajtim.
Qyteti, ngrehinë e mbetur, ngrihet mbi dy faqe mali, në një fushë që thuhet se ndriçon natën Në pjesën veriore godinat- banimi disakatëshe, ndërtuar nga të burgosurit politikë nga mesi i viteve tetëdhjetë; si për ironi tregojnë se këtu quhet “Bulqiza e Re”.
Në jug, poshtë, ndodhet një pjesë e qytetit dhe zyrat e administratës shtetërore. 20 mijë vetët që jetojnë në këtë vend, të trishtojnë. Nuk duhet të jetë një qytetë i dytë me kaq njerëz të varfër. Burrat me fizikë kockash, që do dukeshin qesharakë nëse do kriheshin, me rrudha të egra rreth gojës e syve shpues, të veshur si në kohën e Carli Caplinit, duket sikur vijnë nga tjetër botë. Hyjnë e dalin nga nëntoka. Ulen në lokale si në stom çlodhjeje dhe rrugëtojnë në fantazi. Endrra e emigrimit iu është fanitur. Kurse gra...nuk ka...nuk i sheh askund, në kafene jo e jo.
Bulqiza ngjan me tokën e burrave në arrati. Muret e zbukuruara me gëlqere duken si faqe burgu.I ndërtuan të burgosurit, sot jetojnë qytetarët.
Lart është miniera. Aty janë puset e zinj.Tashmë mbi to është turrur i madh i vogël. Të armatosur, këmbëzbathur, larg frikës së vdekjes, si në histerizëm shkojnë e vijnë natën e ditën. Bulqizakët për së fundi flakën tutje gjumin, shtetin, dembelizmin, thashethemet etj... Këtu e kështu ka nisur lufta në kërkim të kromit...!
Banorët –minatorë na tregojnë se të mërkurën, sot, do të dalin në protestë. Një miting si shumë të tjerë të mjerë organizuar herë pas here. Këta njerëz nuk trembim dot askënd, aq më pak shtetin, apo privatin. Do të kërkojnë si çdo herë pak rrogë, ndonjë palë çizme, rrip sigurimi, xhaketë etj. Një palë u duhen për gjithë vitin, 600 të tillëve. Sa pak për të shpëtuar këmbët e tyre gati në kalbëzim. Aq sa dreka e një zyrtari të mesëm të administratës shqiptare, kur do të respektojë tre miq të tij.
Në brendësi të minierës nuk mund të zbresësh. Ky urdhër është dhënë shumë herët, sidomos për gazetarët. Kompanisë nuk i pëlqen të flitet shumë për kushtet e punës. Mjaft po bezdisen nga të mjerët që çirren për një palë çizme. Po edhe në galeritë të zaptuar nga privatët nuk mund të futesh. Aty fëmijë e gra “shkulin arin” me dorë. 12 burra vdiqën 16 muaj brenda galerive me damar kromi. Ethet për t’u bërë të pasur i ka përfshirë të gjithë këta njerëz –banorë në geto afrikane....Bandat tashmë kanë marrë në dorë situatën. Ata që deri tani ditën t’i shfrytëzojnë bulqizakët tremben. Pasuria e kësaj copë nëntoke po iu ikën. Iu duhet të marrin masa...
Pasi kthen krahët për ta lënë pas, Bulqiza merr trajtën e virusit. Lugina e Klosit as që të kujtohet, kurse lart në Qafë Buall mendimet me të rënda ta pushtojnë trurin. Vështirë të harrosh atë peizazh të zymtë, të ashpër, ku natyra duket se nuk ka kursyer asgjë për të hedhur të errtën. Ky qytet i vogël mes malesh të dhemb. Njerëzit me shpinë kërrusur ngërthyer në labirinthet e galerive, venë në lojë jetën dhe vdekjen. Ky vend me heronj e pa histori rrit jetimë e vesh gra me të zeza. Kaq pranë pasurisë dhe janë më të varfërit se kudo...
Bulqiza, qyteti i atyre, merr frymë përmes urisë...

2007

Lazarati, fshati që “lufton me hënën”

2009-09-21T06:11:00.000-07:00

Rrënojat e kullës 300 vjeçare, n’skaj të fshatit në pllajë mali, të thërrasin në lashtësi. Lazaratasve, banorëve me fytyrë si të skalitur në gurë, nuk u pëlqen të shohin shenjat e një krishterimi të hershëm. Ata betohen për muslimanizëm dhe si për çdo gjë tjetër ndjehen krenar për të. Betohen edhe se luftuan me grekët në 1854-n..., u pushtuan.... Sot kanë hashashin! Eshtë edhe fat edhe mallkim për ta. E gjelbërta e bimës së drogës gjendet edhe në sytë e tyre, si një shkëlqim kameleoni në xhungël. Këta fshatarë “kokëkrisur” të imunizuar me sirenat e policisë, me zhurmën çjerrëse të helikopterëve, vrapojnë e “luftojnë me hënën” sa herë nuhasin rrezikun...Shumë varre ka në anë të fshatit...
Po afron dita e tyre më me fat dhe u duhet të flenë në këmbë, me armë në dorë, ashtu si kolumbianët zbrasin kallshnikovët andej nga dëgjohet deri dhe fëshfërima e një gjarpri. Bima në korrik do të korret, do të shitet...Atëherë, fshatarët e vendit më me emër në Shqipëri, ulen nën hijen e fundgushtit, e llogarisin jetët e tyre me shpërblimin e helmit...
Natën e kaluar, për një orë, jugorët qëndruan zgjuar. Krisma armësh rikthyen në memorien e të shumtëve erën e luftës në 97-n. Policia përgatiti RENEA-n, kurse kryetari i komunës së Lazaratit, Dashnor Aliko mohon përdorimin e armëve. Kjo ndodh shpesh në Gjirokastër që shfaqet pas Virojit të “qelbëzuar” nga Drinos-i, tashmë pa rrjedhën e tij të butshme, i kthyer egërsisht në kanal mbetjesh. Nëse gjirokastritët shumë kanë për të thënë, dëgjohen pas atyre.., lazaratasve. Të hershëm në pllajën e malit gjithë gjelbërim, stoikisht shohin fushat e djerra të Dropullit. Gjithçka është e vërtetë; ara të tëra jeshilojnë dhe bima e drogës kalon lartësinë e avllijave. Banorët burra që, frikshëm trajtojnë femrën e që s’bëjnë dot pa gratë e tyre, hyjnë e dalin nëpër shtigje degësh droge, duke shpresuar edhe për këtë radhë. Këta njerëz duken se nuk kanë dëgjuar se, aktualisht një në tre të rinj shqiptarë ose 500 mijë vetë, janë përdorues të rregullt të hashashit dhe që nuk munden të jetojnë pa të...Këtu në Lazarat të gjithë e provojnë shijen e gjethes së djegur të bimës së tyre dhe po ashtu, qetë, dëgjojnë Bob Marly-n tek i bën jehonë cigares-mariuanë.

2007

Gërdec, mallkim i hershëm

2009-09-21T06:08:00.000-07:00

Kohë më parë dikush u ka treguar se emri Gërdec vinte nga një sëmundje e vjetër, që edhe të shëmtonte. Nuk e kishin besuar! As se, Gërdec është një mallkim i vjetër. Sot e besojnë të gjithë banorët e këtij fshati! E tregojnë në netët e lagështa, teksa rënkojnë para mureve të rëna. Kërkojnë të dinë më tepër për të, përbri themeleve -rrënoja, ku derdhën gjak e mund. Ishte një sëmundje, ishte dhe një mallkim. Sa kohë duhet të kenë kaluar, kur thuhej "të ka zënë Gërdeci" dhe sa kohë para të mallkonin "të zëntë Gërdeci"? Askush nuk e mban mend. Mallkimi ishte aty, është me ta, e do t'i ndjekë pas... Kështu besojnë të gjallët, pas tragjedisë së 15 marsit në fshatin Gërdec, ku shpërthimi i një depoje municionesh mori 26 jetë dhe la gjysmë të gjallë me qindra të tjerë. La jashtë pa rrugë e dëshirë me mijëra qenie, deri dje udhëtues në atë të quajtur Jetë. Sot, aty dëgjohen rënkime. Dikush ende thërret nga thellësia e gropës së zezë, hapur si gojë e së keqes. S'dihet dhe për sa kohë... Gjurmë gjaku të miturish sheh kudo. Edhe të kërcitura kockash të mallkuara, dëgjon. Paniku ecën në një hap me ty. Të ndjek ngado futesh, mes-përmes egërsirës në gjysmë-gjumë. Mortja ka marrë pamjen e njeriut dhe njeriu atë të mortjes. Kështu është sot në Gërdec, aty ku thuhet se fshati ka emrin e një mallkimi të lashtë....
Banorët e fshatit pas luftës nuk e kujtojnë më ëndrrën e shqiptarëve, për t'iu afruar më shumë botës së qytetëruar. Madje nuk kujtojnë asgjë nga ajo kohë vizionesh. Si në amnezi, kërkojnë një hale dhe pse aty bie veç erë e keqe. Pranvera në Gërdec erdhi e përgjakshme dhe shpendët e zinj, çjerrshëm kalojnë mbi kokat e të mbeturve mbi tokë. Sikur të mos ndodhte ai shpërthim, Murat Sela do të vazhdonte të shtonte dhe një kat shtëpi, do martonte të bijën 18 vjeçe. Po mbase do të kishte kohë të pushonte drekave pas buke. Gjallë, bashkë me fëmijët e gruan, nuk di ç'të bëjë me paratë që i dhanë pasi "hapi dyert vdekjes". Fle ballë përballë me hënën, prek ftohtë fëmijët e zbuluar, ofron këmbët tek thembra-lëvore druri të së shoqes dhe "tretet" në hapësirë.
"S'do të rri më këtu, pres të më japin dhe pjesën tjetër të parave dhe do të iki larg. Aq larg sa mos të ndjej më në hundë erën e zjarrit që shkriu njerëzit-skllevër, të cilët mbushën xhepat e milionerëve me pushtet, e pa pushtet", thotë ftohtë, 50 vjeçari Sela. Ky burrë mendon se nuk ka çfarë të bëjë më këtu, në Gërdec. Ishte në Shkodër, kur u njoftua për shpërthimin që i rrafshoi shtëpinë. "Nuk kisha gjak në trup, nuk merrja frymë, kam ecur me këmbë e duar. Kisha fëmijët dhe gruan. Falë zotit i gjeta gjallë", thotë ky njeri, që nuk di ç'të mendojë më parë, nëse ishte me fat, apo fati e treti në mes të rrugëve. Nuk beson asgjë nga ato çka thuhet e përcillet prej TV-ve dhe gazetave. Jo vetëm kaq, por nuk do të dëgjojë për politikanë e pushtetarë. Hakmarrja po e lodh më tepër se trupi i pamundur. "Ata na vranë, tani na mashtrojnë. Ç'të bëjmë më, në këtë tokë të mallkuar?", dhe pret orën kur do të ikë...Sela nuk është i vetmi banor i gjallë, pas "Hiroshimës shqiptare", që do të "arratiset" përmes natës gërdeciane. Të tjerë, me plagë që ende u rrjedhin, duan të lënë pas gërmadhën, që u la veç shpirtin me dhimbje. Nga mendja nuk do t'u hiqet ai vezullim vrasës. Nuk do të harrojnë se si u vranë, u shkulën, u njollosën, u dhunuan pse ishin të varfër dhe të turpëruar dhe vdiqën duke ngrënë barut.
Ka kaluar një muaj nga dita kur kryeministri i fshatit të vdekjes, premtoi ringjallje. Kjo nuk ndodhi. Mjerimi zë vend në atë çfarë mbeti pas 15 marsit. Banorët e fshatit Marqinet 1 shkojnë çdo ditë për të parë shtëpitë e rrënuara me shpresën për t'i riparuar. Fill pas ngjarjes, kryeministri Berisha tha se brenda 30 ditëve, jeta në fshat do t'i kthehet normalitetit. "Shikoni përreth, çfarë ka këtu që të quhet normalitet. Ne jemi të rrethuar nga gërmadhat, pa ujë, pa drita, jashtë në mes të shiut", thotë Shpëtim Hoxhaj, një i mbijetuar i tragjedisë së Gërdecit. " Isha në banesë, kur plasën predhat. Mora fëmijët dhe ika me vrap", tregon burri, tek rri ulur në cep te murit rrethues të shtëpisë, si të ishte një shpend i trembur. Ai ka frikë, ka frikë edhe të flasë...
Paratë që i janë premtuar për rindërtimin e banesës, nuk i ka marrë të gjitha. "Shtëpia ime kushton më tepër se 25 milion, më kanë dhënë vetëm 10-të. Po pres se na kanë premtuar", thotë ai me gjysmë zëri dhe sheh rrotull, a thua se dikush po e përgjon. Janë të shumtë ata banorë këtu në Marqinet e në Gërdec, që ankohen për vlerën e parave që iu është premtuar nga qeveria. Çdo ditë, pasi vështrojnë gërmadhat, marrin rrugën drejt bashkisë në Vorë. Herë i presin, e herë dyert i gjejnë mbyllur. Atëherë, iu duhet serish të shkojnë tek vendi, që u kujton se dikur kanë pas identitet. Ndezin një zjarr me ashkla të nxjerra nga trarët e thyer dhe sërish udhëtojnë përmes pasigurisë...
Pas Gërdecit gjithçka ndryshoi. Ndryshoi koncepti ynë mbi lirinë, mbi demokracinë e atyre që nuk kujtojnë miliardat e fituara me gjak fëmijësh. Gërdeci dhe viktimat e tij na treguan shumë. Na kujtuan se s'jemi askund dhe se kishim rënë në kurthet e dëlirit. Mbase, Gërdec quhej mallkimi i lashtë...
16 Prill 2008

Në Vain, aty ku kërkohen eshtrat e Remzi Hoxhës...

2009-09-21T05:49:00.001-07:00

Të vjetrit, shfletues librash, tregojnë se, Konti Ciano, dhëndrri i Musolinit, gjuetar i zoti ishte i dhënë pas vendit të quajtur Vain, në perëndim të Lezhës. Aq shumë e dëshironte, saqë edhe kur i nevrikosur vraponte për të vrarë insektet e shpifura, mendonte se si të pushtonte Shqipërinë. Edhe sot gjuajnë në këtë vend me 2200 ha, nga të cilat 200 ha janë mbuluar me bimësi pyjore, 1900 ha sipërfaqe ujore dhe 100 ha tokë bujqësore e urbane. Rezervati i Kune-Vainit është cilësuar si rezervati më origjinal, më i bukur dhe një ndër më të pasurit e pellgut të Mesdheut, edhe pse gjahu i rosave ka rënë. Mbase, për të të treguar një tjetër gjueti, atë të njeriut...
Tabela, që të lajmëron mirëseardhjen e rezervatit, vazhdon të jetë ndanë ndërtesave të betonuara. Polici i pyllit ngre traun me përtesë. Temperatura e lartë ka filluar. Rruga përmes bimësisë, ku makinat këmbehen me vështirësi dhe shoferët shihen sy më sy nuk është aspak e qetë. Kafzhëzat që lanë pas dimrin janë zgjuar. Specie të zakonshme kanë dalë nga zgavrat, pelikanët janë zhdukur dhe çafkat nuk shihen më. Kultivimi i fazanëve me metodën franceze është harruar.
Gjithçka ndryshe. Njerëzit përreth të ngrysur psherëtijnë për mbijetesë. Nuk ka peshkatarë, ka terroristë peshku. Vaini po braktiset, ka vetëm kashtë, kallamishte e njerëz që kërkojnë varre. Magjia e Lagunës është prishur...Për t’u futur në thellësi të Vainit duhet pak kohë. Mes zhuzhurimës të gjallesave në fshehtësi, pluhurit të rrugës, kërcitjes së gurëve, kujtojmë copëza historish të frikshme në këtë vend. Edhe para 90-s, ku këtu ishte ndaluar rreptësisht hyrja për masën dhe shkelej vetëm nga paria e pushtetit; të fshehta të thella thonë se u groposën. Banorët sot kanë humbur kuriozitetin. “Në këto vite shumë varre janë kërkuar këtu, edhe djemtë e Mehmet Shehut erdhën e gërmuan, edhe ata të Luigj Kodhelit ...”, kujton Luigj Cali. Ky burrë me mimikë të çuditshme, tund kokën në shenjë mohimi, si për të thënë “di shumë ngjarje që kanë ndodhur këtej pari, por nuk më duhet gjë....”. Po t’i njohësh mirë, fshatarët lezhjanë janë shumë kuriozë, por ecin si moskovitë. Fshehin egërsisht inferioritetin dhe po më këtë “armë”, me raste, të bëjnë të ndjehesh keq. Të rrinë larg nëse “nuk u shërben për gjë...”. Dhe pse nuk iu intereson kanë dëgjuar për biznesmenin Remzi Hoxha, për torturat në godinën e SHIK-ut që ndodhet në mes pyllit, pranë bregut të detit, jo shumë larg lokalit të Diellës, gruas 55 vjeçe, së cilës ende nuk i ka ikur buzëqeshja prej naiveje, atje ku të gjithë racat e shoqërisë janë takuar të paktën njëherë. Pranë godinës së sekreteve ndodhet një repart ushtarak. Nuk ke kurajo ta shikosh qetë ndërtesën e heshtur, e mbuluar me gjethe. Pak më larg, një urë e vogël me drunj të çon në një kasolle në mes të ujit. Aty sheh burra të vegjël në trup që kontrollojnë të pakënaqur gjahun e natës. Mbledhin ngadalë rrjetat dhe shfryjnë për përdorimin e dinamitit në det. Janë të paktë peshkatarët, të cilët vazhdojnë dalin çdo mëngjes në det dhe përherë me shpresën për të kapur ndonjë peshk të madh. Në pyll, era e detit sjell zërat e rinjve në bregun jo shumë larg këtyre pak objekteve. Plazhi është i zhurmshëm këtë të Shtunë.
“ Një miku im më ka treguar se ai maqedonasi me dy të tjerët u torturua pa pushim, edhe me hekur të nxehtë... Makina nga Tirana vinin e iknin pasditeve vonë. Dikush duhet t’i ketë dëgjuar ulërimat e dhimbjes, por këtu askush nuk flet...”, thotë peshkatari me vështrimin lart, i shqetësuar për pulëbardhat në fluturim, të cilat nuk gjuhen se bien era peshk. Fëmijët në breg, të pafajshëm luajnë, hidhen e kërcejnë. Është kohë dreke dhe nënat duan t’u japin bukën e marrë me vete. Një çift të rinjsh ka guxuar me tepër, pasi vjedhurazi janë ngritur prej rërës së nxehtë. I kanë hedhur krahët në qafë njëri-tjetrit dhe futen në thellësi të pyllit, larg vështrimeve. Pak më tej këmbëve të tyre, një trup i gjymtuar, me kokë të enjtur ose pa kokë fare, me gjoks të çarë e shpërfyturuar, mund të jetë groposur. Për këtë po zhvillohet një gjyq në Tiranë. Të akuzuar, në arrest shtëpie janë ish zyrtarë të lartë të shërbimit sekret në vitin 1995: Arben Sefgjini, Avni Koldashi, Ilir Kumbaro, Budion Meçe. Eshtë e tepërt t’u flasësh atyre të rinjve në pyll për një fat të tillë, të dikujt që nuk i gjendet varri.
Remzi Hoxha mund të ishte kënaqur këtu në Vain, nëse fati do t’i servirte mundësi ndryshe nga ajo e ditës së fundit për të. Ai, bashkë me dy të tjerë; Ziso Kristopullin e Ardian Loshaj, u morën në rrugë për t’u dërguar në mes të pyllit, në Vain, aty ku nuk ka vesh. Dëshmitë thonë se nuk doli më prej aty. “Nëse e gjitha do të jetë kështu, aty duhet të jetë edhe varri i tij. Nuk kanë patur pse ta nxjerrin të vdekur prej këtej dhe ta hidhnin në një vend tjetër. Shiko se si është këtu në Vain, tokë pa fund, kënetë, det, lum, pyll...”, thotë burri që më në fund ka ngarkuar në motorin e tij të vogël peshkun e zënë gjatë natës. Ai do të dalë në fshatin Ishull dhe nuk do të ndalojë askund për ta shitur. Thotë se ka kapur aq pak, sa i numëron me kokrra dhe e gjithë porosia është blerë me telefon. “Aty është një varrr”, thonë fshatarët. Duket se për ta nuk është asgjë e papritur. Janë mësuar me kërkues varresh këtej pari. Sot, nuk kanë dëshirë të flasin apo të tregojnë, se cili ishte qëllimi i ish-punonjësve të SHISH për zbulimin e mistereve të së kaluarës në lagunën e Vainit. Por, banorët përreth thonë se, pas vitit 1997- të nga shteti (në këtë rast njerëzit e SHISH) është treguar interes për të gjetur varrin e dikujt. Më ekzaktësisht askush nuk di gjë, pas gjatë viteve 97- 98 ka pasur kërkime dhe për eshtrat e dikujt. Një fshatar në Vain mban mend se, disa herë radhazi ka parë grupe njerëzish që pyesnin dhe banorët përreth për histori të së kaluarës. Copëza historish tregohen nga fshatarët me kuriozitet, ndaj dhe edhe ke endje ti degjosh…

Ikim...
Në këtë mbrëmje, kur dielli mbërrin takimin me detin, lëmë pas godinën e mistershme. Duket sikur prej andej vijnë zëra që të ndjekin nga pas, deri larg në dalje të Vainit. Në mendje janë ata peshkatarë, Luigji, fëmijët, çifti por, edhe rënkimet. Eshtë koha kur të gjithë duan të dalin prej andej. Edhe zonja e bukur e lokalit më të dëgjuar në Veri; Diella. Ka përcjellë me buzëqeshje klientët që u ka servirur peshk me shije ndryshe, shpezë që vështirë të jenë të Lagunës dhe nxiton të lërë pas atë ishull. Kur mendon për varre pa emër, ky pyll, kjo rrugë, shkurret me aromë mbrëmje, rezervati, kërcitjet e pemëve të kallin frikën. Joshja e bregut të detit në paqe, të freskët, shpejt u harrua. Eshtë muzg. Kalaja e Lezhës duket fare pak...

18 Maj 2008

Aty ku femra shitej 500 marka

2009-09-21T05:42:00.000-07:00

Zona ka vite që është pastruar, nuk ka më femra, na thotë një oficer i antikrimit në Shkodër. "Ajo kohë mendoj se ka ikur. Shumë u vranë, disa u burgosën, të tjerë sot radhiten tek Vipa-at e parave", vazhdon oficeri, një djalë me origjinë nga veriu.
Në fakt ai dhjetë vjet më parë ka qenë në bankat e shkollës, por i kanë treguar dhe di për atë çfarë ndodhte në Bajzë, vetëm pak kilometra larg qytetit verior, Shkodër.
Historinë e vendit ku, femrat e sjella nga trafikantët këtej kufirit të Shqipërisë, tregtoheshin si bagëtitë, e dinë thuajse të gjithë banorët e këtij vendi me ajër të pastër dhe vila të sistemuara bukur, ndërtuar me herët se në çdo territor tjetër. "Ajo çfarë nuk mund ta mendosh kurrë, ka ndodhur këtu", thotë një grua, banore e komunës së Bajzës. "Femrat viheshin në radhë njëra pas tjetrës dhe detyroheshin të ecnin lakuriq për t'u parë nga blerësit. Iu shikonin gojën, dhëmbët, trupin, këmbët", thotë ajo. Pasi na nguli sytë e ftohtë dhe të ashpër, ashtu siç dinë të shohin gratë në veri, shton: "Trupi i tyre ishte taketuke duhani për kriminelet...". Sado të përpiqesh të largosh nga mendja ato çfarë thotë gruaja përmes idesë se janë vetëm copëra historish fshati të përcjella gojë me gojë, mbërthehesh nga dridhmat dhe paniku. Dhe, pse me shqetësim vazhdojmë rrugën drejt vendit me rrëfime rrëqethëse, jo në kohën e mesjetës, por vetëm pak vite më parë.
Udha e re, lë pas Koplikun dhe vazhdon deri në kufi me Malin e Zi. Prej kësaj pike, në çdo orë të ditës zbarkonin automjete të ngarkuara me skllave të mishit të bardhë. Sot, femra e huaja dhe vendase, lëvizin lirshëm dhe qetë në dy anët e kufirit, edhe pse iu duhet të kenë pak punë me punonjësin e policisë në pikën kufitare. Është më pak se një orë rrugë, e cila shtrihet këndshëm në mes ndërtimeve luksoze në këtë vend, ku të paktë janë ata që banojnë në ekonomi të fortë. Ndërsa vazhdojmë të ecim, "njeriu i antikrimit" tregon me dorë njërin prej lokaleve rresht në dalje të Bajzës. "Kjo ka qenë një ndër bazat më të forta. Përllogaritet se çdo natë në këtë zonë futeshin rreth 30 femra. Kjo ka ndodhur tre katër vjet me radhë", tregon ai. Hedhim vështrimin fshehurazi pranë lokaleve, në përpjekje për të diktuar nëse ka mbetur ndonjë gjurmë nga ajo kohë. Tek-tuk ndonjë burrë, e më rrallë femra hynin e dilnin nga ambientet, që mesa duket nuk e kanë më "shkëlqimin" e dikurshëm. Në një prej ambienteve shohim një grup burrash, që duken të paqethur mirë, tymosin qetë në territorin e tyre. Të gjithë të veshur me rroba të errëta ndjekin vjedhurazi lëvizjet e të sapoardhurve. "Secili prej tyre duhet të ketë qenë dëshmitar i historive mizore që kanë ndodhur në këtë vend", thotë njeriu i shtetit. Por të gjithë dukeshin krejt të pafajshëm...
Historitë e shumta mbi vendin, ku femrat shiteshin si lopët, na tërhoqi të vinim në Bajzë, për ta parë sot këtë copë tokë, ku mbërrinte karvani i vajzave të vendeve të lindjes, për t'u hedhur më pas në tregun e prostitucionit në perëndim. "Deri ditën që u largua dhe femra e fundit, askush nuk mund të fliste me gazetarët për këtë gjë", thotë shpejt gruaja që dukej se vetëm frikën nuk e njihte. Nuk kuptohet nëse në atë kohë për të ka qenë e thjeshtë, apo e zakonshme të jetoje me ato histori të ashpra. Nuk mund të dimë nëse një i afërmi a i njohuri i saj, mund të ketë qenë edhe protagonist i procesit të tregtisë "shtazore". Megjithatë, do të mbetet vetëm kuriozitet. Bajza është një vend që të krijon idenë e lirisë, ndërsa sheh në largësi. Edhe para se vitet të tregonin ndërrimin e sistemit, aty njerëzit kanë kaluar midis kufijve. Sot, nuk ka shtëpi pa emigrant. Këta të fundit njihen kudo si më të kamurit . Dhe pse në mungesë, ata shpenzojnë shumë për banesa e për luks të kopjuar. Politika i ka ndarë bajzjanët në dy kampe, kurse tradita e hakmarrjes vazhdon më shumë se dikur. Shumë prej tyre kanë marrë hak për ngjarjet e së kaluarës, edhe pse kanë ndodhur para disa brezash. Në 15 vitet e fundit shifrat e antikrimit numërojnë dhjetëra vrasje për gjakmarrje.
Në Bajzë thonë se "mund ta gjesh atë që kërkon". "Ka shumë agjentë, por nëse do një armë e blen, nëse do hashash e gjen…", nisi të numërojë disa artikuj të ndaluar gruaja, që mesa duket nuk jeton pa informacion për vendin e saj. Ashtu si shumica e të huajve vizitorë në Bajzë, arsyet lidhen me qëllimin për të parë nga afër këtë vend që rrethohet me fushë e mal, ku thuhet se vera e prodhuar nga vendasit ka kapur edhe tregjet jashtë kufijve. Por kulmin e vizitave nga të huajt e ka pasur kohën kur vinin vajzat e bukura…

05 Mars 2008

Kurthi i torturës

2009-09-21T05:36:00.000-07:00

Një gruaje i duhet të lindë djalë për burrin. Një fëmije i duhet t’i bindet babait tiran; një të dënuari t’i ulë kokën policit; opozitarit të ruajë jetën nga shteti; i varfëri t’i nënshtrohet të pasurit... Shoqëria shqiptare është e zënë në kurth nga dhuna dhe tortura. Shembuj më klasikë janë rastet e bëra publike, si rezultat i dhunës shtetërore, si: Torturimi i Remzi Hoxhës dhe shokëve të tij, rrahja e gazetarëve në 97-n, deputetëve etj. Informacionet nga OJQ-të ndryshme, statistikat e organizatave të huaja, të policisë dhe gjykatave tregojnë për dhunë kolektive. Sot, në vendin tonë, në tre gra, njëra torturohet. Me qindra fëmijë rrezikojnë të kthehen në dhunues, për shkak të konflikteve familjare. Një e treta e popullsisë dhunohet për shkak të varfërisë në mbijetesë. 30 vajza në ditë i nënshtrohen kushteve të prostitucionit. Mbi 500 mijë shqiptarë përjetojnë sëmundje mendore, si pasojë e tranzicionit të gjatë. “Problemi i dhunës ndaj grave është një problem serioz, sidomos në Shqipëri. Vetë qeveria botoi një studim në nëntor të 2007-ës, sipas të cilit afërsisht një e treta e grave kanë qenë pre në një mënyrë apo një tjetër e dhunës në familje dhe statistikat tregojnë se numri i rasteve të dhunës në familje në shtëpi është në rritje.
“Ishte në rritje në 2006, 2007 dhe po ashtu në gjysmën e parë të 2008”, tha për BBC, Sebastian Saam, studiues për Shqipërinë në Organizatën Amnesty International në Londër. Fillim qershori të 2007-ës, qeveria aprovoi ligjin çivil për masat kundër dhunës në familje. Në shoqërinë tonë ende patriarkale stimulohet dhuna. Në zona të ndryshme vazhdojnë rregullat kanunore, që nxisin keqtrajtimin ndaj gruas, duke e bërë atë pronë të burrit. Ky i fundit ka të drejta dhe është i plotfuqishëm ndaj gruas, deri në torturimin e saj. Komiteti për të Drejtat e Fëmijës i OKB-së, ka konstatuar pretendimet për keqtrajtimet dhe përdorimin e papërshtatshëm të forcës nga ana e punonjësve publikë, në veçanti ndaj fëmijëve; si në ambientet e paraburgimit nga policia, në burgje dhe në institucione të tjera, ku fëmijët janë nën kujdesin e shtetit. Abuzimi i fëmijëve, duke përfshirë abuzimin seksual, sipas raportit të Departamendit të Shtetit Amerikan është i kudondodhur, por raportohet rrallë. Vetëm për vitin e kaluar u deklaruan mbi 30 raste krimesh seksuale kundër fëmijëve. Statistikat e Komitetit të Kombëtar i Pajtimit tregojnë se deri 150 fëmijë janë të rrezikuar nga gjakmarrje që prekin familjet e tyre; 50 prej tyre jetojnë në rrethana veçanërisht të rrezikshme.
Dhunë ka atëherë kur një person madhor kryen çdo veprim ndaj një personi tjetër, pa dëshirën e këtij. Llojet e dhunës janë: dhunë emocionale, dhunë fizike, dhunë psikologjike, materiale, seksuale dhe financiare. Psikologët mendojnë se krahas problemeve ekonomike dhe mungesës së formimit, dhuna vjen edhe si shkak i modelit të trashëguar nga anëtarët e tjerë të familjes, edhe si pasojë e martesave të palumtura. Bazuar në studimet e specialistëve, shkaqet e dhunës janë të shumta; gjendja ekonomike, dhuna e trashëguar nga prindërit, arsyet sociale, gjendja e vështirë ekonomike, mentaliteti, sëmundjet mendore etj.
Studiuesit kanë arritur në përfundimin se dhuna psikologjike është e njëjtë me atë fizike. Rreziku më i madh është për ata fëmijë që jetojnë në familje dhe ambiente konfliktuale. Psikologë anglezë kanë dalë me konkluzionin se torturat fizike te të burgosurit japin të njëjtat pasoja afatgjata, siç jep një përdhunim apo keqtrajtim fizik. "Një ndryshim mes torturës dhe trajtimit poshtërues nuk është vetëm i pavlerë, por edhe i rrezikshëm", ka folur për media të ndryshme ndërkombëtare psikologu Steven Milesm, profesor në Universitetin e Minnesota-s. Edhe në pasojat afatgjata psikike, shkencëtarët nuk kanë gjetur asnjë ndryshim thelbësor mes torturës fizike e asaj psikologjike. Ndërhyrja në jetën normale të një njeriu, siç është izolimi, pengimi i mundësive, kërcënimet, kanë të njëjta pasoja me ato të viktimave të dhunës apo të abuzimit fizik. Ata kanë të njëjta sintoma; dhimbje fiziku, panik, humbje të ndërgjegjes etj. Shkencëtarë anglezë të drejtuar nga psikologu Dr. Metin Basoglu i "University of London", arritën në konkluzionet lartpërmendura pasi realizuan një eksperiment me 279 viktima të torturës dhe dhunës nga luftërat civile në ish-Jugosllavi.
Nën regjimin komunist tortura dhe format e keqtrajtimit praktikoheshin gjerësisht, veçanërisht ndaj të dënuarve politikë. Më ndryshimin e situatës ka ndryshuar vetëm forma e dhunës dhe e torturës. Raportet tregojnë se shpesh ka shkelje të parimeve dhe dispozitës kushtetuese lidhur me torturën, dënimin ose trajtimin mizor, çnjerëzor ose poshtërues. Në sistemin para 90-s, genocidi ishte sistematik, përmes strukturave të makinës së diktaturës, burgjeve, kampeve të punës, sekuestrimit, internimit, depersonalizimit.
Burgu në diktaturë ishte ferri. Zyrtarisht kapaciteti i vendeve në burgje dhe kampe ishte rreth 3000 persona, kurse numri i tyre çdo vit e kalonte pesë mijë. Aktualisht, sot në burgje janë 5 mijë vetë, ndërkohë që kapaciteti është nën këtë shifër. Komiteti i Helsinkit raportoi në ditë më parë për dhunë në paraburgim dhe në qelitë e burgjeve. Të dënuarit u nënshtrohen dhunës fizike dhe asaj psikologjike të forcave me uniformë .
Shekulli 20 u cilësua periudha më e dhunshme në historinë e njerëzimit. Në raportin e UNICEF, rreth 191 milion njerëz humbën jetën në mënyrë direkt apo indirekte, si pasojë e konfliktit, dhe më shumë se gjysma e tyre ishin civilë. Në vitin 2000 më shumë se 300 000 persona vdiqën në konfliktet me dhunë. Shkalla lëvizte nga më pak se 1 në 100 000 banor në vendet e pasura, deri në 6.2 në 100 000 në vendet e varfëra dhe vendet mesatarisht të zhvilluara. Afrika pati vdekjet më të larta si shkak i konflikteve të dhunshme, (32.0 në 100 000). Përveç mijëra viktimave në konflikte me dhunë, çdo vit ka një numër shumë të lartë të personave me lëndime fizike, duke i përshirë këtu ata me handikap të përhershëm apo të gjymtuar. “Tortura dhe përdhunimi gjithashtu përdoren për terrorizim dhe varrosjen e bashkësive, edhe pse është e vështirë të vërtetohet numri i saktë i personave, të cilët i janë nënshtruar keqpërdorimit të tillë. Shumë njerëz i fshehin traumat që i kanë përjetuar, kurse palët në konflikt shumë shpesh mundohen që t’i manipulojnë ose t’i fshehin dëshmitë për torturat dhe përdhunimet”, citohen faktet nga organizmat ndërkombëtare antitorturë.

2008

Vizat e shqiptarëve në “kafazin zoologjik” të PS

2009-09-21T05:27:00.000-07:00

Për shkak të trajtimit të problemeve më të errëta, lehtësisht prezentë, ku është përfshirë jo vetëm shoqëria jonë, me politikën dhe politikanët shqiptarë kam marrëdhënie të thjeshta.
Në fakt sa herë ndaloj tek kjo çështje, më krijohet ndjesia e neverisë, si pas një darke, ku uria nuk shuhet prej çorbave të yndyrosura keq. Kështu më ndodhi dhe dje... Në transmetimin robotik të mediave elektronike lexova se “asnjë vend i botës nuk do t’i besonte Shqipërisë në lëvizjen e lirë të njerëzve....”. Zëdhënësi i lajmit, si tepër të tjerë, është një i përfshirë në këtë politikë shqiptare, afër kreut të Partisë Socialiste dhe krye-bashkiakut të Tiranës, Edi Rama. Nuk jam e sigurt, nëse ky i fundit ishte venë në dijeni më parë për deklaratën e lartpërmendur, por gjithsesi kjo nuk e përjashton nga përgjegjësia asaj çfarë dua të shpreh më poshtë.
Padashur të merrem me vogëlsitë e “lajmsit të keq”, dua t’i kujtoj se, për së pari; Evropa nuk shikohet me matësin e një plevice...e as me policimin e disa fshatarëve “rebelë” në Hajmel të Shkodrës, të cilët nuk dëshiruan Edi Ramën ta takojnë. Pasi, bazuar te njohja ime me popullin e atyre zonave, ka gjasa se të inatosurit, fshatarët, duhet të kenë nuhatur diçka se; për herë të parë në historinë e jetës dhe politikës së tij, Rama mësoi se një fshat bri malit që vetëtin, quhet Hajmel. E si rëndomë ndodh “tek ne shqiptarët”, për herë të parë kompleksohesh e turpërohesh, nëse një i moderuar, siç edhe është Rama, të shkelë në rrugët e bajgosura, të të shohë muret e myshkura nga përmbytjet e çdoditshme; t’i japësh dorën e lodhur, të paparfumuar, të shpenzosh fundin e thesit, që, gjithsesi fundon në gropë skeptike apo të terrorizohesh për apandesitët e njerëzve të partisë, kur në fshat jeton vetëm një veteriner i plakur. Nga viti që, në formë dolëm nga diktatura, votat e fshatarëve të atij vendi sollën në Tiranë, në parlament, mbi pesë burra që u veshën me kostumin e deputetit. Ndaj mendoj se Rama duhet të ndjehet mirë, që ata ditën të vlerësojnë këndvështrimin e tij për bujqit me tokë djerrë...Këta njerëz paskan filluar të besojnë në Zot; të mos fyejnë e të mos fyhen!...Gjithsesi, larg dhimbjes për Ramën e hajmelorët, dua të hipotezoj se, ditë e më shpesh vërejmë mungesën e boshtit të asaj çka në filozofinë dhe programin e vet ka Partia Socialiste. Dhe lidhur me “lëvizjen e lirë të shqiptarëve...” vrullshëm na përcillen deklarata dhe qëndrime të ndryshe, shpesh herë kontradiktore, prej njëshit dhe zëdhënësve të Partisë Socialiste, formacion politik ky, pretendues në opozitë. Pak kohë me parë në takimin me kryetarin parlamentar të Gjermanisë, Norbert Lammert, Rama foli për një Projekt- Rezolutë për Kuvendin e Shqipërisë, në kuadër të pikëpamjes se Partisë Socialiste se Shqipëria duhet të aplikojë si vend kandidat për në BE, jo me vonë se vjeshta që vjen” . Jo shumë para këtij takimi, se “populli shqiptarët duhej të ishte në NATO”, Rama i priti dhe i përcolli diplomatikisht gëzueshëm ato ditë. Të tilla deklarata por, edhe të tipit që përmendem në fillim bëhen shpesh prej politikanëve të PS-së. Pa definituar, do të thotë kjo; mungesë institucionalizimi të asaj çka del nga dyert e socialistëve apo sforcim vështrimi deri në inferioret për shoqërinë shqiptare, pjesë e së cilës janë dhe 40 përqind të shqiptarëve që votuan PS-në në 2005-n, pa harruar faktin se mbi 75 përqind të kësaj shoqërie që trajtohet në inferioritet paguajnë taksat. Nëse do të kemi të bëjmë më mënyrën se si politikanët trajtojnë në inferioritet ata që u japin votën, shqiptarët, sa herë kalojnë aeroportin e Rinasit, çdo kush, edhe më i paudhi në shoqërinë tonë duhet të ndalet pak...Kjo temë duhet provokuar...; jemi inferior apo na drejtojnë frikacakët. Këta të fundit duan kohë të gjejnë pikën e kontaktit midis asaj çka janë dhe as çka duhet të bëjnë...ndaj me e rëndësishme është ajo çka gjenetikisht ne trajtohemi prej tyre. Në asnjë rast për sa kohë, prej 15 vitesh, në kontakt me informacionin intensiv; si sjellje e vullnetshme dhe jo e tillë, nuk kam dëgjuar; një diplomat, politikan, politolog e studiues truresh e gjenesh në botë të thonë se, “asnjë vend i botës nuk do t’i besonte Shqipërisë në lëvizjen e lirë të njerëzve...”. Ajo çfarë kam dëgjuar unë dhe mendjet e qarta, pavarësisht nga lloji i qeverisë në ketë vend, ka të bëjë me kërkesat e përsëritshme të BE-së, SHBA-së, apo deri dhe në nivele tryezash për të drejta të gjithhershme, ka të bëjë me zbatimin e procedurave themelore të një sistemi demokratik që pretendojmë se aplikojmë. Shqiptarët kudo janë parë si njerëz të rruzullit, të dalë nga një sistem diktatorial-mafioz, e që duhet të jetojnë sipas kodeve të së Drejtës!..Kurse për rastin i cili na detyroi të ndalemi, për politikanët e dalë nga vota jonë e që mendojnë se, “bota hamendëson kafaz zoologjik për shqiptarët” duhet të ndjehemi inferior.., inferioritet ky që do duhet kohë të shuhet....

08 Qershor 2008

edhe nje ligj per prostitucionin..

2009-09-21T04:47:00.000-07:00

Në Babiloni dhe në Greqi (Korint) prostitutat e ashtuquajtura “të shenjta” jetonin në tempujt kushtuar perëndeshës Afërditë dhe pikturat murale të Pompeit tregojnë ato që ishin shtëpitë publike te antikitetit. Kurse për të fshehur fytyrën e keqe të prostitucionit, seksit të rrugës, parasë së pistë, Athina që ndërtoi Shtetin Modern dhe shoqërinë tregtare, krijoi për tregtinë e seksit, Dikterionet ( bordello).
Ishin ndërmarrje shtetërore, me tarifa sociale ku prostituonin skllave. Për këtë gjë legjislatori Solon u quajt gjatë “mirëbërësi i kombit”. Pas kësaj shteti ecte mbarë, burrat ishin të lumtur dhe femrat mbronin virtytet. Ishte shekulli i 6 para Krishtit: lindën shtëpitë e para publike….
Historia tregoi se dhe pas vendimeve ekstreme në vitet (418- 451), ku mbreti i Vizigotëve kërcënonte me vdekje tutorët, në 506 kur doli ligji “Kodi Alarik” i cili dënonte tutorët edhe prostitutat me kamxhik, ligj ky që vazhdoi gjatë dhe kur u ngrit qendra e parë rehabilitimit social “Metanoia” e cila ishte një dwshtim dhe pse kërkonte largimin e prostitutave nga kthetrat e tutorëve, bota nuk ndryshoi.
Tregtia e seksit vazhdon më se miri deri dhe në ditët e sotme. Rrugët janë të mbushura me meshkujt në epsh, me femra që kërkojnë të jetojnë prej gjinisë së tyre dhe me ata të fuqishmit që pasurohen çdo ditë. Në Shqipëri mënyrat e prostituimit kanë qenë dhe janë të shumta nga koha kur prishja e moralit dënohej me pushkë, te abuzimet që afronte sistemi para 90-s deri në ditët e sotme. Pse s’duhet të ketë një ligj e ta lejojë!?
Aktualisht në vendin tonë sipas policisë vetëm në Tiranë numërohen rreth 2 mijë femra të skeduara që ndjekin rrugën e prostitucionit, është i lartë numri i divorceve, kalon mbi 70 perqind numri i meshkujve të martuar në lidhje jashtëmartesore, gjithashtu i lartë numri i abuzuesve seksual, i lartë po kontingjenti i individëve me probleme mendore për shkak të mungesës së seksit. E paraqitur shkurt pjesa më negative që ka prekur shoqërinë shqiptare, një ligj për lejimin e bordellove vetëm sa do të ishte pak rregullator.

2005

Blinishti, fshati ku luten...

2009-09-21T04:24:00.000-07:00

Tek ecin lehtë me trup të përkulur, pa rënkime dhe i ngjiten asaj pak tatëpjete për t’u ulur pranë faltores, kupton se ke hyrë në vendin ku njerëzit qetësojnë shpirtin para Zotit. Ata luten çdo ditë, bëjnë kryq sapo bie këmbana dhe prekin bukën. Në krah të djathtë të autostradës, sapo kalon Lezhën në drejtim të Shkodrës, shfaqet kisha e madhe. Dje ajo mori emrin e martirëve të vrarë në 45-ën. At Daniel Dajani dhe Padër Pasti kujtohen nga vendësit ditën e ceremonisë, me rastin e përurimit të kishës së re në fshatin Blinisht të Lezhës. Qendra e fshatit është e populluar, katolikët ngadalë futen në tokën e Zotit. Të urtë që nga lashtësia, këta banorë duket se nuk jetojnë asnjë çast pa besim. Në hyrje të kishës një memorial kujton ngjarje të frikshme. Emrat e gjashtë vajzave të vrara në trotuaret përtej kufijve, janë shënuar në pllakën e mermertë. Don Antoni Sharra është njeriu që në kujtim të atyre vajzave vendosi gurët e parë. Pas kësaj historitë rrjedhin dhimbshëm. Banorët kanë dëgjuar shumë, shumë më tepër se pranon një shpirt i lodhur. Shpesh të afërmit e viktimave marrin rrugën për në Blinisht. Me shpresën se një ditë do të gjenden, a mallin për të qarë diku, priten butësisht prej Dom Sharrës, burrit energjik, dhe pse vitet i kanë afruar të 70-at. Personazhi simbol i lëvizjes për paqen me fëmijët “Ambasadorë të paqes”, Këmbanën e Paqes të shekullit të ri të vendosur në qendër të Tiranës, është njeriu më i afërt për këta njerëz, që përveç besimit te Zoti nuk kanë gjë tjetër. I futur në jetët e tyre herët, pas ‘90-ës, solli te zadrimorët paqen shpirtërore, ngriti kultet, ku të rritur e fëmijë luten për ditë më të ngrohta në atë vend, që shtrihet si pllajë. Një ditë më parë, ministri i Drejtësisë, Aldo Bumçi, deputet i asaj zone, në emër të Presidentit i dorëzoi urdhrin e vlerësimit për nder të asaj që ky burrë bën për atë shoqëri të vrafër fshatare.

Vendësit nuk kanë dëshirë të flasin për atë çka ka ndodhur në emër të një jete më të mirë jashtë kufijve. Ka pak të rinj në Blinisht, por edhe në fshtrat përreth Zadrimës. Të zhytur në mjerim nisën rrugët e egra të emigrimit. Të gjithë bashkë, edhe vajzat. “Janë marrë nga dera e shtëpisë dhe s’u kthyen më”, thotë Marku, një burrë i vjetër. Ai flet ngadalë, mendon gjatë atë ç’mund të ketë ndodhur. “Shoh nënat të qajnë dhe puthin duart e Don Antionios. Ai është i vetmi që mund t’ju lehtësojë shpirtin”, shton ai. Ngritur mes gjithë asaj fushe të madhe, fshati kulmon rreth kishës. Duket si vatër ku mes lutjeve nis rrëfimi pafund i atij populli paqësor. Eshtë më tepër se e dhimbshme tek lexon në memorial për dinjitetin, për atë dinjitet ku shumë vajza shqiptare humbën jetën. Ka heshtje në atë vend, ku pika më e lartë tregohet me kulmet e mbulesës së kishave. Eshtë një kurorë e tërë besimi dhe njerëz që tërhiqen mundimshëm mes kujtimeve. “Do të kisha dashur të jetoja në këtë vend, ku lutjet mbretërojnë”, thotë Alma, vajzë e fshatit, që një ditë pas martese udhëtoi për në Itali. Eshtë një ndër ato qindra vajza, që jeta në rastin më të mirë i lidh me një ditë dasme dhe më pas me udhëtimin e gjatë larg vendit të saj. Heshtja duket se kërkon më tepër qetësi kur sheh pak të moshuar përreth, hapat e të cilëve nuk ndjehen dhe pse këpucët shkelin mbi gurët e hershëm. Antonio, bariu i të urtëve, i drejton në botën ku mëkatet falen dhe shpirti merr rrugën e përjetësisë. Ky është Blinishti, me pak zhurmë, me pak njerëz, me shumë lutje.Prifti ka vendosur të rrijë me ta deri në fund, të kapë fëmijët përdore dhe t’u tregojë se ky është vendi i tyre: “Ai duhet të ndryshojë”, u thotë urtë ai. Një grua tërheq me litar një derr, duket se po shkon drejt shtëpisë së saj për t’u ulur më pas e të nisë të flasë me Zotin.

Pak histori
Me coptimin e mbretërisë së Stefan Dushanit në 1345, tri familje të mëdha dominuan në rajonin midis Shkodrës dhe Lezhës. Ishin Balshajt, Blinishtët e Dukagjinajt. Blinishtët ishin guvernatorët e fushës së Zadrimës, afër Lezhës dhe qendra e tyre ndodhej në Blinisht, sot fshat me 1200 banorë. I pari i kësaj familjeje u emërua në vitin 1274 dhe ishte Vladi Blinishti. I radhitur kundër pushtimit të Karlit të Parë, mbret i Brindizit, u kap dhe burgos në Brindizi. E gjithë familja e Blinishtit humbet pasuritë, por kjo zgjati deri në 1305, kur nipi i Karlit të parë, Filipi i Tarantos, e fali dhe Blinishtëve u rikthehen tokat. Ai i dha nipit të Vladit, Guljelm Blinishti, gradën "Marshall i Arbërisë". Kjo familje nuk shfaqet më në skenën e historisë, për shkak se familje të tjera u bënë më të fuqishme. Emri i Blinishtit mendohet se mund të ketë prejardhjen nga një bimë që rritej në këtë vend "Blini". Komuna ka shtatë fshatrat e saj: Blinisht, Troshan, Fishtë, Piraj, Baqel, Krajën dhe Kodhel në veri-perëndim të Shqipërisë, në qendër të fushës së Zadrimës. Kjo trevë e Shqipërisë, një nga më të lashtat e Ballkanit, banohej nga fiset ilire. Banorët e zonës njihen me emrin "zadrimorë". Karakteristikë e tyre është urtësia, mikpritja. Në shekuj, kjo zonë ka nxjerrë figura të shquara; At Gjergj Fishta, Don Pjetër Zarishi, Atë Daniel Dajani etj.

2004

Shkodra në përballje me harresën...

2009-09-21T04:14:00.000-07:00

Gropat e shumta në rrugën e vetme që të fut në Shkodër, të bëjnë të ndërrosh krenarinë e saj, me dhimbjen e mosndryshueshmërisë prej kaq kohësh të këtij qyteti. E njëjta pamje, së cilës nuk i kursej gjithë madhështinë që të ofron emri Shkodër, më shfaqet përzier me imazhin ndërtuar gabimisht... që të ngatërrohet në çdo pëllëmbë që shkel këmba...Një "dorë" i mungon qytetit në përballje me egërsinë e harrimit ose "kujtimit" të përgjakshëm, që duket se s'do të shkulet nga ato anë...
Askund më shumë se në Shkodër nuk duket e largët dita që; premtimet të realizohen, fjala e dhënë të kthehet në një vepër, çfarëdo, veç të shikohet diçka ndryshe. Para përshëndetjes unike të "shkodranit" që lajmëron hyrjen në vendin e tij, të shfaqet pamja e gërmadhizuar e qytetit. "Kalaja" sërish ka forcën e demonstrimit të qëndresës... Legjenda të imponon domethënien e saj shekullore, por kjo ndodh vetëm në momentin që, nga Buna ngre kokën.
Udha e mbarë se erdh pranvera/shko, dallëndyshe tue fluturue/ prej Misirit n'dhena tjera/ fusha e male tue kërkue;/ n'Shqipni shko, pra, fluturim/shko në Shkodër, n'qytetin tim/. Artur Dashi si ka harruar vargjet e Filip Shirokës, që me mall nga Misiri i largët i shkruante qytetit të tij, Shkodrës. Tek belbëzon në kujtesë, nostalgji e dhimbje trembet për të ardhmen. Larguar prej vitesh në Angli e sheh qytetin e si një bishë në lëngim. Thotë se, fëmijët do ta harrojnë Shkodrën, do të vijnë e do të ikin pa u kthyer pas. Do të pranonte të shkyente këpucët, a të çante gomat e makinës në ato zgavra gojë kafshësh të ngordhura, të baltosura, por s'do kishte guxim ky baba, të merrte djalin 12 vjeç e prej dore ti tregonte rrugicat e qytetit të tij. Nuk do behej aq trim e ti thoshte të birit, dil e luaj me shokët, se unë jam këtu. "Banorët e vendit tim, mik të ngushtë kanë armën, kjo është e frikëshme", pohon burri.
Vetëm për një muaj, policia e Shkodrës kreu 36 arrestime, të gjithë të armatosur. "Eshtë një shifër skandaloze, çdo ditë shoqërojmë individë të tillë, ky është problem serioz. Edhe nëse do të vinin një polic, për person nuk do të arrinim dot çarmatosjen", konfirmon Drejtori i Policisë së Shkodrës Ahmet Prençi. Ai konstaton një popull të frikësuar dhe të egër, që hyjnë lokaleve, udhëtojnë a luajnë bixhoz me armë në brez. Duket shumë për një vend kaq të lodhur. Shfaqja sjell karvanin në udhëtim drejt vdekjes dhe armikun, si hije pas mureve të myshkura. Prençi mendon se shkodranët, nuk mund të shkëputen nga e kaluara dhe armatosja, është pjesë e saj.
Diku, vetëm pak metra larg nga ndërtesa e Prefekturës të thonë se, para pak ditësh u vra një njeri. Dëshmitarë nga ngjarja e asaj nate nuk ka, por dëshmohet njëherësh; frikë dhe siguri e pjesëshme. Vrasja e një personi kishte kthyer në Shkodër shpërblimin, që të jep arma e përgjakur, e ndihmuar kjo nga përdhosja e ligjit, e njerëzve që kanë të drejtë ta ushtrojnë atë. Ai u vra vetem pak muaj pasi doli nga burgu. Dy gjykatës e dënuan tre vjet dhe rruga e hakmarrjes nuk do të ndalet.
Dilemat mes së mundurës dhe asaj çka afron pamundësia e shumëfishuar, me sa duket dominojnë ekzistencën e qytetarit shkodran.
Ndryshe mendon ish- prefekti i Shkodrës Gjergj Liqejza. I bindur se nëse do të ndodhte, do ishte banori i fundit i ikur prej Shkodre, thotë se bashkqytetarët e tij nuk janë ndëshkuar nga mungesa e shanceve. Për të, qeverisja keqas dhe fodullëku qenior, lënë pas qytetin. Ambicioz në planet e tij, Liqejza e sheh shqetësimin në aspektet administrative dhe emancipuese, ndaj mendon se një ditë, Shkodra nuk do të shfaqet me uri.
Pa frymarrje, ndjen se do të jetë ky vend një pushtetar i tanishëm. Ai ia vë fajin mënyrës, se si banorët interpretohen në ditët e sotme. "Gjithkush pret nga politika, pak kush nxitet dhe futet në rrjedhën e kërkesave për më shumë", shton ai. Por përqindja më e madhe, e banorëve shkodranë mendojnë të kundërtën. Besojnë ekstremisht se politika ka qenë shkaku i së keqes. "Si ata edhe këta, që erdhën asgjë nuk po bëjnë për Shkodrën, ne vazhdojmë të zvarritemi për mbijetesë", thotë Diana. Kjo grua s'ka besim, nuk pret, por tregon se do të vazhdojë të shesë beze në fushë, (në treg), derisa kembët ta udhëheqin në atë drejtim.
Qyteti zhurmon bosh. Kalimtarët shfaqen në qënie të papërgjegjëshme para mjeteve të çmendura që lehtësisht, kapërcejnë kryqëzimet pa semofaorë. Fëmijë me biçikletë, femra të mbeshtetura pas krahut të burrit, kryejnë zikzaket pa vend dhe e gjithë hapsira shkodrane i përngjason një pazari indian tek këmbehet mëndafsh me syze-sakafando dielli. Kurse ata "pesë herojntë" janë të vetmit dëshmitarë në heshtje, mes atyre mori zërash të çierrur.
Të vërtetat që përcjell ky qytet, nga tragjeditë e parë dhe të fundit, që për shkak kanë hakmarrjen, krijon amullinë së cilës nuk i shmangesh dot edhe nëse je vizitor krejt i rastësishëm.
Përballjet me realitetin, që askush nuk ka dëshirë ta "shohë" në sy, sfilisin deri në skajet e së nesërmes. Duket se asgjë nuk ia premton Shkodrës atë të ardhëme ndryshe...përveç asaj që, shkodranët s'lodhen së thëni prej kohësh; "u intereson që, Shkodrën ta lanë kështu...". Këtë mundësi të vetme jetese, nën kërcënimin e vazhdueshëm të "gjakut", duket se Shkodra e ka pranuar si fatin e vet të vazhdimsisë.

2003

NEXHMIJE HOXHA GENJEN

2009-09-21T03:59:00.000-07:00

Djali i Mehmet Shehut komenton librin e te vese se Enver Hoxhes "Miqesi e Tradhtuar"

Intervistoi: Anila Prifti

1.- Ka disa dite qe ne gazeten "Shekulli" po botohen pjese nga libri i Nexhmije Hoxhes "Miqesi e tradhtuar". A i keni ndjekur keto?

Po i kam ndjekur. Duke u nisur nga titulli mendova se ajo ka hequr dore nga varianti i agjenturave. Por jo, ajo i permbahet variantit se Mehmet Shehu ka qene agjent qe para se te hyje ne parti dhe ne levizje "Nacional-Clirimtare). Po te jete keshtu, atehere Enver Hoxha ka qene subjekt ndaj te cilit ka marre urdher te punoje Mehmet Shehu. Kaq naive eshte Nexhmije Hoxha sa te mendoje se mund te ekzistoje miqesi midis agjentit dhe subjektit? Apo ky eshte nje truk publicistik i saj per te shitur librin? Ne baze te permbajtjes se librit, ai mund te kishte pak a shume titullin "Karriera e nje agjenti ne udheheqjen e larte te Partise". Por me kete titull apo dicka te ngjashme, asaj nuk ia blen njeri librin, vetem ndonje qe eshte kurreshtar te shohe se sa ka lajthitur ajo, apo ndonje qe ka rrjedhur krejt, ose ndonje per ndonje studim johistorik. Prandaj, Nexhmije Hoxha zgjedh titullin "Miqesi e tradhtuar" per t'ju drejtuar anes emocionale te lexuesit. Por, ose Mehmet Shehu ka qene agjent i sherbimit te zbulimit amerikan dhe anglez qe para hyrjes ne levizje "i jugosllaveve dhe i sovjetikeve behet me vone dhe atehere nuk behet fjale per miqesi dhe as qe kishte mundesi te tradhtonte nje miqesi qe nuk ekzistonte), ose ai nuk ka qene agjent dhe atehere mund te behet fjale per miqesi, te tradhtuar apo te patradhtuar dhe nga kush.

2.- Nexhmije Hoxha thote se Enver Hoxha, me Mehmet Shehun eshte takuar vetem tre here gjate luftes. Dini gje nese eshte keshtu?

Po, eshte e vertete se Nexhmija thote se gjate gjithe kohes se luftes Enver Hoxha eshte takuar me Mehmet Shehun vetem tre here, heren e pare ne Labinot, pastaj ne Vithkuq dhe pastaj ne Permet ne Kongresin Antifashist Nacionalclirimtar. Po c'thote Enveri

"shkova ne Corrush tek shtepia e sh. Mehmet Shehu ku do rrija disa dite. me priten i ati, sheh Ismaili dhe nena e tij, Sulltana. .Iu pergjigja me kenaqesi nene Sulltanes dhe qe atehere une lidha miqesi te ngushte me te shtrenjten nenen e Mehmetit, te cilen e doja shume por edhe ajo me donte shume. Sapo kishim ngrene mengjesin kur erdhi Mehmeti. U perqafuam. Me Mehmetin biseduam gjate per ceshtjen e luftes dhe per gjendjen ne Mallakaster. Nga dreka erdhi edhe Hysniu ".

Nuk i di Nexhmije Hoxha keto? Jane te shkruajtura tek "Kur lindi Partia", shkruar nga Enver Hoxha, botimi i pare, faqe 422-428, te hequra ne botimet e mevonshme. Apo mendon ajo se ka ndonje lidhje magjike midis veprave te Enver Hoxhes dhe ngjarjeve reale, qe kur i fshin ky nga veprat, si me ndonje makine, me te cilen mund te shkosh mbrapa ne kohe e te zhbehen edhe vete ngjarjet. Ajo edhe mund ta shtoje takimin ne Corrush e te pretendoje se eshte nje harrese. Po kur per ngjarje kaq lehte te kontrollueshme ka pasaktesi, cfare garancie ka per saktesine e ngjarjeve apo shpjegimeve te tjera te cilat eshte veshtire te kontrollohen? Dhe pasaktesira ne data dhe shpjegime ka edhe te tjera ne ato qe kam lexuar tek Shekulli.

3.- Ne materialet qe ka botuar ne librin e saj Nexhmije Hoxha permend edhe nje leter qe Mehmet Shehu ia ka derguar majorit Ivanov aty nga fundi i luftes, me shume akuza ne drejtim te udheheqjes se Partise, Shabit te Pergjithshem dhe te vete Enver Hoxhes. Cfare dini lidhur me kete leter?

Ne hetuesi jam njohur edhe me kete leter. Ishte e daktilografuar. Me kujtohen shprehjet: " ai nuk eshte as nje Tito ne miniature" "per Enver Hoxhen), "ata jane nje klike, Enveri, Liria shume vete e kane paguar me jeten e tyre kundershtimin qe iu kane bere ketyre " . Eshte fjala per Liri Gegen.

Atehere me eshte thene se kjo leter i ka ardhur Partise aty nga fillimi i viteve 60, pas prishjes me sovjetiket, por udheheqja e Partise nuk e kishte besuar duke e konsideruar si provokacion te sovjetikeve. Tani u njoha me hollesi me rrethanat ne te cilat kjo dhe disa dokumente te tjera qe kane qene bashke me te kane rene ne dore te udheheqjes se Partise.

Logjikisht del pyetja: Kur u vleresuan gabim keto materiale, ne mesin e viteve 60 kur udheheqja e Partise nuk ishte nen ndonje presion dhe mund te gjykonte me koke te ftohte "te pakten sipas standardit te tyre) apo ne dhjetor te vitit 1981 kur ishte nen presionin e motivimit te shpalljes armik te Mehmet Shehut?

[Tani regjimi i Enver Hoxhes ka rene, ato qe shkruhen ne letren derguar majorit Ivanov " qofte kjo autentike qofte jo " jane te verteta dhe muame leverdis qe te them se letren e ka shkruar im ate. Por, ne baze te ketyre shpjegimeve qe jep Nexhmije Hoxha, te gjitha gjasat jane qe kete leter qe na paraqitet ketu te mos e kete shkruar ai.]

Nuk pashe qe Nexhmije Hoxha te shpjegonte se si u provua autenticiteti i letres drejtuar Ivanovit dhe i materialeve te tjera te gjetura bashke me te dhe as gjate procesit hetimor nuk kam pare nje prove te tille, qofte edhe formale. Apo keto materiale u hapen, u lexuan ne zyren e Enver Hoxhes, sic thote Nexhmija, dhe autenticiteti i tyre u provua automatikisht?

Hollesira te tjera, nese Mehmeti e ka shkruar kete leter me apo pa udhezimin e ndonjerit nga zbulimet " atij anglez, amerikan apo jugosllav " agjent i te cileve duhet te ishte ne kete kohe apo me udhezimin e te treve bashke, nese e ka shkruar me apo pa dijenine e ndonjerit nga keta zbulime apo te te treve bashke, nese e ka shkruar me dore si te gjitha letrat e kesaj periudhe apo me makine e per te tjera hollesi po i leme t'i diskutojme kur te vertetohet autenticiteti i letres.

4.- Nexhmije Hoxha permend edhe ngjarjet e vitit '48 dhe e nxjerr Mehmetin njeri te jugosllaveve

- Po, ajo i referohet pleniumit te 8-te, te cilin partia e saj e ka quajtur Pleniumi i zi dhe ngjarjeve menjehere pas tij. Po c'thote Enveri edhe ate dite qe Mehmeti shpallet armik " ne mbledhjen e KQ te 18 dhjetorit 1981? - "Mehmeti ne kete rast mbajti qendrim te mire, por edhe une me sa munda, qendrova ne kushte shume te veshtira." "Gazeta "Korrieri", Suplement, 22 korrik 2001). Pra Enveri mbajti qendrim jo me te mire se Mehmeti, por me sa mundi ... Dhe kete e thote ate dite qe Mehmeti shpallet armik.

5.- Nexhmije Hoxha ndalet gjate dhe e analizon me hollesi edhe nje ngjarje te vitit '53 kur Mehmeti eshte ne veshtiresi per shkak te disa gabimeve qe kishte bere. A mund te komentoni rreth kesaj?

Kjo eshte nje ngjarje qe ilustron me se miri se si funksiononte mekanizmi i pushtetit arbitrar dhe te pakufizuar te Enver Hoxhes qe mund te te coje ne pike te fundit te deshperimit dhe pastaj te te thote "Na Mehmet, drejtoje ti Shqiperine nja dy jave. Do te ta le edhe ca dite te tjera pas festave.".

Por kjo eshte ceshtje tjeter. Nexhmije Hoxha e sjell kete ngjarje per te provuar se Mehmeti ishte agjent se ndryshe nuk kishte se si te shpjegohej gjithe ai reagim i tepruar i Mehmetit. Nexhmija analizon me hollesi autokritiken e Mehmetit dhe jep vleresime rreth kesaj autokritike. Se cfare rendesie ka, se ne cfare menyre e ben autokritiken nje agjent, vetem Nexhmije Hoxha mund ta dije. Por mesa duket Nexhmija ka dy shtresezime ne tru, nje te para vjeshtes se vitit '81 ku Mehmeti nuk eshte agjent dhe nje shtresezim te mevonshem, ku ai eshte agjent dhe ajo nuk mund te ndertoje nje version koherent nga keto.

Por jo mesa duket, ka edhe nje seksion ne arkivin e shtepise ose ne tru per rastin nese Mehmeti vinte ne krye. Prej andej ajo ka nxjerre gabimisht skeden qe perdor kur pershkruan nje incident me delegatin grek ne kongresin e IV te Partise. Lidhur me kete ajo thote: "Delegati grek u be i padeshirueshem, 'persona non grata'. Si do t'i thuhej? U dergua M. Shehu. Vetem Mehmeti mund te gjente formen se si t'ia thoshte dhe e gjeti".

Elozhe te tilla nuk i jane bere Mehmetit as kur ai ka qene ne kulmin e tij, por duket Nexhmija do t'ia bente dhe kishte bere edhe skeden. Por a ka logjike qe ta pranoje kete se vetem Mehmeti mund t'ia thoshte grekut kete? Por Nexhmija e thote kete dhe Nexhmija eshte burim i besueshem. Mire qe nuk e zbuluan qe ne '53 se do t'ju ngelte greku ne kongres.

6.- Nexhmije Hoxha boton disa materiale qe sipas saj vertetojne se ai ka qene agjent i Inteligjens Servisit. Aty ai figuron me pseudonimin BAB-008. A jeni njohur me pare me keto materiale?

Po jam njohur ne hetuesi dhe u habita qe e kishte ashtu, 008, se per nga vjetersia ne sherbim duhet ta kishte jo me shume se 006. Dhe kur pashe se si gelonin gjithe ata BAB-agjenta ketu mendova se ndoshta edhe ajo shprehja "Si je mer BAB?" mund te mos jete edhe aq e pafajshme por mundet qe me kete BAB-agjentat te merrnin ne lidhje.

Por historia nuk mund te behet as me brockullat qe keput Nexhmije Hoxha e as me keto qe them une. Nexhmija gjate gjithe librit ve perballe Enverin dhe Mehmetin per te rivleresuar Enverin dhe per te lare hesapet njehere e mire me Mehmetin. Por kjo perpjekje eshte e kote. Ata kane qene persona publike, shume te njohur, veprimtaria e te cileve eshte ndjekur me vemendje nga njerezit per 40-45 vjet. Eshte shume veshtire te ndryshohet reputacioni i nje te vdekuri. Ata qe te dy kishin perqafuar nje ideologji te mbrapshte qe, me apo pa Enverin, do te shpinte ketu ku shpuri " me me shume apo me me pak eksese. Por, per shume nga ata qe e perkrahen Enver Hoxhen, qenia e tij ne krye te Partise nuk qe pa pasoja. Shume nga ata e paguan me jeten e tyre kete perkrahje.

Dhe ketu nuk mund te mos te te veje mendja tek ajo cka shkruhet ne letren qe thuhet se Mehmeti i ka shkruar Ivanovit qe gjate luftes shume vete e paguan me jeten e tyre kundershtimin qe i kishin bere grupit udheheqes dhe Enver Hoxhes. Ne paqe, shume paguan me jete edhe perkrahjen.

Nje i njohuri im qe kishte shkuar midis nje grupi kuadrosh ne Mallakaster n` veren e vitit 1981 per te shpjeguar veprimtarine armiqesore te Mehmet Shehut, me ka treguar se kur kish mbetur vetem, koke me koke, me nje plak te asaj krahine, ky i ka thene: "More, po ky vend edhe me fare tradhtie te kish qene mbjelle, kaq tradhtare nuk do kishte nxjerre".

Po nuk ishte puna tek toka, qe nxirrte tradhetare, puna ishte tek i zoti i tokes. Atehere e kishte parcelen 28 mije kilometra katrore, nxirrte ne 28 mije kilometra katrore, tani e ka dy dynym, nxjerr ne dy dynym.

10.- A mund t'ju bejme edhe nje pyetje tjeter?

- Jo, tani do te me falni se do shkoj tek ai klubi i nates ku shkonim me Ilirin kur ai ishte apo vinte ne Stokholm. Tani eshte bere librari

2004

Myzeqaret e lodhur

2009-09-21T03:55:00.001-07:00

E lënë mënjanë bri vargut të kodrave në të majtë të autostradës, kur shkon për në jug të vendit, Lushnja duket e harruar. Dikur pikë turistike, "Blerimi" prej të cilit tregohej nga larg edhe qyteti, tashmë nuk ka as pamjen e një lokali fshati. Rrugët zhurmohen nga gjeneratorët apo kërcitja e ndonjë kovaçhani, muzikë kjo që në vitet e hershme. I çorientuar në kalimet pa lidhje, qyteti banohet më tepër nga të ardhurit e zonave të ndryshme. Vendasit janë larguar, kurse ata që janë tregojnë për varfërinë e mbjellë në vite. Nga statistikat mësohet se numri i të punësuarve është mjaft i vogël, ndërkohë që aktualisht aty numërohet rreth 120 mijë banorë si Prefekturë. Të flasësh për atë çka sot ndodh në këtë qytet me histori, duhet kohë... Ai pasohet nga fshatra gati të vdekura, siç thonë vendasit, dhe pse dikur ato rrethonin fushën e Myzeqesë "Hambari i Shqipërisë".
Projekti për autostradën Lushnjë-Fier duket sikur i ka ngrohur banorët, por sërish janë dyshues. Ndonëse janë shpronësuar nga shteti për tokën ku do të kalojë rruga, kanë dëgjuar se do të ndërrohet destinacioni dhe ndjehen të flakur. "Thamë se do të ndryshojë diçka, por kemi frikë se autostrada nuk do të kalojë këtu, nuk e dimë se çdo të ndodhë, mos do të kthejmë lekët", thotë Llazi, i cili merret me bujqësi. Nuk di të tregojë se ku e ka dëgjuar, por, sipas tij, fshatarët diskutojnë gjatë për këtë. Sapo del nga Lushnja, në drejtim të Fierit, në krah të djathtë të rrugës ekzistuese, shfaqet Savra. Para '90-ës i quajtur sektor, popullohej kryesisht me të internuar dhe banorë të ardhur nga zonat e Veriut dhe të Jugut. Krahasuar me ndërtimet e fundit në shumë zona të vendit, banesat e Savrës duken si kasolle xhuxhash. Asgjë nuk ka ndryshuar. Në ato pak pallate, tashmë si godina të sulmuara, jetojnë të ardhur serish. "Ata që kanë qenë këtu deri në vitin 1994, tani janë larguar, janë larguar shumica e banorëve", thotë Raxhi, një ndër të paktët banorë që nuk është larguar nga Savra. Ai tregon se në këto grumbuj shtëpish jetojnë njerëz të papunë, të uritur. "Kanë ardhur nga ato vende ku nuk kanë patur ku të fusin as kokën, por sot nuk kanë as ç'të hanë", thotë ai. Zona duket e palarë, nuk ka ujë, nuk ka patur asnjëherë. Botet, që për vite me radhë furnizonin banorët, të cilët rriheshin për flokësh për të mbushur një bidon pesëkilësh, për pirje dhe larje, sot as nuk ekzistojnë më. Sipër kokave sheh tela bakri pa fund, të thurura si dikur kashtat për rrogozin, por llampë të ndezur nuk dallon... Mbrëmjeve vonë ndonjë shkëndijë tregon se korenti është lëshuar...
Familja e Rexhepit jeton në skaj të fshattit, larg qendrës së Savrës. Të shkosh deri aty duhet të kalosh përmes oborreve të shkatërruara dhe rrugicave me hekurishte të ndryshkura. Duhet të kenë mbetur që nga koha e traktorëve dhe zetorëve. Rexhepi ka ardhur nga Peshkopia, nuk tregon saktë pse, por një komshi i tij thotë se "duhet të ketë ikur nga gjakmarrja". Nuk të fton në shtëpi, por del jashtë një rrethimi me tela të ndryshkur e të rri përballë, si për të të kërkuar "mbaroni shpejt se s'kam kohë edhe për ju". Burri te 45-at dhe që duket si të jetë 60 vjeç, jeton së bashku me të shoqen dhe pesë fëmijët e tij. Asnjë nga pjesëtarët e familjes nuk merret me punë. Dy vajzat e tij të rritura qëndrojnë brenda banesës gjysmë të shembur. Ato nuk mund të dalin, pasi Rexhepi mund edhe t'i vriste. "Tashmë e kanë kohën për t'u martuar dhe të gjejnë ndonjë fat të mirë, jo si unë, ku nuk gjen edhe kripë", thotë ai. Për momentin të duket e pabesueshme dhe e vështirë të besosh se aty jetojnë shtatë frymë. Djali i Rexhepit, 13 vjeç, del shpesh në qytet. "Ndonjëherë kthehet edhe me lekë sa për të mbajtur frymën ne", tund kokën i ati, fytyra e të cilit nxin ndoshta dhe prej tymit të duhanit, që del shtëllunga-shtëllunga, si të ishte ndonjë çibuk i madh. Njeriu që na shoqëron, thotë se si djali i Rexhepit, nga fshatrat dalin shumë. Ata mund të punojnë gjëkundi, të mbajnë tulla e llaç, të lypin, por edhe të luajnë me letra në rrugë etj. Askush nuk di se ç'bën ai apo shokët e tij. Burri është pak i kënaqur, se tashmë i biri iu rrit dhe se shumë shpejt duhet ta nisë atë jashtë kufijve, ndoshta dhe para Vitit të Ri. I kanë premtuar, por ai nuk ka lekë dhe heqja e skafeve sikur e ka bërë pesimist pak, "pasi do kushtonte më pak". Gruaja e Rexhepit, e veshur me pantallonta të ngushta, pa lidhje për vendin dhe punët që ajo kryen, nuk të jep mundësinë për t'iu afruar apo për t'i qarë hallet. Sytë i rrezatojnë egërsi, kurse fytyra ka nisur t'i rreshket tepër. Thotë se bën vetëm punët e shtëpisë, por brenda mureve ku ajo jeton duket si një kasolle rrangullash të vjetra, të cilat gruaja mund t'i lajë te truma para portës, uji së cilës nuk pihet. Në ato pak metra vend sheh e prek mjerimin, kurse fytyrat e familjes së Rexhepit të tregojnë për urinë...
Burri nuk ka tokë rreth e qark. Por dhe po të kishte, ai thotë se nuk do t'i hynte në punë. Në oborrin e pasistemtuar ca rrënjë hardhie janë të rrëzuara përtokë. Ato nuk do të bëjnë asnjëherë rrush. "Kjo është tokë që nuk bën më, por dhe po të kisha, me se do të paguaja për ta punuar. Kam parë edhe në fshatrat e tjera, edhe ata që janë më mirë se unë e kanë tokën djerrë...", thotë burri sikur të ketë shpëtuar nga ky hall.
Raxhi thotë se kjo është e vërtetë. Bujqit janë të interesuar të punojnë e të mbjellin, por tarifat nuk të japin mundësinë. "Me të ardhurat që mund të marrin nga gruri, nuk nxjerrin dot as lekët e farës", thotë ai. Shteti, së fundmi, ka paraqitur interes për karburantin e bujqëve, por fshatarët janë të tërhequr. "Nuk dimë se si do të rregullohet kjo punë, pasi ai që të punon tokën nuk do të ulë çmimin", thotë një fshatar në Gorre të Lushnjës. Duket se ata kanë nevojë për sqarim të mëtejshëm, për procedurat që do të ndiqen lidhur me naftën për ta. Themiu thotë se familja e tij ka emigruar herët dhe se të ardhurat janë munduar t'i përdorin në fshatin e tyre, duke ngritur një serë të vogël, por, sipas tij, asgjë nuk është fituar. Ai mendon se familja e tij jeton më mirë se të tjerët, por njeh familje që sot vuajnë në uri. "Dhjetëra vajza të reja punojnë te peshku, këtu në magazinën e njërit për 2 mijë lekë të vjetra", thotë ai. Bela, 23 vjeçe, është njëra prej punëtorëve në këtë magazinë. Ajo kërkon të ketë një jetë ndryshe, por nuk mundet në asnjë formë. Në shtëpinë e saj janë gjashtë frymë që kërkojnë të ushqehen. Thotë se i ati mundohet të mbjellë ndonjë perime, por kjo është disa ditë ushqim vetëm në stinën e verës. Bela do të largohet prej aty, por nuk di se ku. Ka dëgjuar vite pas vitesh se shumë vajza kanë ikur jashtë dhe kanë patur fate të ndryshme, dhe ajo ndjehet e ndrydhur. "Sot do të shkoja pa kthyer kokën pas, askush nuk e di se sa vuajmë ne këtu, sidomos familjet që nuk kanë asnjë ndihmë nga emigracioni", thotë vajza. Si Bela në fshatrat përreth ka shumë vajza. Pa perspektivë, pa të ardhme, të papuna dhe të ndrydhura para mentalitetit në fshat.

2005

http://www.bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?&DATABASE=all&OPAC_URL=/adlib/beginner/index_al.html&LANGUAGE=1&l1=Prifti,+Anila&LIMIT=50&STARTFROM=151

2009-09-21T03:48:00.000-07:00

Ketu do te gjeni artikuj ne vite!

Dita e Verës, një festë në emër të së panjohurës

2009-09-21T03:35:00.000-07:00

Orientimi drejt ekstremeve të jetës duket se është rruga më e thjeshtë për ne. Dje propaganda televizive bëhej me atë çka sot quhet paqe në popull, por ajo është shumë larg për një vend me të papunë, të pashpresë, të futur në kurthin e pakuptimësisë. Kështu u shfaq dhe festa e djeshme, ajo e Ditës së Verës, njohur nga mitologjia si ditë e luleve dhe daljes nga ngujimi i të ftohtit. Që në orët e para, turma njerëzish zaptuan bulevardin e kryeqytetit dhe lëvizja ishte e pandalshme, e pavetëdijshme, e tërhequr drejt asaj që quhet një vend për t’u ulur. Në njërin plan shfaqen këngëtarë të ekzaltuar nga prania e kryetarit të Bashkisë, që ndërsa çirren për t’u dëgjuar edhe pak më larg, llogarisin paratë në fund. Kurse në anën tjetër kalvari i njerzëve me trajse dhe mjetet e fikura si në kortezh. Për ta nuk ka shumë problem të dish pse 14 marsi quhet Dita e Verës, historinë e saj dhe pse duhet të gëzohesh. Mjafton futja mes turmës e kështu mund të ndjehesh një festues i devotshëm. Natyra kishte surprizuar për njerëzit një kohë të bukur dhe pesha e rrobeve në trup ishte lehtësuar.

Rrugë me zhurmë; dikush që nuk kuptohet nëse këndon apo qan, të tjerë që flasin me zë të lartë, bori e bilbila si ato në Parlament, nëna të egërsuara, të trembura, fëmijë grindavecë, dikush që lyp dhe ata që shajnë. Po çfarë festojnë?

Në përpjekje për t’u afruar pranë turmës ku dëgjohen më mirë këngëtarët në qendër të Tiranës, një vajzë shan egërsisht. Ecën për krahu me një tjetër vajzë, është e bukur dhe nuk tregon më tepër se 16 vjeçe. Në dorë një tufë mimoza dhe si për ditë vere ka nxjerrë barkun jashtë. Kthen kokën pas dhe nga goja e saj dëgjohen të dalin disa fjalë të frikshme. Dikush duhet ta ketë keqtrajtuar…

Jo shumë larg saj takojmë Mirelën me nënën e saj. Vajza është e rritur, aq sa prania e nënës nuk duket e domosdoshme. Thotë se edhe ajo doli për të festuar “ashtu si gjithë shqiptarët. Nuk di sesi është historia e kësaj feste, por mua më pelqën, mbase mund të kem fat…“. Mirela nuk është e vetmja vajzë e ndrojtur dalë në këtë ditë vere. Shumë të tilla shikohen të jenë me prindër, a me shokë. Janë të shumtë festuesit e ardhur nga periferitë. “Jetoj në Kamëz, por sot vendosa të marr fëmijët dhe erdhëm në Tiranë”, thotë Moza. Për të është e vështirë të angazhohet më shpesh e të nxjerrë vajzat e saj në qytet. “Nuk kemi asnjë mundësi për të pushuar, duhet të fitojmë për të jetuar, por vajzat po rriten dhe ato kanë dëshirat e tyre”, flet gruaja, qëllimi i së cilës për ditën e djeshme kishte lidhje vetëm me argëtimin e të bijave.

E ndërsa turma vazhdon të shkojë para-mbrapa dhe tregtarët shesin ballokumet, jo vetëm ato të Elbasanit, një grua ulëret dhe qan. Duket të kapë njerëz për krahu, kërkon dikë, por kërkon edhe policinë. Mes gjithë atyre njerëzve nuk gjen dot të birin. Gruaja është fare e re, por mënyra sesi ajo thërret të birin, me sytë dhe gojën hapur, me pamjen prej të çmendure është tronditëse. Të tjerë fëmijë u kishin ikur duarve të nënave dhe “humbën”. Sirena policie dhe njerëz me uniforma u vunë në lëvizje. Për fat asgjë e keqe. Çamarrokët ishin zgjidhur dhe tentuan të jenë të lirë, por paniku u përhap shpejt dhe ngado.

Kurse vetëm pak metra më larg te Piramida, fëmijët luanin rrezikshëm në emër të kënaqësisë. Të nxitur nga njëri-tjetri, shumë prej tyre hipnin në majë të Piramidës dhe prej andej lëshoheshin vrullshëm drejt fundit me prapanicën në mermer. Pati prej tyre që u gjakosën dhe i nisën drejt e në urgjercë. Dikush njoftoi se këtë çështje e zgjidhte vetëm policia, e cila më së fundi largoi nga rreziku këta vogëlushë të shfrenuar.

Por duket se rreziku ecën hap pas hapi me ata që duan të festojnë. Në fund të bulevardit, përballë “Rogner”, dy djem të rinj rrihen me grushta. Përreth tyre kureshtarë dhe fytyra të ligështuara. Askush nuk dinte pse po ndodhte. Një grua i afrohet një vajze që po qante. Ajo kishte vënë duart përballë fytyrës dhe rimeli i syve e kishte bërë pis në faqe deri dhe gishtat. Gruaja tregon se njëri nga djemtë ishte i dashuri i vajzës që përlotej dhe kërkonte ndihmë që dikush ti ndante ata. Por kjo nuk ndodhi. Asnjë nuk u afrua te vendi i sherrit. Pas pak mbërritën dy policë dhe gjërat sikur u qetësuan. Turma vazhdoi të lëvizë…

Atëherë kthen kokën pas dhe beson se është pak e vështirë të festosh. Pasiguri rreth e qark, një popull i trembur, që moment pas momenti shfaq shenja histerizmi e që do shumë të qetësohet. Pak shpresa për ditë të bukura pas asaj të Verës.

Orët kalojnë dhe pasditja po mbyllet. Filloi të kishte më tepër hapësirë nëpër bulevard. Këngëtarët kishin pushuar, edhe mjetet e fikuara ishin larguar, grupet e njerëzve ishin me të vegjël. Dielli vazhdoi të ngrohë, pas mbetën ato çka u hodhën dhe pak zhurmë. Kështu u mbyll kjo ditë, që shumëkush e bëri festë. Paskësaj një tjetër do të vijë…

Rendi Publik: Ironia e krimit

2009-09-21T03:30:00.001-07:00

Vetëm dy orë pasi Ministria e Brendshme replikoi me Partinë Socialiste për rendin dhe sigurinë, krimi sfidon egërsisht. Nga një fshat i largët, Podgorie i Korçës, mbërrin lajmi për vrasjen e një personi, gjatë një përplasjeje me armë zjarri. Vdekja e tij u pasua edhe me plagosjen e një kalimtareje. E gjitha thuhet se ndodhi midis dy kushërinjve për arsye të paqarta. Më herët, po në Rrethin e Korçës, policia njoftoi për vetëvarjen e dyshimtë të vrasësit të kambistit, në qelinë e paraburgimit në Drenovë. Në Vlorë, një studente në mëngjes herët goditi me thikë të dashurin e saj.
Kronologjia e krimeve ditën e djeshme, pas vrasjeve e grabitjeve të bujshme në Tiranë e Durrës, 60 orët e fundit, ironizojnë deklaratën e zëdhënësit të Ministrisë së Brendshme, i cili reagoi pas akuzave të opozitës për mungesën e sigurisë në vend. “Sot Shqipëria është në nivele më të ulëta kriminaliteti se edhe vetë vendet e Bashkimit Evropian”, tha zëdhënësi i MB. Në përforcim të deklaratës, ai raportoi një shifër të Policisë së Shtetit për zbulim rekord deri në 95% të ngjarjeve kriminale.

Ky pompozitet u shpall menjëherë pasi socialisti Ylli Manjani foli publikisht për humbje të kontrollit të shtetit ndaj veprimtarisë kriminale në territor, ndërsa hakmarrja primitive dhe vetëgjyqësia janë mjetet me të cilat krimi vazhdon të marrë jetën e shqiptarëve.
“Përqendrimi i veprimtarisë antikrim në drejtoritë rajonale të policisë ka bërë që komisariatet e policisë sot janë shndërruar thjesht në kazerma të punësimit të militantëve dhe jo në agjenci shtetërore, që kapin elementët kriminalë”, tha Manjani.

Të dy palët të orientuar politikisht, po përdorin krimin; njëra palë (opozita) për të akuzuar dhe sulmuar, kurse pala tjetër (shteti) për t’u mbrojtur duke publikuar shifra “suksesi”.

Vetë protagonisti i kësaj fushëbeteje politike, krimi, hapur godet frikshëm për të ndëshkuar në fund të fundit vetëm qytetarin. Në fakt, situata nuk është befasuese. Krimi nuk erdhi për të na shokuar një ditë të papritur. Aksidenti me përmasa tragjike i Gërdecit, më 15 marsin e kaluar, me 26 jetë të humbur, shënoi hapur dobësinë e shtetit për parandalim. Por, siç rezulton edhe nga një pyetësor i yni, klasa politike që ishte në dijeni të një aktiviteti me rrezik të lartë, që solli pasoja fatale, nuk ngriti zërin për t’i thënë ndal, duke qenë sot edhe përgjegjësja kryesore në sytë e opinionit publik për atë ngjarje.

Politika vazhdon të luajë një rol sa denigrues për shtetin, aq dhe frymëzues për segmentet e krimit. Institucionet shtetërore jo pa qëllim u vunë në betejë konflikti mes tyre. Pozicionimi i forcave politike pro një segmenti të shtetit dhe kundër një tjetri, solli mosfunksionimin e plotë të tyre. Frika e hakmarrjes politike, kryesisht pas miratimit të ligjit për dosjet, ligjit jo me konsensus të Prokurorisë së Përgjithshme, preku edhe shtetarin më të bindur të administratës shqiptare. Prokurorë dhe juristë, pasi padrejtësisht përgojohen LIVE në TV si vrasës në sistemin diktatorial, zhvishen nga autoriteti dhe detyra i gjen të demotivuar, të dobësuar, të dorëzuar para kësaj klase politike të papërgjegjshme. Tërheqja me shumë hapa mbrapa po bëhet kolektive. Dhe natyrisht ky ishte momenti më i duhur për riaktivizimin e krimit. Filluan larjet e hesapeve për prishjen e pazareve të pista, ekzekutimet mafioze, deri dhe krimet më të frikshme, ato të djegies së kufomave për zhdukje gjurmësh; 12 vrasje në afro një muaj.

Konflikti ende i pazgjidhur i pronave vazhdon të marrë jetë njerëzish; forcat speciale ndërhyjnë në Kakome dhe arrestojnë 15 pronarë. Trafiku i drogës, i prostitucionit, i armëve, kontrabanda paralele me spastrimin e radhëve nga elementët dyshues, kërkon lojtarë të rinj. Paraja e pistë kërkon treg për t’u pastruar. Partitë politike po financohen dhe do të financohen edhe në fushatën e ardhshme elektorale pa u kontrolluar nga një ligj i fortë por me një Kod Zgjedhor gjysmak duke hapur rrugë të reja e të dyshimta mes krimit dhe politikës e parlamentit të së nesërmes, i cili mund të jetë në dorë të oligarkëve të ekonomisë informale.

Siguria për të cilën flet Ministria e Brendshme është shumë larg, të paktën për sa kohë funksionojnë rregullat dhe kodet Mafias.<

Metamorfoza Tiranë - Prishtinë

2009-09-21T03:28:00.000-07:00

Prishtina, mes heronjve të Remarkut dhe dy lumenjve të fshehur. Emër që mund të vijë nga një gjuhë e lashtë indoevropiane. E kuptimi i saj është i lashtë, diçka që i përket së kaluarës. Për herë të parë shkroi për të Johan Kantakuzen, perandori bizantin, në vitin 1342. Ai e përshkroi Prishtinën si një fshat. Sot është kryeqyteti i Kosovës, me rreth 600 mijë banorë. Dy lumenj, që “flenë” nën asfalt nga koha e serbit, duket se janë mundësia e vetme për t’u afruar prishtinalive ndjesinë e mallit. A janë qytet me lumë apo pa lumë, këtë ende nuk mund ta kuptojnë, edhe pse rrugët janë të mbushura me heronj të papunë, si në veprat e Remarkut. Njësoj si në Tiranë: me militantë të dëshpëruar dhe shtetarë “ambiciozë”, kurse ata, idealet e të cilëve qëndrojnë fshehur si lumenjtë, në sarkazëm bisedojnë me vetveten. Edhe dielli ndriçon e nxeh njëlloj… Muzika prezantohet ndryshe, nga çka serviret e njohur në Tiranë me tallave; dëgjohet rock, jazz, house, ritme e tinguj në përzgjedhje… Vlora është personazhi ynë në udhëtim, për të përshkruar sado pak Prishtinën sot, asaj Prishtine në histori dhe enigma ballkanike. Qyteti im është i bukur, thotë paqshëm e bija e ideatorit të ndryshimeve të mëdha të pozitës shqiptare në Kosovë dhe ideatorit të demonstratave të 68-s, patriotit Ismail Dumoshi. Këtë emër mban edhe rruga në lindje të Prishtinës, afër Gërmisë. Në të djathtë të saj, një shkollë 9-vjeçare mban emrin “Gjergj Fishta”. Prishtina shfaqet larg bashkëbisedimit të këtyre dy figurave të historisë shqiptare, por Vlora, e ushqyer me shpirtin e besimit, thotë se vjen një ditë e atyre çka kërkuan këta burra. Prej këtu, Tirana duket larg, nuk të merr malli për të, por po aq larg edhe Prishtina. Dy kryeqytete shqiptare të ngërthyera në kultura të murosura, shpeshherë ushqim për anekdotë-treguesit e folësve shqip. Pas kësaj, portrete të vrenjtura, tipike shqiptare, ecejake kulturash në ndryshe. Për shumë gjë e për asgjë, u paraprin statuja e Skënderbeut dhe dilemat midis të kaluarës dhe së ardhmes n’modernitet. 300 kilometra midis Tiranës dhe Prishtinës e, sërish shumë larg… Edhe kur në 30 minuta kap kufijtë e dy qendrave, lëvizja bëhet me shumë ankth; edhe avioni i linjës është njësoj siç janë këto dy qytete. Edhe këtu, në Prishtinë, tentohet për “elitë”. “De Rada” është vendi i preferuar i kryeministrit Hashim Thaçi, si “elita” në Tiranë, e cila ngjit tash e parë kthinat e Sheraton a Bulevard, ku grupazhe miks profesionesh kanë të drejtën për ta quajtur veten “elitë”. Pse jo, një mbrëmje galà i vëtëpozicion në “aristokratë”. Kështu ndodh, sa këtej e sa andej ose, e kundërta: turma qeniesh në rrugëtim orar pa orar, me punë pa punë, varg makinash, bashkëbiseduesish në kafenetë kolektive a skutave periferike e, në sfond, një vocërrake lyp duke i fishkëllyer burrit që ka përballë, ndërsa mban zgjatur dorën. Të gjithë flasin për papunësinë, ashtu si në Tiranë, por kjo nuk i pengon aspak të rritur e të rinj të tjerrin biseda nëpër kafenetë e qytetit. Të shumtët flasin për korrupsion, ashtu si në Tiranë, por kjo nuk i pengon t’i japin një nëpunësi diçka nën dorë. S’ka ndryshime: flasin për padijen, por nuk prekin libra me dorë. Flasin për moralin, por vrapojnë të fshihen periferive. Edhe në Tiranë numërohen me dhjetëra “shtëpi publike”-bordello; ashtu si në Prishtinë, askush nuk i pengon, s’ka problem për ligj. Gazetat shkruajnë për një ngjarje pak ditë më parë: një nxënës u vra në shkollë. Ashtu gjimnazistët në Shqipëri theren çdo ditë… Peizazhi urban i Prishtinës tregon historinë intensive të Kosovës, ndërsa flamuri kaltëreverdhë valëvitet gjithkund pranë shqiponjës kuqezi të Shqipërisë. Kurse nënshkrimet në ‘Newborn’ për turistët e huaj cilësohen simbole të forta të Rilindjes. “Grandi” ende është vendtakimi kryesor në kryeqytet, por njerëzit kanë ankesa… Prishtina po kalon kaosin urbanistik. Ashtu si Tirana, ndodhet larg tendencave për t’u ngjarë metropoleve evropiane. Edhe këtu ndërtesat po bëhen kolektive, por ende fasadat nuk janë flakëruar në ngjyra. “Pejton” është rruga e freskët, e preferuar, e dëshirueshme si “Myslym Shyri” apo si ish-Blloku në Tiranë. Ka shumë xhami, kurse në qendër po ngrihet një kishë. Qytetarët nuk shfaqin entuziazëm - nën zë mendojnë si do - ndërsa ndihen të panjohur nga vërshimi i fshatarëve. Për herë të parë, në vitin 1344 këtu ka të ngjarë se ekzistonte kisha katolike e Shën Mërisë dhe, si priftërinj përmenden edhe emra, ai i shqiptarit Don Lasio, por deri në kohën e pushtimit osman arkivat tregojnë se Prishtina nuk dëshmon ndonjë rol të rëndësishëm. Në shek. XIV dhe XV Prishtina, kryeqyteti i sotëm i Kosovës, filloi të zhvillohet edhe si qendër e rëndësishme tregtare… Vlora po përgatitet për një takim. Është e emocionuar. Për të është ditë e shënuar. Pas 25 vitesh takohet me shokët e shoqet e maturës ‘84. Ky është momenti më interesant që takojmë në Prishtinë. Lokal “Papilloni” kthehet vëmendja e Prishtinës. Vajza me sy domethënës ndihet e plotësuar, por edhe me krenari për brezin e saj. “Është gjenerata që ka bërë diçka, çdonjëri prej tyre është dikush.” Ora ecën, por ajo dhe shokët e saj, Besniku dhe Samiri, nuk reshtin së treguari për këtë brez që u formua në kohën kur rinia në Kosovë gëzonte mundësitë e një individi në privilegje. Gjithsesi, ata nuk duan të besojnë në kohë e në fat, por krenarë riprezantojnë vlerat. Fundja, ata ishin në atë kohë e nuk u intereson filozofia mbi epokat. Një rikthim në pafajësi dhe në kohë të bukura, të shkuara, po i mbledh këta njerëz. Kanë udhëtuar nga vende të ndryshme të botës, për t’u parë me njëri-tjetrin e për t’u ballafaquar me vetveten. Janë orë të gëzueshme, festive, me ritëm të shpejtë, që s’mjaftojnë kurrë për t’u shprehur, edhe pse malli shuhet. Flasin thjesht, bëjnë romuze me njëri-tjetrin, shaka, po me atë stil 18- vjeçar, por me tingull të moshës së sotme. Disa prej tyre i fshehin me finesë emocionet, ndonjëri edhe përlotet. Kjo është natë e bukur për vajzën e Dumoshëve, ndaj ajo kujdeset ta respektojë atë, duke vendosur portretin e saj në atë të një princeshe. E, ç’rëndësi ka ç’ndodh tjetër në Prishtinë…? Ja, kjo është një natë e mrekullueshme, e pafajshme!

Pak historik për Prishtinën. Me këtë emër Prishtina përmendej në Mesjetë, mirëpo gjurmët e vendbanimeve arkeologjike rreth saj shtrihen që nga neoliti, sikurse ato rreth lumit Graçanka, që supozohet të kenë vjetërsinë. 6 000-vjeçare. Shenja dalluese e kësaj periudhe është vendgjetja neolitike në afërsi të “Tjerrtores” së Prishtinës, statueta e ulur - që përdoret si simbol i qytetit të Prishtinës - dhe figura të tjera me qeramikën plastike. Vendbanime të periudhës së hershme të hekurit janë gjetur edhe përgjatë Taukbashçes dhe shkollës normale në gjithë kompleksin, deri te bazeni i Gërmisë, ku vërtetohen edhe vendbanimet e para ilire në Rrethin e Prishtinës. Në afërsi, ka qenë një nga vendbanimet më të rëndësishme në regjion, Ulpiana romake, e ngritur në themelet e një vendbanimi ilir, që më vonë, pas një tërmeti që goditi Dardaninë, u ngrit në një nga qendrat më të mëdha bizantine në Mesjetën e hershme, me emrin “Justiniana sekonda”. Këtë e ka ngritur perandori i madh romano-bizantin Justiniani, në shek. VI. Ndërsa në Mesjetën e hershme Lipjani luante rolin e një kështjelle kufitare të Bizantit me Serbinë. Vendgjetja e parë arkeologjike me kulturë materiale sllave në Kosovë (shek. X-XI) është gjetur në fshatin pranë Prishtinës, në Matiçanin. Ndër vizitorët e rëndësishëm të Prishtinës përmendet edhe perandori i ikur bizantin Joan Kantakuzeni. Më vonë, Prishtinën e vizitoi edhe Feliks Petançiqi, diplomat dubrovnikas dhe i deleguari në oborrin e mbretit hungarez Vladisllavit II, i cili në shek. XVI thotë se Prishtina është vend i begatshëm. Prishtina në këtë kohë ishte qendër e njohur tregtare, sidomos me metale fisnike. Në Panagjyrin tradicional të Prishtinës mund të gjendeshin mallra nga i tërë Ballkani dhe Italia, ndërsa në afërsi të qytetit përmenden edhe lojërat kalorësiake mesjetare. Më pas Prishtinën, si një vendbanim me 8 mijë banorë, e përmendi edhe udhëpërshkruesi Feliks de Bozhur, ndërsa diplomati francez Antoan Bas, më 1812-n, tregon se në Prishtinë mbahen dy panagjyre vjetore, në të cilat marrin pjesë tregtarët nga Bosnja, Selaniku, Edrenja, Shkodra etj., që sillnin prodhime edhe nga Smirna dhe Alepi, nga Venediku dhe qytetet gjermane. Baroni Gamer, ndërkaq, thotë se Prishtina është qyteti më i madh që nga Sarajeva deri në Selanik, me nja 12 mijë banorë. Dy zjarre të mëdha e dëmtuan shumë Prishtinën në shek. XIX. Atë e shkatërruan dhe i ndërruan shumëçka, nga karakteri i mëparshëm, dy luftërat ballkanike, si dhe Lufta e Parë Botërore. Si fakt historik interesant mund të përmendet edhe se si Prishtina, më se një shekull, pas gjysmës së shek. XVII, ishte nën sundimin e familjes feudale shqiptare Gjini. Që nga viti 1809, kjo familje kishte organizuar, si një lloj ekspozite familjare, një lloj muzeu unik që ka funksionuar deri më 1912-n. Do përmendur këtu se bërthama e vjetër e qytetit, me Bezistanin, Xhaminë e Llokaqit (shek. XVI), Kishën Katolike, Sinagogën dhe Çarshinë e vjetër, u shkatërrua përfundimisht nën pushtetin komunist, në vitet 50 të shekullit të kaluar.

Kronikat e vdekjes që sfidojnë jetën

2009-09-21T03:25:00.000-07:00

Gjashtë persona çdo ditë tentojnë të vetëvriten; njëri prej tyre vdes. Në 30 orë, një jetë shuhet në aksident. Çdo orë, tri gra kërkojnë ndihmë kundër dhunës së burrit. Një vrasje në tri ditë regjistrohet për shkak të konfliktit me pronën; po kaq është edhe treguesi i vrasjeve për motive banale. Është kjo gjendja ku po gjallojnë shqiptarët, gati njësh me instinktin e vdekjes. Asgjë nuk ka ndryshuar tek ata, në atavizmin e ndjenjës së shkatërrimit. Nëse para ‘90-s humbëm lirinë morale, u izoluam fizikisht, duke u kthyer në objekte të diktaturës, sot po humbasin ekzistencën individuale në kërkim të lirisë që, në fakt, nuk është gjë tjetër, veçse arratisja nga liria. Lajmet për vdekjet në rrugë, për vetëvrasjet, për krimet në familje, na shfaqin panoramën e luftës midis shqiptarëve dhe padijes së tyre. Si një shoqëri e papërpunuar në institucionalizimin e hipokrizisë, në fshehjen e urrejtjes ndaj njëri-tjetrit, niveli i agresivitetit shfaqet banal, deri në formën e urrejtjes sy më sy. Një person mund të nxjerrë armën, e ta vrasë tjetrin, vetëm pse ai guxon dhe e sheh në sy. Dikush tjetër copëton fqinjin e tij për një copë gardh, e ndonjë syresh të vret, vetëm pse iu gërvisht makina nga një fërkim banal midis dy automjetesh. Natyrisht, arsyet e kësaj gjendjeje absurde mund të jenë objekt i psiko-analistëve për studimet e tyre, por qëllimi i vëzhgimit tonë është të mundohemi të paraqesim se ç’po ndodh sot në Shqipëri. Nuk kanë kaluar shumë ditë nga tragjedia në një prej lagjeve të kryeqytetit, kur dhëndri vrau vjehrrën, vjehrrin dhe djalin e tij, sepse gruaja i kishte kërkuar divorcin. Në fund, ai e vrau edhe veten. Në një ditë, 10 seanca divorcesh zhvillohen vetëm në Gjykatën e Tiranës; disa prej tyre, më pas përfundojnë me vrasje të njërës palë. Çdo ditë, një grua dhunohet nga burri ose i dashuri i saj; çdo orë, tri gra kërkojnë ndihmë nga policia. Motivet e dhunës kanë për shkaqe faktorë të ndryshëm: depresionin, imoralitetin, papunësinë, pijen, varfërinë etj. Një e katërta e popullsisë jeton në minimumin jetik, rreth 800 mijë shqiptarë aktualisht janë të papunë. Por, ndërsa zyrtarisht flitet për 500 mijë banorë të gllabëruar nga stresi e depresioni, një në katër shqiptarë e mban një armë të fshehur dhe çdo ditë, njëra prej këtyre tytave të nxehta drejtohet kundër jetës së dikujt. Në Policinë e Shtetit të raportojnë se rritja e krimit është rezultat i rënies së ekonomisë, porse qeveria ende nuk po e na e pranon krizën. Në gjykatë, tri të katrat e divorceve kanë për motiv kryesor tradhtinë, kurse psikologët të thonë se kjo është krizë e familjes shqiptare. Në tri vrasje, dy ndodhin për pronën. Por arsyeja në këtë rast është se janë me mijëra proceset që zvarriten ndër vite nëpër shkallët e gjyqësorit. Asnjë gjyqtar nuk është shkarkuar apo ndëshkuar për këtë papërgjegjshmëri vrasëse. Vetëm në muajin korrik janë regjistruar mbi dy vetëvrasje në ditë, dhe po aq tentativa. Specialistët e toksikologjisë raportojnë për shtim të numrit të përdoruesve të drogës dhe alkoolit, jo vetëm me kontingjent të moshës së re, por përdorues të shumtë ka edhe të moshave të pjekura. Një në çdo tre autorë krimi rezulton përdorues alkooli ose droge. Kjo e fundit gjendet kudo: në shkolla, në lokale, në rrugë, te fshatarët. Policia pretendon se ka korrur sukses në luftën kundër drogës, ndërsa vetëm një e katërta e sipërfaqes së mbjellë me kanabis sattiva është në vëmendjen e saj, për ta shkulur e djegur; pjesa tjetër qarkullon në tregun e narkotikëve. Raportimet e ndërkombëtarëve flasin për tonelata drogë nga Shqipëria drejt vendeve fqinje, por në katër vitet e fundit vetëm dy punonjës policie janë vënë në pranga, si pjesëtarë të këtij trafiku. Katër ditë më parë, një foshnjë vdiq nga helmi i gjarprit. Vogëlushi nuk mundi ta marrë ndihmën e shpejtë në fshatin e tij, por as edhe në qytetin e Korçës. Mjekët u mjaftuan me nisjen e fëmijës në Tiranë, të bindur për vdekjen e sigurt, pasi në emergjencën e tyre nuk gjendej asnjë ampulë antihelm. Viktima u bënë ca punonjës që, veç bluzës së bardhë dhe lapsit, për të firmosur në fund të muajit atë rrogë, asgjë tjetër nuk kishin ç’t’i shpëtonin asaj foshnje. Pickimi i gjarprit që vrau një vogëlush është si ai helmi që po marrin çdo ditë shqiptarët, por nga një gjarpër me përmasa dhe forma ta tjera. Të dielën, tetë viktima. Pesë të vdekur mbeten në aksident, brenda pak sekondave. Pa kaluar edhe 40 orë, dy të tjerë patën po të njëjtin fat, po në atë vend, në Maminas, në aksin rrugor Tiranë-Durrës. Po të shtojmë edhe numrin e viktimave në akset e tjera rrugore, makinat u kanë shpallur luftë shqiptarëve. Ç’po ndodh? Nga dasma në vdekje, nga ditëlindja në vdekje, nga matura në vdekje, nga emigrimi vdes në vendin tij, nga morti në mort… Policia regjistron shifrën alarmante. Çdo 30 orë, një i vdekur në aksidente. Trefish është numri i të gjymtuarve. Rrugët nuk kanë sinjalistikë, por askush nuk do t’ia dijë se ku kanë shkuar miliona lekë të dala nga buxheti i shtetit. Për gjithçka po ndodh, asnjë zyrtar i ndëshkuar, kurse firma ndërtuese kanë fituar tenderë për të tjera rrugë. Rezultati është i dukshëm. Çdo ditë vrasje, çdo ditë vdekje e, paçka se në emër të kujt ndodhin… E përbashkëta e krimeve te shqiptarët është frika, ajo frikë që i bën ata të mos njohin as kufijtë minimalë të jetës dhe të perspektivës së saj. Ndërsa kreu i qeverisë është vetëshpallur drejtues edhe për 20 vite të tjera, i pari i opozitës këmbëngul të mos largohet. E, si pa dashje, të kujtohet thënia e priftit anglez Maltus: “Ata (politikanët) grinden dhe urrehen, sepse gjëja më e rrallë, më e paktë në botë, nuk është floriri, por pushteti”.

Asgjë s’ndryshon, veç frika rritet

2009-09-21T03:24:00.000-07:00

Nga Anila Prifti - Ka kohë që nuk ndodh asgjë. Veç ndryshimeve globale të klimës, çdo gjë tjetër duket e njëjtë. Padashur, kupton se je dëshmitar i përsëritjeve të bezdisura, si bisedat apo lëvizjet në faqet e Internetit, ku bëhesh njësh me kompjuterin; shikon e merr informacion të bollshëm për botën nga tej xhamit të ftohtë. Por, pasi del prej aty, nuk mban mend as edhe fjalët që tenton t’i rendisësh bukur e me mendim të rrjedhshëm, veç të rritet malli për letrën, bardhësia e së cilës të ndriçonte imagjinatën e mendjes. Ndërsa pjesa tjetër është njësoj: si një garë midis së mirës dhe së keqes, idiotësisë dhe urtësisë, humbësve dhe fitimtarëve, ashtu si recetat e barnave për sëmundjet, si viruset për njeriun dhe për kompjuterët. Duket sikur gjithçka ecën në një drejtim, dhe ti bindesh përherë e më tepër se asgjë nuk të duhet për të menduar si dikur, kur besoje se gjërat ndryshojnë. Njeriu di gjithçka për botën, merr informacion tej kufijve të inteligjencës së tij, por, më shumë se kurrë, ai ndihet i manipuluar. Si i tillë, ndihet i rrethuar me frikë për mos ndryshueshmërinë e asgjëje e, ashtu, më tepër humbet botën e tij, duke ndërtuar një kështjellë frike e vetmie. Kështu po ndodh sot në Shqipëri. Çdo gjë shkon sipas një rendi të kaluar. Njerëzit vazhdojnë të zhyten në panik. Askush nuk shpreson më. Askush nuk beson në një jetë ndryshe. Gjithë kohën e tyre banorët e këtij vendi e vrasin duke i mbijetuar frikës, asaj frike që i bën të mos njohin më as më të rëndomtat e një dite jete, por që nis me ankthin e pandalshëm. E gjitha si më parë… Duket sikur po jetojnë ditët në përsëritje të kohëve të shkuara, pa asnjë ndryshim. Shqiptarët as më parë nuk besonin në të ardhmen; po ashtu edhe sot. Liria e tyre shpejt mori kuptimin e zhgënjimit. Ajo u zëvendësua me lëvizje në kaos, ku dhe vlerat njerëzore të shqiptarit, po zvetënohen. Ky mendim më erdh pas një qëndrimi të shkurtër me nipin tim 5- vjeçar. Renditja e fjalëve prej tij, për pak kohë më çoroditi; m’u duk sikur po bisedoja me një koleg apo me ndonjë moshatarin tim jo të çfarëdoshëm. Kaq të ftohta dhe kaq të renditura bukur, si të një burri të rritur e të zgjuar, vinin fjalët e nipit tim. Asnjë ojnë fëmije, veç tingullit të hollë të zërit, që të kujtonte se ishte vogëlush. Kishte mësuar se ëndërrimet e bukura të sjellin zhgënjim e, po me atë intonacion zhgënjyes, e shprehte bindjen e tij. Nipi im apo fëmijët e sotëm nuk kanë asnjë lidhje me fëmijën plot ledha e teka të moshës. Ata flasin me terma kompjuterike, njohin zhvillimet e fundit të teknologjisë e të politikës, përsërisin dialogë filmash horror, ku fjala më e parë e mësuar prej tyre është Vdekja. Asnjë shpresë nuk shikon në sytë e tyre, ndërsa të flasin për të drejtat e njeriut, porse mënyra për t’i fituar ato është ajo më ekstremja: të qarit, të sulmuarit. Edhe këto nuk janë prej fëmije; sheh imitime të dublimeve qesharake të filmave apo përrallave - gjoja për fëmijë - por që nuk kanë asnjë lidhje me ta, tek i shikon sesi intrigojnë me skenën e një vrasjeje. Më erdhi ky mendim, pas një skene fisnore në oborrin e një shkolle në Tiranë. Them fisnore, për nga mënyra sesi ishin grumbulluar e çirreshin mes britmave, paçka se deri te pragu i saj shumë prej tyre kishin mbërritur me Land Rover apo Benz-a. Të shpërfytyruar, shprehnin tmerr për sigurinë e bijve të tyre, menjëherë pasi kishin parë në tv krimin midis adoleshentëve, ku njëri prej tyre u godit me thikë. Histerizmi i kësaj turme të krijonte idenë se sapo ishin zgjuar nga letargjia. Reagim kolektiv, në emër të frikës, dhe asgjë tjetër, përveç kësaj. Ishte frika e një shoqërie që ndien frikë dhe ndihet e pasigurt për gjithshka rreth saj. Ndërkohë që duhet të ishte e kundërta. Opinioni publik i një shoqërie moderne, nuk mund të reagojë vetëm nga një ngjarje, por duhet të jetë e vetëdijshme dhe vepruese për të ndikuar ndaj fenomeneve negative rreth saj dhe shkaqeve të tyre. Fatkeqësisht nuk ndodh kështu. Ndaj fëmijët tanë, të mbrujtur me këtë realitet të vrazhdë dhe me logjikën e “të fortit”, do të vazhdojnë t’i kërkojnë të drejtat e tyre me dhunë, si në shoqëri ashtu edhe në familje. Ndërsa prindërit, do të vazhdojnë t’ua mbushin xhepat, në rastin më të mirë. Kurse, në rastin më të keq, do t’u japin dru…